Tazminat

Hakkınızda yürütülen ceza yargılaması sonucunda beraat kararı verilmesi halinde, haksız gözaltı işlemi nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebiyle dava açma imkanınız bulunmaktadır. Beraat kararıyla birlikte önceden uygulanan yakalama ve gözaltı gibi koruma tedbirleri hukuka aykırı hale gelmiş kabul edilmektedir.

İdare mahkemesinin açtığınız davada idarenin kusuru olup olmadığını değerlendirmeden sadece sosyal risk ilkesi üzerinden karar vermesi, yaşam hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlali anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi, idarenin hizmet kusuruyla ilgili iddiaların mahkemeler tarafından mutlaka incelenmesi gerektiğini belirtmektedir.

Geri gönderme merkezinde haksız yere tutulduğunuzu ve kötü koşullara maruz kaldığınızı iddia ediyorsanız, doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce derece mahkemelerinde tazminat davası açmanız gerekmektedir. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği, bir ihlal iddiası için öncelikle olağan kanun yollarının usulüne uygun şekilde tüketilmesi zorunludur.

Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle tazminat alabilmeniz için öncelikle bu tür başvuruları incelemekle görevli olan Tazminat Komisyonu yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesine doğrudan bireysel başvuruda bulunmadan önce kanunla kurulan bu komisyona müracaat edilmesi zorunludur.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce kanunda öngörülen idari başvuru yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların çok uzun sürmesi sebebiyle yapılan şikayetlerde, öncelikle ulaşılabilir ve ihlal iddialarıyla ilgili yeterli giderim sağlama kapasitesi olan Tazminat Komisyonu yoluna gidilmesini zorunlu tutmaktadır.

Haksız yere tutuklu kaldığınız veya gözaltına alındığınız durumlarda mahkemelerce size ödenmesine hükmedilen tazminat miktarının son derece yetersiz kalması halinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yargılama sonucunda beraat ettiğinizde veya hakkınızda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğinde, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır.

Tazminat davanızın çok uzun sürmesi sebebiyle makul sürede yargılanma hakkınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda belirtilen idari başvuru yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Yasal düzenlemelere göre, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin olarak ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunarak yeterli giderim sağlama kapasitesi bulunan Tazminat Komisyonu isimli başvuru yolu mevcuttur.

Şikayet hakkınızı kullanmanız kural olarak suç değildir ancak şikayetlerinizin içeriğine ve amacına göre özel hastaneler tarafından aleyhinize manevi tazminat davası açılması ihtimali her zaman bulunmaktadır. Adli veya idari makamlara verilen dilekçelerde kişilerin veya kurumların eleştirilmesi dilekçe hakkı kapsamında koruma altında olsa da bu durum karşı tarafın şeref ve itibarını zedeleyecek boyuta ulaşmamalıdır.

Cezaevinde bulunduğunuz sırada yakınınızın cenazesine veya taziyesine katılmanıza hukuka aykırı şekilde izin verilmemesi nedeniyle Anayasa Mahkemesi'ne yapacağınız başvuru sonucunda ihlal tespit edilirse manevi tazminat almanız mümkündür. Mahkeme, idarenin ve derece mahkemelerinin sunduğu ret gerekçelerinin ilgili ve yeterli unsurlara sahip olmadığını saptadığında, temel haklara yönelik orantısız bir müdahale yapıldığına hükmetmektedir.

İdarenin hizmet kusurunun veya ihmalinin sonradan ortaya çıktığı durumlarda dava açma süresinin olayın yaşandığı tarihten başlatılması hukuken hatalı bir yaklaşımdır. Meydana gelen bir terör eylemi sonrasında zararla idari eylem arasındaki illiyet bağının ancak yıllar sonra hazırlanan müfettiş raporları veya açılan ceza davaları ile anlaşılabildiği durumlarda, idari başvuru süresinin olayın gerçekleştiği tarihten itibaren işletilmesi mahkemeye erişim hakkını aşırı derecede sınırlandırmaktadır.