Usul Hukuku

Şiddet veya kötü muamele eylemleri hakkında yürütülen ceza yargılamasının makul bir özen ve hızla tamamlanmayarak davanın zamanaşımına uğraması, kötü muamele yasağının usul boyutunun ihlali sayılabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin bireyleri fiziksel ve ruhsal saldırılara karşı koruma görevi sadece yasal düzenlemeler yapmakla sınırlı kalmayıp, bu kuralların pratikte de etkili bir şekilde uygulanmasını gerektirir.

Kötü muamele veya kasten yaralama eylemleriyle ilgili yargılama sürecinin aşırı gecikme nedeniyle dava zamanaşımı süresinin dolmasıyla sonuçlandığı durumlarda, Anayasa Mahkemesi hak ihlali kararı verse dahi failin yeniden yargılanması hukuken mümkün olmamaktadır. İnsan onurunu koruyan hukukun etkili bir şekilde uygulanmasını zedeleyen bu tür gecikmelerde mahkemelerin makul süratle hareket etmemesi temel hakkın ihlali sayılır ancak ceza hukukundaki zamanaşımı kuralları gereğince düşme kararı kesinleştiğinde dosyanın yeniden açılması ve sanığın cezalandırılması yolu kapanmış olur.

Mahkemeler arasındaki birleştirme ve ayırma kararlarından doğan bu tür uyuşmazlıklar, davadaki asıl hukuki ilişkiyi incelemekle görevli olan Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi tarafından çözülmektedir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri uyarınca, davaların birleştirilmesi veya ayrılması sonucunda davanın hangi mahkemede görüleceğine dair bir merci tayini uyuşmazlığı ortaya çıktığında, bu uyuşmazlığı doğuran asıl uyuşmazlığın niteliğine bakılır.

İflas yoluyla takibe ilişkin itirazın iptali davası ile genel mahiyetteki alacak davaları arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunsa dahi, iflas davasının kendine özgü nitelikleri gereği bu iki dava türünün birleştirilerek görülmesi usul hukuku kurallarına göre mümkün değildir. Yargılama sırasında her iki davanın tarafları aynı olsa ve her iki davanın birbirini etkileme ihtimali bulunsa bile, iflas talepli davalar diğer hukuk davaları ile birlikte aynı dosya üzerinden yürütülemez.

Toplantı tutanağına muhalefet şerhi yazdırmayı unuttuğunuz durumlarda, mahkeme bu eksikliği karşı tarafın herhangi bir itirazı veya talebi olmasını beklemeksizin yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate almak zorundadır. Şirket genel kurul toplantılarında alınan kararlara karşı iptal davası açılabilmesi için aranan ret oyu kullanma ve muhalefet durumunu zapta geçirme zorunluluğu, hukuken basit bir şekil kuralı değil, davanın görülebilmesi için mutlak bir özel dava şartı niteliğindedir.

İstinaf kanun yoluna başvurduktan sonra tarafların kendi aralarında anlaşması veya başka bir nedenle bu itirazlarından vazgeçmeleri durumunda istinaf davanızı geri çekmeniz mümkündür. Tarafların vekilleri aracılığıyla mahkemeye sunacakları e-imzalı bir dilekçe ile kanun yollarından feragat ettiklerini bildirmeleri bu işlem için yeterli kabul edilmektedir.

İstinaf incelemesi aşamasında tarafların kanun yoluna başvuru hakkından vazgeçtiğini bildirmesi halinde, bölge adliye mahkemesi başvuruların feragat nedeniyle reddine karar vererek uyuşmazlığı sonlandırır. Taraflar mahkemeye sundukları dilekçeler ile istinaf kanun yolundan vazgeçtiklerini bildirdiklerinde, mahkeme öncelikle dosyada bulunan vekaletnamelerde kanun yollarından feragat etme yetkisinin bulunup bulunmadığını inceler.

Açmış olduğunuz bir davayı tamamen ıslah yoluyla değiştirerek farklı bir dava türüne, örneğin doğrudan iflas davasına dönüştürmeniz hukuken mümkündür. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca taraflar iddia ve savunmalarını genişletme yasağının bir istisnası olarak ıslah hakkına sahiptirler.

Aynı kooperatifin aynı tarihli genel kurul kararının iptali istemiyle aynı yargı çevresinde açılmış birden fazla dava bulunuyorsa, mahkeme usul ekonomisi gereği bu davaların birleştirilmesine karar vererek yargılamayı tek bir dosya üzerinden yürütebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca, aynı düzey ve sıfattaki mahkemelerde açılan davalar arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunması halinde davanın her aşamasında davaların birleştirilmesi mümkündür.

Hakkınızda başlatılan icra takibine itiraz edip davayı kazanmanız durumunda karşı tarafın tazminat ödemeye mahkum edilebilmesi için takibin haksız olmasının yanında aynı zamanda kötü niyetle başlatılmış olduğunun da açıkça kanıtlanması şarttır. Alacaklının kötü niyet tazminatı ödemesi için, alacağı bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde kasıtlı olarak icra takibine giriştiği borçlu tarafından ispat edilmelidir.