Soru & Cevap
Cezaevinde on kişilik koğuşta yirmi kişi kalıyoruz ve aylardır yerde yatmak zorundayım, bu durum kötü muamele sayılmaz mı, nereye başvurabilirim?
Ceza infaz kurumlarındaki aşırı kalabalıklaşma ve buna bağlı olarak mahpusların çok dar alanlarda yaşamak zorunda bırakılması, anayasal güvence altında olan kötü muamele yasağı kapsamında değerlendirilen ciddi bir hak ihlalidir. Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararlarına göre, çok kişilik koğuşlarda tutuklu veya hükümlü başına düşen kişisel yaşam alanının üç metrekarenin altına inmesi durumunda, bu koşulların kötü muamele oluşturduğuna dair güçlü bir karine ortaya çıkar. Bu alan hesabına banyo ve tuvalet gibi ortak kullanım alanları dâhil edilmezken mobilyaların kapladığı alanlar hesaba katılır. Eğer bu dar alanda yaşama zorunluluğu kısa süreli, küçük çaplı veya ara sıra gerçekleşen bir durum değilse ve aylarca kesintisiz devam ediyorsa, mahpusun genel tutulma koşulları insan onuruyla bağdaşmayacak bir ağırlık seviyesine ulaşmış kabul edilir. Böyle bir durumda mahpuslar, infaz kurumunun bulunduğu yerdeki infaz hâkimliğine şikâyette bulunarak koşulların düzeltilmesini talep edebilirler. Şikâyetin reddedilmesi ve itiraz sürecinin de olumsuz sonuçlanması hâlinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılarak manevi tazminat talebinde bulunulması ve ihlalin tespiti mümkündür.