Açık Rıza

Hayır, sipariş ettiğiniz ürünün size teslim edilebilmesi için adres ve iletişim bilgilerinizin işlenmesi sözleşmenin ifası için zorunlu olduğundan, bu aşamada sizden ayrıca açık rıza istenmesi hukuka uygun bir uygulama değildir. Kanun kapsamında, bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla taraflara ait kişisel verilerin işlenmesi hukuka uygunluk sebebi sayılmaktadır.

Kişisel verilerin korunması ve bu verilerin işlenmesine onay verilmesi süreci, kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanımı olarak değerlendirildiğinden, ayırt etme gücüne sahip olan sınırlı ehliyetsiz küçüklerin kendi verileri için rıza gösterme imkanı bulunabilmektedir. Ancak bu durum her zaman mutlak bir geçerlilik taşımaz; verilecek rızanın sonuçlarını tam olarak kavrayıp kavrayamayacağınızın, yani açık rıza unsurunun gerektirdiği aydınlatılma ve özgür irade şartlarının sağlanıp sağlanmadığının her somut olaya göre ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Sadece genel bir ifadeyle verilerinizin işlenmesini kabul ettiğinize dair alınan açık uçlu ve sınırları belirsiz onaylar, hukuken geçerli bir açık rıza beyanı olarak kabul edilmemektedir. Hukuka uygun ve geçerli bir rızadan söz edilebilmesi için onayınızın tamamen belirli bir konuya ilişkin olması, öncesinde kapsamlı şekilde aydınlatılmış olmanız ve iradenizi hiçbir tereddüde yer bırakmayacak biçimde özgürce açıklamış olmanız gerekmektedir.

İşveren tarafından size sunulan ve belirli bir konu veya amaç içermeyen bu tür geniş kapsamlı genel onay metinleri, veri koruma hukuku bağlamında geçerli bir açık rıza olarak kabul edilmeyebilir. Kanuni düzenlemeler ışığında, sağlık verisi gibi hassas bilgilerin işlenebilmesi için rızanın belirli bir konuya ilişkin olması, aydınlatmaya dayanması ve tamamen özgür iradeyle açıklanması şarttır.

Size imzalatılan bu tür çok genel ve sınırları tam olarak çizilmemiş onay metinleri, mevzuatımızın aradığı geçerlilik şartlarını taşımama ihtimali son derece yüksek olan belgelerdir. Kanuni düzenlemelerimize göre, kişisel verilerinizin işlenebilmesi için sizden alınacak olan beyanın mutlaka belirli bir konuya ilişkin olması, yeterli bir bilgilendirmeye dayanması ve özgür iradenizle açıklanması gerekmektedir.

Arabulucunun tarafınıza ait genel nitelikli bilgileri işlemesi için kural olarak açık rıza vermeniz gerekmekle birlikte, kanunlarda açıkça öngörülen istisnai durumlarda rızanız aranmaksızın da işlem yapılabilmektedir. Sürecin en başında uyuşmazlığın arabuluculuğa taşınabilmesi amacıyla doldurulan ön başvuru formunda yer alan iletişim bilgilerinizin sisteme kaydedilmesi, arabulucunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu bir adım olduğundan rızanız dışında da yasal olarak işlenebilir.

Vergi idaresinin kişisel verilerinizi işlemesi, kural olarak devletin ekonomik ve mali çıkarlarının korunması ile kamu düzeninin sağlanması amacıyla yapıldığından, sizin rızanız aranmaksızın hukuka uygun kabul edilebilmektedir. Vergi idaresi, kanunların kendisine verdiği görev ve yetkilere dayanarak, özellikle vergi kaçakçılığını önleyici ve koruyucu faaliyetler kapsamında açık rıza şartı aranmadan verilerinizi işleyebilir.

Sağlık uygulamasındaki nabız veya tansiyon gibi hassas verilerinizin yurt dışında yerleşik sunuculara aktarılması özel hukuki süreçlere tabi olan ve kural olarak izniniz bulunmadan gerçekleştirilemeyecek bir işlemdir. Mevzuatımız kişisel sağlık verilerinin yurt dışına gönderilmesi için ilgili kişinin açık rıza beyanının bulunmasını veya yetkili mercilerce belirlenmiş uygun güvencelerin sağlanmasını aramaktadır.

Bir hizmetin sunulmasının, o hizmet için kesinlikle gerekli olmayan kişisel verilerin işlenmesine ön şart olarak koşulması durumunda, vermiş olduğunuz onayın özgür iradeye dayandığı söylenemeyeceğinden bu durum hukuken geçersiz bir rıza olarak yorumlanmaya oldukça elverişlidir. Özellikle çerez duvarları olarak bilinen ve kullanıcıyı işlemeye mecbur bırakan sistemler veya peşinen işaretlenmiş kutucuklarla alınan onaylar, mevzuatımızda geçerli bir açık rıza olarak kabul edilmemektedir.

Uygulamaya kayıt olurken verdiğiniz irade beyanını sonradan dilediğiniz zaman geri almanız her zaman mümkündür ve bu durum verilerinizin derhal silinmesini talep edebilmeniz için çok güçlü bir hukuki dayanak oluşturur. Özellikle sağlık bilgileri gibi özel nitelikli kişisel veriler kapsamında olan bilgileriniz için sizin özgür iradenizle ve konu hakkında yeterince bilgilendirilerek verdiğiniz açık rıza en kritik işleme şartıdır.