Bireysel Başvuru

Haksız gözaltı nedeniyle açtığınız tazminat davasında lehinize ancak yetersiz bir miktarda tazminata hükmedildiğinde, ilgili kanun kapsamında öngörülen standart tazminat yollarını tükettikten sonra doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hakkınızda beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmişse, uğradığınız zararın giderilmesi için kanunda belirtilen tazminat davasını açmanız, bireysel başvuru yolu için gerekli olan başvuru yollarının tüketilmesi şartını yerine getirmiş sayılmanız için yeterlidir.

Tazminat hesabında bireysel başvuru aşamasında geçen sürenin dikkate alınmadığı yönündeki iddialarınızı öncelikle idari yargı yollarında dile getirmeniz zorunlu olup, bu aşamaları atlayarak doğrudan yüksek mahkemeye başvuramazsınız. Temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğine dair şikâyetlerin, en başta uyuşmazlığı inceleyen derece mahkemeleri veya itiraz mercileri önünde öne sürülmesi, bu makamlar tarafından değerlendirilerek bir çözüme kavuşturulması esastır.

Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmanız mümkün değildir, öncelikle bu tür şikâyetler için özel olarak kurulmuş olan Tazminat Komisyonuna müracaat etmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, davaların makul sürede sonuçlandırılmadığına dair iddialar için kanunla oluşturulan idari başvuru yolları tüketilmeden bireysel başvuru yapılması ikincillik ilkesi ile bağdaşmamaktadır.

Yargılamanın uzun sürmesi şikayetleriyle ilgili olarak Anayasa Mahkemesine doğrudan başvurmadan önce mutlaka Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan Tazminat Komisyonuna başvuru yapılması zorunludur. Uzun süren yargılamalar nedeniyle makul sürede yargılanma hakkı ihlali iddialarında, kanunlarda yapılan son değişikliklerle birlikte yeni bir hukuki yol oluşturulmuştur.

Bireysel başvuru yaptıktan sonra vefat etmeniz durumunda, dosyanızın işlemden kaldırılmaması için mirasçılarınızın makul bir süre içinde başvuruyu takip etme iradelerini mahkemeye sunmaları gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kurallarına göre, vefat eden kişinin mirasçısı olduğunu bilgi ve belgelerle ispat eden kişiler dosyayı devam ettirmek istediklerini bildirmezlerse başvuru doğrudan işlemden kaldırılma kararı ile sonuçlandırılır.

İstinaf mahkemesinin, kanunun iptal edilmesi nedeniyle idareye yeniden başvurabileceğinizi belirterek davanızı reddetmesi üzerine en baştan yeni bir süreç başlatmak zorunda değilsiniz, çünkü bu durum sizin için aşırı bir külfet olarak değerlendirilmektedir. Bölge idare mahkemeleri, dayanak kuralın iptal edilmesini yeni bir hukuki durum olarak görerek uyuşmazlığı esastan çözmek yerine sizi tekrar idari başvuru yapmaya yönlendirmiş olabilir.

Bireysel başvuru yapıldıktan sonra başvuru sahibinin vefat etmesi halinde, bu kişinin yasal mirasçıları olduklarını gerekli bilgi ve belgelerle ispat eden kişiler makul bir süre içinde başvuruyu takip etme iradelerini ortaya koyarak davaya devam edebilirler. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, başvuru sahibinin vefatı sonrasında mirasçıların hak kaybına uğramaması için idari yargılama usullerindeki kurallar bireysel başvuru süreçlerinde de uygulanabilmektedir.

Bireysel başvuru yapıldıktan sonra başvuru sahibinin vefat etmesi hâlinde, siz mirasçıların hak kaybına uğramaması için makul bir süre içinde başvuruyu takip etme iradenizi bilgi ve belgelerle birlikte mahkemeye bizzat iletmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, başvuru tarihinden sonra gerçekleşen ölüm olaylarında, vefat eden kişinin mirasçısı olduğunu kanıtlayan kişilerin menfaatlerinin devam edip etmediğini gözeterek incelemeye devam edebilmektedir.

Bireysel başvuru yapıldıktan sonra başvurucunun vefat etmesi durumunda süreç otomatik olarak düşmez ancak mirasçıların makul bir süre içinde başvuruyu takip etme iradesini ortaya koymaları şarttır. Anayasa Mahkemesi, başvurucunun ölümünden haberi olmayan mirasçıların hak kaybına uğramasını engellemek amacıyla, ölen kişinin mirasçısı olduğunu bilgi ve belgeleriyle ispat eden kişilere başvuruyu devam ettirme imkânı tanımaktadır.

Alkollü araç kullanmadığınızı ispatlamak için dosyaya sunduğunuz kamera kayıtları gibi sonuca etki edecek nitelikteki esaslı delillerin mahkeme tarafından hiç değerlendirilmemesi veya kararda tartışılmaması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilirsiniz. Sizin olayınıza benzer bir kararda, aracın seyir halinde olmadığına dair sunulan kamera görüntülerinin sulh ceza hâkimliği tarafından gerekçeli kararda ayrı ve açık olarak tartışılmaması hukuka aykırı bulunmuştur.