Adil Yargılanma Hakkı

Ceza yargılamanız sonucunda mahkemenin delillerinizi ve tanıklarınızı değerlendirmeden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı vermesi durumunda, bu ihlalin giderilmesi için yeniden yargılama talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, yerel mahkemelerin yalnızca isnat edilen eylemi tekrar ederek veya ilgisiz gerekçeler sunarak sanıkların iddialarını yanıtsız bırakması adil yargılanma hakkı güvencelerine aykırılık teşkil etmektedir.

Mirasçı sıfatıyla sonradan dâhil olduğunuz ve uzun yıllar süren davalarda, komisyonun sizleri aynı aile ekonomik bütünlüğü içinde değerlendirerek tek bir tazminat miktarı belirlemesi ve bunu hisselere bölerek ödemesi, yüksek mahkeme içtihatlarına göre hakkınızın ihlal edilmesi anlamına gelebilir. Mirasbırakanın vefatı üzerine davaya katılan varisler için, davanın yıllarca sürmesi neticesinde oluşan mağduriyetin giderilmesi amacıyla makul ve adil bir tazminata hükmedilmesi esastır.

İtirazınızı inceleyen mahkemenin, şikayet ettiğiniz konudan tamamen farklı bir eyleme dayanarak ve iddialarınızı dikkate almadan karar vermesi gerekçeli karar hakkı kapsamında hukuka aykırı bulunabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, yargılama makamlarının davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki açık ve somut savunmalara makul bir cevap vermesi gerekmektedir.

Kamu makamlarının ve mahkemelerin verdikleri kararlarda kullandıkları dil, mahkûm olmadığınız bir suçla ilgili olarak sizi suçlu gibi gösteriyorsa bu durum kesinlikle anayasal bir ihlal sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi, kişinin adil yargılanma hakkı kapsamında sahip olduğu güvencelerin sadece ceza yargılaması sırasında değil, yargılama sonrasındaki infaz aşamasında da devam ettiğini açıkça vurgulamaktadır.

Mahkemenin, kaza tarihi ile tazminat talebini artırdığınız tarih arasındaki on yıllık sürenin geçmesini gerekçe göstererek talebinizi reddetmesi hak arama özgürlüğünüzün ihlali anlamına gelmektedir. Yargısal süreçlerde cismani zararın niteliği ve kapsamı çoğu zaman kaza anında hemen anlaşılamamakta, iyileşme süreci ve sonrasındaki tıbbi değerlendirmeler sonucunda kesinleşmektedir.

Zararınızın miktarını tam olarak bilmediğiniz durumlarda davanızı kısmi olarak açmanız ve gerçek zarar ortaya çıktığında talebinizi artırmanız en temel anayasal haklarınızdan biridir. İş kazalarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, zararın tespit edilmesi belli bir tıbbi ve hukuki uzmanlık gerektirdiği için yargılama esnasında mahkemece raporlar alınması zorunludur.

İnfaz hakimliğinin disiplin cezasına karşı yaptığınız şikayeti incelerken sizin sözlü savunmanızı almadan sadece evrak üzerinden karar vermesi kural olarak mümkün değildir. Disiplin cezalarına karşı yapılan şikayetleri inceleyen hakimliklerin, karar vermeden önce cezaevinde bulunan kişinin bizzat veya avukatı aracılığıyla savunmasını alması kanuni bir gerekliliktir.

Bir ceza yargılamasında aleyhinize ifade veren tanığa soru yöneltme ve onunla yüzleşme imkanınızın elinizden alınması, adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkı ihlaline yol açabilir. Mahkemenin sizi mahkum ederken tek veya belirleyici ölçüde bu sorgulama fırsatı bulamadığınız tanığın ifadelerine dayanması durumunda, savunma makamı olarak maruz kaldığınız zorlukları dengeleyecek yeterli usul güvencelerinin sağlanması gerekmektedir.

Ceza infaz kurumlarında verilen disiplin cezalarına karşı yapılan itirazlarda, infaz hâkiminin karar vermeden önce ceza alan kişinin sözlü savunmasını alması kanuni bir zorunluluktur. İlgili mevzuat gereğince disiplin cezalarına yönelik şikâyetlerin karara bağlanmasından önce kişinin hâkim karşısında meramını anlatabilmesi ve aleyhindeki delillere karşı çıkabilmesi gerekmektedir.

Disiplin soruşturması kapsamında hakkınızda verilen cezaya karşı infaz hâkimliğine yaptığınız şikâyette, olay anına ait kamera kayıtlarının incelenmesi ve sözlü savunma yapma talebinizin karşılanmaması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Mevzuatta yer alan düzenlemelere göre infaz hâkimi, şikâyet üzerine karar vermeden önce ilgilinin savunmasını almalı ve talep edilen diğer delilleri toplayıp değerlendirmelidir.