Adil Yargılanma Hakkı

Ceza infaz kurumunda gerçekleştirilen aynı eylem nedeniyle birden fazla disiplin cezası verilmesi durumunda, bu cezalara karşı infaz hâkimliği makamına şikâyet yoluna başvurarak kararın iptalini talep edebilirsiniz. Somut olayda, sayıma karşı çıkma ve bu sırada slogan atma eylemleri aynı olay bütünlüğü içinde değerlendirildiğinden, mahkeme aynı eylemden dolayı iki farklı ceza verilemeyeceğine hükmederek verilen disiplin cezasını kaldırmıştır.

Kesilen yüksek miktarlı idari para cezalarına karşı yerel mahkeme kararlarının kesin olması nedeniyle üst mahkemeye başvuramamanız, adil yargılanma hakkı kapsamındaki hükmün denetlenmesini talep etme hakkı ihlali niteliğindedir. İlgili kanun maddesinde yer alan idari para cezasına itiraz üzerine verilen mahkeme kararlarının kesin olduğuna dair hüküm, yargılamanın makul sürede tamamlanması gibi meşru bir amaç taşısa da, yapı denetimi hizmet sözleşmesi bedeli üzerinden hesaplanan ve çok yüksek meblağlara ulaşabilen cezalar için orantısız bir sınırlama yaratmaktadır.

Mahkemenin, ardışık aranma iddiasına karşı sunduğunuz asker ailelerinin aradığı yönündeki mantıklı ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki savunmalarınızı hiç tartışmadan ceza vermesi hukuka uygun değildir. Yargılamayı yapan mahkemelerin, suçlamalara karşı ileri sürülen itirazları ve savunmaları detaylı bir şekilde inceleyerek gerekçeli karar hakkı çerçevesinde yanıtlaması zorunludur.

İtiraz merciinin dilekçenizde belirttiğiniz ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızı hiç değerlendirmeden genel geçer ifadelerle ret kararı vermesi temel haklarınızın ihlalidir. Yargılama sürecinde itiraz makamlarının sadece şekli bir inceleme yapması değil, aynı zamanda tarafların yargılamanın adilliğini etkileyen somut itirazlarına da makul bir şekilde cevap vermesi beklenmektedir.

Mahkemenin idari para cezasına karşı yaptığınız itirazda gösterdiğiniz tanığı dinlememesi veya bu talebinizi gerekçesiz reddetmesi, adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkının ihlali sonucunu doğurabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kolluk görevlilerince tutulan bir tutanağa dayanılarak kesilen cezalarda, mahkemenin sadece tutanağı dikkate alıp sizin aksini ispat etmek için gösterdiğiniz tanığı dinlememesi sizi idare karşısında dezavantajlı duruma düşürür.

Mahkemelerin, davanın sonucunu doğrudan değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızı ve somut araştırma taleplerinizi kararında hiç tartışmadan veya karşılamadan reddetmesi açık bir anayasal ihlal niteliği taşımaktadır. Yargılama sürecinde ileri sürdüğünüz tüm iddialara son derece ayrıntılı bir şekilde yanıt verilmesi zorunlu olmamakla birlikte, davanın kaderini etkileyecek boyuttaki temel itirazların mahkemelerce makul bir gerekçe ile mutlak surette yanıtlanması gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesi kural olarak yerel mahkemelerin delilleri değerlendirme biçimine veya hukuk kurallarını yorumlamasına doğrudan müdahale etmese de, çok istisnai durumlarda ve ağır usul hatalarında bu sürece müdahale edebilmektedir. Mahkemelerin ulaştığı sonuç ile bu sonuca temel alınan deliller arasındaki bağın mantık dışı bir çıkarıma dayanması veya açıkça yanlış olguların hükme esas alınması halinde bireysel başvuru kapsamında denetim yapılabilmektedir.

Yargılama sürecinde ileri sürdüğünüz ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddiaların mahkeme kararında karşılanmaması hukuka uygun görülmemektedir. Mahkemelerin, kişilerin hakkaniyete uygun bir şekilde yargılanmalarını sağlamak amacıyla taraflarca ileri sürülen iddia ve itirazlar hakkında delillerle bağ kurarak gerekçeli karar hakkı kapsamında yeterli açıklamayı yapması zorunludur.

Mahkemenin aleyhinize olan tanık beyanlarına ve ardışık arama iddialarına karşı sunduğunuz savunmaları araştırmadan ve gerekçesinde tartışmadan karar vermesi durumunda yargılamanın yenilenmesi için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Sabit veya ankesörlü hatlarla örgütsel iletişim kurma yöntemiyle ilgili iddiaların hukuki bir kesinlik içinde ortaya konulabilmesi için sanıkla birlikte ardışık arandığı tespit edilen kişilerin tüm aşama ifadelerinin getirtilmesi ve gerekirse tanık sıfatıyla mahkemede dinlenmesi gerekmektedir.

Yeniden yargılama süreciniz ilk derece mahkemesinde hâlen devam ediyorsa, bu aşamada Anayasa Mahkemesine doğrudan bireysel başvuru yapmanız mümkün değildir. Bireysel başvuru yolu, hukuk sistemimizdeki ikincil nitelikte bir hak arama yoludur ve ancak diğer tüm olağan yasa yolları tüketildikten sonra kullanılabilir.