Unutulma Hakkı (Kişilik Hakları/AYM Perspektifiyle)

Geçmişte yaşadığınız olaylara ilişkin haberlerin internet ortamından kaldırılmasını talep etmeniz, hukuk sistemimizde unutulma hakkı çerçevesinde değerlendirilebilecek meşru bir yoldur. Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarında bu hak, üstün bir kamu yararı bulunmadığı sürece dijital hafızada yer alan kişisel verilerin bir süre sonra silinmesini ve kişiye yeni bir sayfa açma olanağı verilmesini güvence altına almaktadır.

Kişisel verilerinizin işlenmesini gerektiren sebeplerin tamamen ortadan kalkması halinde, bu verilerin sistemlerden geri döndürülemeyecek şekilde silinmesini veri sorumlusu şirketten talep etme hakkınız bulunmaktadır. Kanun kapsamında bireylere tanınan bu yetki, dijital ortamlardaki verileriniz üzerinde kontrolünüzü sürdürmenizi sağlayan ve temel bir hak olan unutulma hakkı çerçevesinde şekillenmektedir.

Geçmişte yaşanmış ve güncelliğini yahut kamu yararını yitirmiş olaylara ilişkin kişisel verilerinizin internet arama motorlarında veya web sitelerinde erişilebilir olmaya devam etmesi karşısında unutulma hakkı çerçevesinde bu içeriklerin silinmesini talep edebilirsiniz. Bireylerin geçmişteki eylemlerinin dijital hafızada sürekli olarak saklanması ve kolayca ulaşılabilir olması, kişinin geleceğini özgürce tayin edebilmesini engelleyen ve mahremiyetini zedeleyen bir risk faktörüdür.

Bireylerin geçmişte dijital ortamlarda rızaları dışında paylaşılan kişisel verilerinin ve görüntülerinin silinmesini veya erişiminin kısıtlanmasını talep etmeleri, unutulma hakkı çerçevesinde korunan temel bir hukuki imkandır. Çocukluk döneminde ebeveynler veya üçüncü kişiler tarafından yayılan içerikler, reşit olduktan sonra kişinin itibarını veya özel hayatını olumsuz etkiliyorsa, ilgili platformlardan bu verilerin kaldırılması yasal olarak istenebilir.

Kişisel verilerinizin işlenme amacının ortadan kalkması veya rızanızı geri almanız halinde, bu verilerin fazla gecikmeksizin kalıcı olarak silinmesini talep etmeniz mümkündür. Ancak yapay zeka modelleri çok büyük veri setleriyle eğitildiğinden, verilerinizin daha önce modele dahil edilmiş olması ve sistemin bundan bir öğrenim gerçekleştirmiş olması, unutulma hakkı çerçevesindeki silme taleplerinin teknik uygulanabilirliğini oldukça karmaşık hale getirmektedir.

Veri taşınabilirliği hakkının kullanılması, eski hizmet sağlayıcınızın elindeki verilerinizi otomatik olarak sistemlerinden sileceği anlamına gelmemektedir. Çünkü veri aktarım işlemi aslında verilerinizin orijinal hali kalırken sadece bir kopyasının size veya yeni hizmet sağlayıcınıza iletilmesini sağlamaktadır.

Veri koruma mevzuatı kapsamında kişisel verilerinizin silinmesini talep etme hakkınız bulunsa da, blokzincir sistemlerinin karakteristik özelliklerinden olan değiştirilemezlik ilkesi nedeniyle verilerin zincir üzerinden tamamen yok edilmesi teknik olarak oldukça zordur. Bu durum, unutulma hakkı ile sistemin güvenliğe dayalı mimarisi arasında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir gerilim yaratmaktadır.

Evet, internet üzerinde yer alan ve geçmişte yaşadığınız olumsuz olaylara dair bilgilerin silinmesini veya bunlara erişimin engellenmesini talep etmeniz hukuken mümkündür. Hukukumuzda unutulma hakkı olarak adlandırılan bu kavram, bireylerin dijital hafızada yer alan ve başkaları tarafından bilinmesini istemediği kişisel verilerinin silinmesini ve yayılmasının önlenmesini isteme imkanı sunar.

Geçmişte kalmış kişisel verilerinizin dijital ortamlardan kaldırılmasını talep etmeniz, bireyin kendi verileri üzerindeki denetimini sağlayan unutulma hakkı kapsamında hukuken mümkündür. Kişisel verilerinizin hukuka aykırı şekilde işlenmesi veya yayılması nedeniyle kişilik haklarınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız, uğradığınız zararın giderilmesi için genel hükümlere dayanarak hukuki yollara başvurabilirsiniz.

Ebeveynlerinizin geçmişte paylaştığı komik veya utandırıcı videolarınızın silinmesini ve internet hafızasından tamamen kaldırılmasını talep etme hakkınız bulunmaktadır. Küçüklük anılarınızın günümüzde okulda akranlarınız tarafından dijital zorbalık aracı olarak kullanılması, şeref ve haysiyetinizin zedelenmesine neden olan güncel bir ihlal teşkil eder.