Açık Rıza

Hastaneye başvurduğunuzda temel bir sağlık hizmeti alabilmeniz için size dayatılan ve imzalamamanız halinde tedavi edilmeyeceğiniz baskısıyla alınan onam metinleri, hukuken geçerli bir açık rıza beyanı olarak kabul edilemeyebilir. Kanunlarımıza göre, kişisel verilerin işlenmesine verilecek onayın mutlaka özgür irade ile hiçbir şarta, korkutmaya veya baskıya bağlanmaksızın bizzat verilmiş olması en temel şarttır.

Bankanın size sunacağı avantajlı bir kredi hizmetini, verilerinizin pazarlama amacıyla veya üçüncü taraflarla paylaşılması şartına bağlaması yasaların aradığı özgür irade unsurunu zedeleyen ve hukuka aykırılık teşkil edebilecek bir uygulamadır. Kişisel verilerin işlenmesinde temel alınan açık rıza kavramının hukuken geçerli olabilmesi için, bireyin bu onayı hiçbir baskı altında kalmadan, tamamen kendi hür iradesiyle vermiş olması şarttır.

İşe giriş aşamasında karşınıza çıkarılan ve içeriği belirsiz, genel ifadeler taşıyan veya imzalamamanız halinde işe alınmama riski barındıran bu tür belgelerdeki onaylar, hukuken geçerli bir açık rıza beyanı olarak kabul edilmemektedir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na göre geçerli bir rızanın belirli bir konuya ilişkin olması, aydınlatmaya dayanması ve en önemlisi kişinin tamamen özgür iradesiyle verilmiş olması şarttır.

Önceden işaretlenmiş onay kutucukları aracılığıyla rızanızın alınması, özgür iradenizi yansıtmadığı için kural olarak geçerli bir onay kabul edilmemektedir. Hukuken geçerli bir açık rıza beyanının, belirli bir konuya ilişkin olarak, önceden yeterince bilgilendirilmeniz ve hiçbir etki altında kalmadan tamamen kendi tercihinizle açıklanması gerekmektedir.

Doğrudan yanıt: Bir sözleşmenin ifasının, o sözleşme için gerekli olmayan kişisel verilerin işlenmesine rıza verilmesi şartına bağlanması hukuka uygun bir uygulama değildir. Alışverişin tamamlanması için yalnızca adınız ve teslimat adresiniz gibi sözleşmenin ifası için zorunlu olan veriler yeterliyken, reklam ve pazarlama amacıyla e-posta adresinizin işlenmesinin zorunlu tutulması özgür irade unsurunu zedelemektedir.

Kişisel verilerinizin işlenebilmesi için gereken onay mekanizmasının, önceden işaretlenmiş kutucuklar yoluyla varsayılan olarak kabul edilmiş sayılması hukuken geçerli bir rıza yöntemi olarak görülmemektedir. Kanunlarımız, kişinin verilerinin işlenmesine yönelik vereceği onayın, özgür iradeye dayalı ve aktif bir eylemle, yani bizzat kişinin kutucuğu işaretlemesi yoluyla alınmasını şart koşmaktadır.

Hayır, size herhangi bir hizmetin sunulması veya bir işlemin yapılması için zorla dayatılan ve başka seçeneğinizin olmadığı onay metinleri hukuken geçerli bir rıza olarak değerlendirilmeyebilir. Hukuki düzenlemeler uyarınca, verilerinizin işlenebilmesi için aranan açık rıza kavramı, belirli bir konuya ilişkin olarak, yeterli bilgilendirmeye dayanarak ve tamamen özgür iradeyle açıklanmış olmalıdır.

Kişisel verilerinizin işlenmesine yönelik onayın hukuken geçerli olabilmesi için, size hangi verilerinizin hangi amaçlarla kullanılacağı konusunda anlaşılır ve detaylı bir ön bilgilendirme yapılması zorunlu olduğundan, genel kullanıcı metinleri içine gizlenmiş onaylar hukuken açık rıza olarak kabul görmeyebilir. Bir rızanın geçerli sayılabilmesi için kişinin özgür iradesine dayanması ve şüpheye hiçbir şekilde yer bırakmayacak bir açıklıkta olması kanuni bir zorunluluktur.

Bir hizmetin veya ürünün sunulmasının doğrudan kişisel verilerinizin işlenmesine onay verme şartına bağlanması, iradenizi baskılayabileceği için açık rıza şartını sakatlayabilecek bir uygulamadır. Kanun kapsamında geçerli bir rızanın belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmeye dayanan ve en önemlisi özgür iradeyle açıklanmış olması gerekmektedir.

Kişisel verilerinizin işlenmesi için vermiş olduğunuz onayı dilediğiniz zaman, hiçbir gerekçe göstermeksizin geri çekme hakkına sahipsiniz ve onayınızı geri aldığınız andan itibaren bu verilere dayalı işleme faaliyetlerinin durdurulması yasal bir zorunluluktur. Hukukumuzda açık rıza, bireyin özgür iradesiyle verdiği ve her an vazgeçebileceği bir onay mekanizmasıdır.