Bireysel Başvuru

Temel hak ve özgürlükleri kamu gücü tarafından ihlal edilen bireylerin, iç hukuk yollarını tükettikten sonra başvurdukları en etkili ve son anayasal denetim mekanizmasıdır. Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) yapılacak bireysel başvurularda, kabul edilebilirlik kriterlerinin aşılması ve ihlalin anayasal normlara dayandırılarak ispatı, üst düzey bir hukuki teknik ve titizlik gerektirir.
Soru & Cevap Güncelleme: 12.04.2025

Tazminatımın enflasyonda erimesi yüzünden anayasa mahkemesine başvurmak istiyorum ama dava harçlarını ve masraflarını ödeyecek maddi durumum hiç yok. Ücretsiz olarak başvuru yapabilir miyim?

add

Bireysel başvuru harç ve masraflarını karşılama imkânınız bulunmuyorsa yüksek mahkemeye yapacağınız başvuruda adli yardım talebinde bulunarak bu masraflardan muaf tutulmayı isteyebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan vatandaşların açıkça dayanaktan yoksun olmayan bu tür taleplerini kabul etmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 16.05.2025

Cezaevinde on kişilik koğuşta yirmi kişi kalıyoruz ve aylardır yerde yatmak zorundayım, bu durum kötü muamele sayılmaz mı, nereye başvurabilirim?

add

Ceza infaz kurumlarındaki aşırı kalabalıklaşma ve buna bağlı olarak mahpusların çok dar alanlarda yaşamak zorunda bırakılması, anayasal güvence altında olan kötü muamele yasağı kapsamında değerlendirilen ciddi bir hak ihlalidir. Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararlarına göre, çok kişilik koğuşlarda tutuklu veya hükümlü başına düşen kişisel yaşam alanının üç metrekarenin altına inmesi durumunda, bu koşulların kötü muamele oluşturduğuna dair güçlü bir karine ortaya çıkar.

Soru & Cevap Güncelleme: 01.01.2026

Açtığım kamulaştırmasız el atma davası yıllardır bitmedi, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvuru yapmanız durumunda, başvurunuz iç hukuk yollarının tüketilmemiş olması sebebiyle kabul edilemez bulunacaktır. Yapılan yasal düzenlemeler gereğince, davaların makul sürede sonuçlandırılmadığına ilişkin iddialar için öncelikle Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan Tazminat Komisyonu isimli idari merciye müracaat edilmesi zorunlu hâle getirilmiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 19.08.2025

Sendikanın aldığı eylem kararına uyduğum için ceza aldım. Bu süreçte sendikam da benimle birlikte mağdur sıfatıyla anayasa mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilir mi?

add

Sendikanız, yalnızca size uygulanan bir disiplin cezası nedeniyle doğrudan mağdur sıfatı taşımadığından sizinle birlikte bireysel başvuruda bulunamaz ve bu talep kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle reddedilir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, bir tüzel kişinin bireysel başvuru yapabilmesi için idari işlemin doğrudan kendi tüzel kişiliğine yönelik bir yaptırım içermesi ve güncel, kişisel bir hakkını etkilemesi gerekmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 13.07.2025

Tarlama gidemediğim için açtığım davada anayasa mahkemesi beni haklı bulursa zararım için bana doğrudan tazminat öder mi yoksa süreç nasıl işler?

add

Anayasa Mahkemesi tarlanıza gidememeniz sebebiyle açtığınız davada sizi haklı bulduğunda doğrudan bir tazminat ödemesi yapmak yerine ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosyanızı yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye göndermektedir. Mülke ulaşılamamasından kaynaklanan zararın tazmini amacıyla yapılan başvuruların süreden reddedilmesi nedeniyle verilen ihlal kararlarında, asıl hukuki yarar yeniden yargılama işlemlerinin başlatılarak davanın esastan incelenmesindedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 15.06.2025

Açtığım tazminat davası yıllarca sürdü ve bir türlü bitmek bilmedi, uzun süren bu yargılama yüzünden doğrudan anayasa mahkemesine başvurarak hakkımı arayabilir miyim?

add

Hayır, yargılamanın uzun sürmesi şikâyetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru, başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulunacaktır. Kanuni düzenlemeler uyarınca, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla yapılacak başvuruların öncelikle Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan Tazminat Komisyonu tarafından incelenmesi gerekmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 30.08.2025

Cezaevindeki görüş hakkımın ihlal edildiğini düşünerek anayasa mahkemesine başvurdum ancak bu arada tahliye oldum. Tahliye olmam hak ihlali kararı almama ve tazminat kazanmama engel olur mu?

add

Bireysel başvuru süreciniz devam ederken cezaevinden tahliye edilmiş olmanız, içeride bulunduğunuz dönemde maruz kaldığınız hak ihlallerinin tespit edilmesine ve tarafınıza bir tazminat ödenmesine kesinlikle engel teşkil etmemektedir. Ziyaret günlerinizin ailenizin durumuna uygun şekilde düzenlenmemesi nedeniyle geçmişte yaşadığınız mağduriyet ve aile hayatınızın gördüğü zarar Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmeye devam eder.

Soru & Cevap Güncelleme: 28.06.2025

Sosyal medyadaki paylaşımım yüzünden haksız yere para cezası aldım, bu durumun iptali ve tazminat için ne yapabilirim?

add

Sosyal medyadaki paylaşımlarınız nedeniyle haksız bir şekilde para cezasına çarptırıldığınızı düşünüyorsanız, temel hak ve özgürlüklerinizin ihlal edildiği gerekçesiyle yüksek mahkemeye bireysel başvuru yapma imkânınız bulunmaktadır. Mahkemelerin, yaptığınız paylaşımı değerlendirirken sizin ifade hürriyetiniz ile karşı tarafın şeref ve itibarın korunması hakkı arasında adil bir denge kurması yasal bir zorunluluktur.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.03.2026

Açtığım tazminat davası yıllarca sürdü ve makul sürede yargılanma hakkım ihlal edildi, bu uzun yargılama süreci için doğrudan anayasa mahkemesine bireysel başvuru yapabilir miyim?

add

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkınızın ihlal edildiği iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmanız durumunda, başvurunuz başvuru yollarının tüketilmemesi sebebiyle kabul edilemez bulunacaktır. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığına dair şikâyetler için öncelikle Tazminat Komisyonu isimli idari başvuru yolunun kullanılması gerektiğini belirtmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 13.10.2025

Arazime el konulduğu için kazandığım tazminat bana yıllar sonra ödendiği için enflasyon karşısında eridi, paramın değer kaybetmesi nedeniyle uğradığım zararı alabilir miyim?

add

Kamulaştırmasız el atma nedeniyle adınıza hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkınızın ihlali sayılmaktadır ve bu zararın giderilmesini talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, geç ödeme sebebiyle tazminat tutarlarının enflasyon karşısında erimesinin, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.