Adil Yargılanma Hakkı

Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ihlal kararları doğrudan disiplin cezanızın iptal edildiği veya tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmemekte, ihlale neden olan eksikliklerin giderilmesi için hukuki sürecin baştan ele alınmasını sağlamaktadır. Yüksek mahkeme, sözlü savunma hakkının kullandırılmaması nedeniyle adil yargılanma hakkı ihlali tespit ettiğinde, ihlalin ve sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili infaz hâkimliğine gönderilmesine karar verir.

Hakkınızda eksik araştırma yapılarak, delilleriniz ve tanıklarınız değerlendirilmeden soyut gerekçelerle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi ve bu karara yaptığınız itirazın esastan incelenmemesi adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, yerel mahkemelerin yüklenen suçun sabit olup olmadığını yeterince araştırmadan, savunma makamının taleplerini gerekçesiz reddederek varsayımlar üzerinden cezalandırma yoluna gitmesini hukuka aykırı bulmaktadır.

Mahkemelerin yargılama sırasında ileri sürülen her türlü iddia ve savunmaya ayrıntılı olarak cevap verme zorunluluğu bulunmasa da davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialara makul bir gerekçeyle yanıt vermeleri anayasal bir gerekliliktir. Sizin durumunuzda olduğu gibi, cezaevinde verilen disiplin cezasına karşı süresinde itiraz ettiğinizi ve dilekçenizin işleme konulmadığını belirtmeniz, uyuşmazlığın çözümüne etki edebilecek kadar önemli bir iddiadır.

İstinaf mahkemesinin, idarenin disiplin cezasını verirken dayanmadığı tamamen farklı bir kanun hükmünü uygulayarak davayı aleyhinize sonuçlandırması ve bu yeni durumu size bildirerek savunmanızı almaması adil yargılanma hakkı kapsamında hukuka aykırılık oluşturmaktadır. Yargılama sürecinde mahkemelerin, uyuşmazlığın çözümünde temel alınacak hukuki sebebi değiştirmesi veya idarenin işlemini farklı bir gerekçeyle hukuka uygun bulması durumunda, bu yeni hukuki durumu taraflara bildirmesi gerekmektedir.

Mahkemenin, sunduğunuz kamera kayıtlarının incelenmesi talebini gerekçesiz bir şekilde reddederek sadece aleyhinize tutulan tutanaklara dayanması durumunda adil yargılanma hakkı güvencelerinin ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurma hakkınız bulunmaktadır. Yargılama makamlarının, hakkınızdaki iddiaların aksini ispatlamak için ileri sürdüğünüz kamera görüntüsü gibi önemli kanıtları dosyaya getirtip incelemesi, adaletin sağlanması açısından zorunlu bir işlemdir.

Ceza davalarında kişinin kendi isteği dışında uzaktan ses ve görüntü aktarımı yoluyla duruşmaya katılmasına zorlanması kural olarak adil yargılanma hakkı kapsamında savunma hakkının kısıtlanması anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, sanığın duruşma salonunda bizzat bulunarak savunma yapma talebi yargılamanın en temel güvencelerinden biridir.

Meydana gelen terör olayları ve ilan edilen sokağa çıkma yasakları nedeniyle dükkanınızın yıkılması ve eşyalarınızın kullanılamaz hale gelmesi sonucunda yaşadığınız üzüntü için manevi tazminat talep etmeniz mümkündür. İdare mahkemeleri, idarenin terörle mücadele faaliyetleri kapsamında yürüttüğü işlemler nedeniyle meydana gelen zararları değerlendirirken belirli ilkelere dayanmaktadır.

Sizin sorgulama imkânı bulamadığınız bir tanığın ifadelerine dayanılarak mahkûmiyet kararı verilmesi adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkı güvencesini ihlal eder. Ceza yargılamasında hakkınızdaki suçlamalarla ilgili aleyhinize beyanda bulunan kişilere soru yöneltebilmeniz, onlarla yüzleşebilmeniz ve beyanlarının doğruluğunu sınama imkânına sahip olmanız adil bir yargılamanın en temel şartlarındandır.

Mahkemelerin, itirazlarınızı ve hesap hareketlerinizin detaylarını incelemeden ve bu durumun idari işlemi nasıl haklı kıldığını açıklamadan davanızı reddetmesi adil yargılanma hakkınızın ihlali niteliğindedir. Bir kamu kurumunun güvenlik soruşturması sonucunu olumsuz değerlendirerek çalışma izninizi reddetmesi durumunda açtığınız iptal davasında, mahkemelerin yalnızca bankada hesabınızın bulunmasını veya hesap açılış tarihlerini dikkate alması yeterli görülmemektedir.

Üst derece mahkemelerinin, banka hesabınızdaki işlemlerin rutin işlemler olduğuna ve hakkınızda ceza davası bulunmadığına yönelik davanın sonucunu değiştirebilecek itirazlarınızı araştırmadan ve gerekçeli bir şekilde karşılamadan ilk derece mahkemesinin kararını onaylaması hukuka uygun değildir. Kural olarak, esasa ilişkin hususlarda yeterli gerekçe bulunması durumunda kanun yolu mercilerince bu karara atıf yapılarak değerlendirme yapılması makul görülebilirse de ilk derece mahkemesinin kararında yeterli bir gerekçe bulunmadığı hallerde üst mahkemelerin sizin ileri sürdüğünüz esaslı itirazları mutlaka gerekçeli bir şekilde karşılaması beklenir.