Tazminat

Evet, idarenin gerekli denetimleri yapmaması ve önlem almaması nedeniyle bir zarara uğradığınızı düşünüyorsanız devlete karşı tazminat davası açabilirsiniz. Paintball veya benzeri macera parkı gibi tesislerde yaşanan kazalar sonrasında, ilgili kamu kurumunun bu tesisleri ruhsatlandırma, denetleme veya sağlık personeli bulundurma gibi yasal yükümlülüklerini yerine getirmediğini iddia ederek tam yargı davası yoluna başvurma hakkınız bulunmaktadır.

Geri gönderme merkezinde haksız yere idari gözetim altında tutulduğunuz iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmanız mümkün değildir; öncelikle yetkili idari ve yargısal mercilerde tazminat davası açarak başvuru yollarının tüketilmesi zorunludur. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği, bir kişinin hukuka aykırı olarak idari gözetim altında tutulduğunun tespiti ve bu tutulmadan doğan zararlarının giderilmesi için iç hukukta öngörülen olağan kanun yollarının eksiksiz olarak tamamlanması gerekir.

İdare mahkemelerinin terör saldırıları nedeniyle açılan davaları yalnızca sosyal risk ilkesi çerçevesinde değerlendirmesi ve idarenin kusur sorumluluğunu hiç incelememesi, yaşam hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, idarenin olaydaki olası ihmallerinin veya kusurlarının araştırılmamasının, devlete yüklenen yaşamı koruma yükümlülüğünün ihlal edilip edilmediğinin tespitini engellediğini belirtmektedir.

KHK ile ihraç edildikten sonra OHAL Komisyonu kararıyla görevine iade edilen kamu görevlilerinin yaşadıkları süreç nedeniyle idareye karşı manevi tazminat davası açma hakkı bulunmaktadır. Geçmişte yürürlükte olan bir yasal düzenleme nedeniyle göreve iade edilenlerin kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacakları öngörülmüştü ve mahkemeler bu maddeye dayanarak tazminat taleplerini reddetmekteydi.

İdarenin kendi hatası nedeniyle iptal edilen bir sınav sonucunda hak kaybına uğramanız ve büronuzun kapatılması durumunda uğradığınız zararların giderilmesi için idareye karşı maddi ve manevi tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır. Sınav kılavuzu ile soru kitapçığı arasındaki çelişkili ifadeler gibi tamamen idareden kaynaklanan hatalar yüzünden sınavın genel olarak iptal edilmesi, idarenin bir hizmet kusuru olarak değerlendirilebilir.

Yargı organlarının aynı maddi veya hukuki olgularla ilgili olarak bir kimse lehine karar verirken diğer bir kişi hakkında çelişkili ve farklı bir sonuca ulaşması, hukuk devleti ilkesini zedeleyen ve adil yargılanma hakkı güvencelerine aykırı bir durumdur. Sizinle tamamen aynı durumda olan, aynı idari işleme ve sınav iptaline maruz kalan başka bir kişinin açtığı tazminat davası kabul edilmişken sizin davanızın reddedilmesi hukuki güvenliği zedeler.

Ceza davası sonucunda beraat ederek tahliye edilmiş olmanıza rağmen tutukluluk sürenizin makul süreyi aştığını iddia ediyorsanız, bu durumla ilgili olarak doğrudan bireysel başvuru yapmanız kural olarak mümkün görülmemektedir. Hukuk sistemimizde haksız veya uzun süreli tutukluluk hâllerinde kişilerin uğradığı zararların telafi edilebilmesi için özel bir yol öngörülmüştür.

Bir tıbbi müdahale sonrasında hastada meydana gelen zararın, öngörülebilen ancak önlenemeyen bir komplikasyon olarak değerlendirilmesi durumunda, hekime veya hastaneye atfı kabil bir kusur bulunmadığı gerekçesiyle tazminat talepleri genellikle reddedilmektedir. Hekimlerin mesleklerini icra ederken özen yükümlülüğü kapsamında riskleri önleyici veya asgariye indirici şekilde davranmaları gerekmektedir.

Yargılamanın uzun sürmesi şikâyetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce, bu tür iddialar için özel olarak kurulmuş olan Tazminat Komisyonuna başvuru yolunun tüketilmesi zorunludur. Anayasa Mahkemesi, yasal düzenlemelerle hayata geçirilen bu komisyonun, ilk bakışta ulaşılabilir olduğunu ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunarak yeterli giderim sağlama kapasitesi bulunduğunu kabul etmektedir.

Beraat ederek tahliye edildikten sonra doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce ceza muhakemesi kanununda öngörülen tazminat davası açma imkânını tüketmeniz gerekmektedir. Yargılandığınız davada hakkınızda tahliye kararı verilmiş veya beraat etmişseniz, asıl davanız henüz kesinleşmemiş olsa bile kanun yollarının tüketilmesi kuralı gereğince öncelikle adli yargı mercilerinde hakkınızı aramalısınız.