Adil Yargılanma Hakkı

İlgili mahkeme kararına göre, olağanüstü hal kapsamında Kanun Hükmünde Kararname ile tesis edilen meslekten çıkarma işlemi, standart bir disiplin cezası değil, terör örgütlerinin kamu kurumlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan bir olağanüstü tedbir niteliği taşıdığından idare aşamasında savunma alınmamış olması işlemi tek başına hukuka aykırı hale getirmemektedir. Yargılama sürecinde idarenin sunduğu tüm bilgi ve belgelere karşı size cevap verme ve beyanda bulunma imkanı tanınarak adil yargılanma hakkı çerçevesinde bu eksikliğin sonradan giderilebileceği kabul edilmektedir.

Savunmanız alınmadan meslekten çıkarma kararı verilmesi adil yargılanma hakkının usule ilişkin güvencelerine şeklen aykırılık oluşturabilecek gibi görünse de, bu durum uygulanan olağanüstü tedbirin niteliği gereği işlemi tek başına hukuksuz kılmamaktadır. Kanun hükmünde kararname ile öngörülen meslekten çıkarma işlemi, adli suç veya olağan bir disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan standart yaptırımlardan farklı olarak, devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurumlarındaki varlığını ivedilikle ortadan kaldırmayı amaçlayan bir tedbirdir.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından savunmanız alınmadan meslekten çıkarma kararı verilmesi, işlemin hukuki mahiyeti gereği doğrudan hukuka aykırı kabul edilmemektedir. Danıştay kararlarına göre, olağanüstü hal kapsamında uygulanan bu ihraç işlemi, klasik bir disiplin cezası olmayıp, terör örgütlerinin kamu kurumlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan bir olağanüstü tedbir mahiyetindedir.

İşvereninizin hakkınızda asılsız şikayetler olduğunu ve performansınızın düştüğünü iddia ederek iş sözleşmenizi haklı nedenle feshettiğini savunması durumunda, mahkeme bu iddiaların gerçekliğini sunulan deliller ışığında detaylı bir biçimde tartışmak zorundadır. Yargılama aşamasında işverenin sunduğu savunma yazıları, elektronik posta içerikleri ve performans değerlendirme kriterleri gibi unsurlar titizlikle incelenerek işverenin iddialarının somut gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ortaya çıkarılmalıdır.

Mahkemenin davanızı kabul etmesine rağmen kararın dayandığı hukuki ve maddi nedenleri açıklamaması, karşı tarafın bu karara itiraz ederek kararı bozdurması için yeterli bir sebeptir. Anayasa ve usul kanunlarımız gereğince bütün mahkemelerin her türlü kararları mutlaka açık ve somut bir şekilde gerekçelendirilmeli, bu gerekçede tarafların iddia ve savunmaları tartışılarak hangi delillerle sonuca ulaşıldığı belirtilmelidir.

Mahkemelerin, taleplerinizi hangi sebeple kabul veya reddettiğini açıklayan bir gerekçe yazmadan karar vermesi yasalara ve anayasaya açıkça aykırıdır. Anayasa kuralları gereği, bütün mahkemelerin her türlü kararı mutlaka gerekçeli olarak yazılmak zorundadır.

Mahkemenin gerekçeli kararında başvuru süresinin kanunda yazılandan daha uzun veya farklı gösterilmesi sebebiyle bu süreye güvenerek geç başvuru yapmanız halinde mahkemeye erişim hakkı ihlali söz konusu olacağından hakkınızı kaybetmezsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin mahkemeleri kanun yolu sürelerini kararlarında doğru göstermekle yükümlüdür ve bu hatalı yönlendirmenin sonuçlarına vatandaşın katlanması beklenemez.

Mahkemenin davanın taraflarına eşit şekilde söz hakkı tanımadan ve tarafları bilgilendirmeden karar vermesi yasalara aykırıdır. Anayasamızda ve usul kanunlarımızda güvence altına alınan adil yargılanma hakkı çerçevesinde, davanın tarafları kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptir.

Hakimin kapıda bekleyen ve dinlenmeye hazır olan tanıklarınızı sırf davayı uzatma amacı taşıdığınızı varsayarak dinlemeden karar vermesi hukuka uygun bir yaklaşım olarak kabul edilmemektedir. Yargılama sırasında tarafların en temel güvencelerinden biri olan hukuki dinlenilme hakkı, iddialarınızı tam anlamıyla ispat edebilmeniz için tüm delillerinizin ve tanıklarınızın eksiksiz biçimde değerlendirilmesini gerektirir.

Mahkemenin, gösterdiğiniz tanıkların tamamını dinlemeden eksik inceleme ile karar vermesi adil yargılanma hakkı ihlali sayıldığından bu duruma itiraz ederek kararı bozdurabilirsiniz. Hukuk kuralları uyarınca mahkemeler, davanın uzatılması niyetini engellemek amacıyla tanıkların bir kısmını dinlemekten vazgeçebilir ancak işçilik alacaklarına kavuşmak isteyen bir işçinin davayı uzatma çabası içinde olamayacağı gözetilmelidir.