Usul Hukuku

Temyiz aşamasında yargılama giderleri ve harçları karşılayamayacak durumda olduğunuzu gösteren fakirlik belgesi ve emekli maaşı dökümü gibi belgelerin mahkeme tarafından gerekçesiz şekilde reddedilmesi hukuka aykırılık oluşturabilir. Mahkemeler adli yardım talebinizi değerlendirirken sizin ekonomik ve sosyal durumunuzu gösteren bilgi ve belgelerin neden ispat aracı olarak kabul edilmediğini açıkça izah etmek zorundadır.

Mahkemenin, lehinize olan ve iddialarınızı doğrulayan uzman bilirkişi beyanlarını hiçbir gerekçe göstermeden yok sayarak mahkûmiyet kararı vermesi adil yargılanma hakkı bağlamında hukuka aykırılık oluşturur. Yargılama sürecinde, üzerinize atılı suçu işleyemeyeceğinize dair mevzuat kurallarını ve görev yetki sınırlarınızı gösteren deliller sunmanız durumunda, mahkemenin bu hususları gerekçeli kararında ayrı ve açık olarak tartışması yasal bir zorunluluktur.

Ceza yargılamasında aleyhinize ifade veren bir tanığı mahkeme huzurunda veya ses ve görüntü bilişim sistemi aracılığıyla sorgulama imkanı bulamadıysanız ve mahkumiyetiniz büyük ölçüde bu beyana dayanıyorsa bu durum hukuka aykırılık teşkil edebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir mahkumiyet kararı tek veya belirleyici ölçüde sanığın sorgulatma imkanı bulamadığı bir tanığın ifadesine dayandırılmışsa, savunma tarafına yeterli düzeyde dengeleyici güvenceler sağlanması gerekmektedir.

İş mahkemelerinde görülen işe iade davalarında mahkemelerin, işçinin hangi somut yükümlülüğünü ihlal ettiğini ve iş barışının nasıl bozulduğunu eksiksiz olarak tespit edip gerekçeli kararlarında açıklaması gerekmektedir. İşverenin zarar gören işletme menfaatlerinin neler olduğu açıkça ortaya konulmadan, sadece soyut ve genel bir ifadeyle iş barışının bozulduğundan söz edilerek davanın reddedilmesi hukuka aykırılık teşkil eder.

Mahkemenin cezanızı belirlerken daha ağır bir sonuca yol açacak şekilde, sizin huzurda sorgulama imkanı bulamadığınız bir tanığın ifadelerini belirleyici delil olarak kullanarak lehinize olan indirimleri reddetmesi hukuka aykırılık teşkil edebilmektedir. Yargılama makamları, olaydaki ilk haksız hareketin kimden geldiğini belirlerken ve haksız tahrik hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağını değerlendirirken dayandıkları delillerin güvenilirliğini test etmenize imkan tanımak zorundadır.

Mahkemelerin sanığın lehine sunduğu somut delil başlangıçlarını araştırmadan sadece savunmanın hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle mahkûmiyet kararı vermesi temel hakların ihlaline sebep olabilir. Yargılama sürecinde eylemi gerçekleştiren kişinin aslında bir başkası olduğunu belirterek bu kişiye ait sosyal medya hesaplarını, fotoğrafları veya telefon numarası gibi bilgileri sunmanıza rağmen yetkili makamların gerekli adres ve kimlik tespiti araştırmalarını yapmaması hukuka aykırılık teşkil eder.

Evet, mahkemelerin yeterli araştırma yapmadan ve savunmalarınızı karşılayan doyurucu bir gerekçe sunmadan hakkınızda bu kararı vermesi adil yargılanma hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, ilk derece mahkemeleri tarafından verilen kararlarda sadece kanun hükmünün tekrarından ibaret ifadelere yer verilmesi veya ilgisiz gerekçeler sunulması hukuka aykırılık teşkil etmektedir.

Hayır, itiraz mercilerinin başvurularınızı dosya üzerinden tekdüze bir şekilde ve sadece şekli şartlar yönünden inceleyerek reddetmesi yasalara ve anayasal güvencelere uygun bir yaklaşım değildir. Yüksek mahkeme kararlarında vurgulandığı üzere, itiraz makamlarının kararlarında ilk derece mahkemesi kararlarında hukuka aykırılık bulunmadığını bildiren tek bir cümleden ibaret gerekçeler kullanması ciddi bir usul sorunudur.

Mahkemenin, sunduğunuz kanıtları ve esasa etkili savunmalarınızı göz ardı ederek sadece imzaladığınız tebliğ tutanağına dayanarak karar vermesi anayasal haklarınızın ihlali niteliğini taşıyabilir. Bir idari yaptırım kararına karşı mahkemeye başvurduğunuzda, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddia ve itirazlarınızın sulh ceza hâkimliği tarafından detaylı bir şekilde incelenmesi ve kararda açıklanması gerekmektedir.

Kamu alacaklarının tahsilinde kural olarak asıl borçlu olan şirketin mal varlığına başvurulması esastır ve şirketin borcu karşılayacak mal varlığı varken doğrudan eski yöneticilere gidilmesi hukuka aykırılık teşkil eder. Anayasa Mahkemesi kararlarına konu olan benzer uyuşmazlıklarda, Danıştay içtihatları çerçevesinde bir şirket borcundan dolayı yöneticinin takip edilebilmesi için borcun tüzel kişinin varlığından kesin olarak alınamadığının veya alınamayacağının idare tarafından açıkça ortaya konulması gerekmektedir.