Tazminat

Haksız gözaltı işlemleri nedeniyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmeniz için öncelikle ilgili ceza muhakemesi kanunu kapsamında ağır ceza mahkemesinde tazminat davası açarak olağan hukuk yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin güncel içtihatlarına göre, hakkınızda beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmişse, doğrudan bireysel başvuru yapmak yerine kanunda öngörülen haksız yakalama ve gözaltı tazminatı yoluna başvurmanız şarttır.

Sosyal medya üzerinden yapılan sert ve argo içerikli eleştiriler nedeniyle tazminat davası açılması mümkündür ancak mahkemelerin bu sözleri ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirmesi gerekir. Bir gazetenin yayımladığı ve kamuoyunda tartışma yaratan bir habere karşı sosyal medya hesabınızdan yaptığınız paylaşım, hakaret kastından ziyade gazetenin yayın politikasını eleştirmek amacıyla yapılmışsa bu durum hukuken korunmalıdır.

Mahkemenin davanızı esasa girmeden reddetmesi durumunda adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. KHK ile kamu görevinden çıkarıldıktan sonra komisyon kararıyla görevinize iade edilmeniz, haksız bir işlem nedeniyle mağduriyet yaşadığınızı göstermektedir.

Mahkemenin tazminat talep edilemez hükmüne dayanarak davanızı reddetmesi adil yargılanma hakkı kapsamında hukuka aykırı kabul edildiğinden, yeniden yargılama talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurarak hakkınızı arayabilirsiniz. Mahkemeler, kanunda yer alan ve kamu görevine iade edilenlerin tazminat talep edemeyeceğini öngören kurala dayanarak davanızı reddetmiş olsa da, bu kural Anayasa Mahkemesi tarafından kişilerin maddi ve manevi zararlarını giderme fırsatını ellerinden aldığı gerekçesiyle daha önceden iptal edilmiştir.

Çocuklarınızla görüşmenizin haksız yere engellenmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda ihlal tespitiyle birlikte manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı makamları ve cezaevi idaresi tarafından eğitim gören çocuklarınızla görüşebilmeniz için gerekli esnekliğin sağlanmaması, aile ilişkilerinizin devamlılığının gözetilmemesi anlamına gelir ve bu durum aile hayatına saygı hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir.

Hastanede yaşanan tıbbi ihmaller neticesinde yakınınızı kaybetmeniz ve ardından idareye karşı açtığınız tazminat davasının eksik incelemeyle reddedilmesi durumunda, devletin yaşam hakkı güvencesini ihlal ettiği gerekçesiyle bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin sadece sağlık hizmetlerini düzenlemekle kalmayıp aynı zamanda bu hizmetlerin sunumu sırasında meydana gelen ölüm olaylarını aydınlatacak etkili bir yargısal sistem kurması da gerekmektedir.

Yargılamanın çok uzun sürmesi nedeniyle mağdur olduğunuz iddialarında doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, bu tür şikâyetler için özel olarak kurulan komisyona müracaat etmeniz gerekmektedir. Tıbbi ihmal iddialarıyla idareye karşı açılan tam yargı davası süreçlerinin gecikmeden tamamlanması, hataların tespiti ve sağlık hizmetlerinin güvenliğinin sağlanması açısından büyük önem taşır.

Sağlık personelinin kasıtlı bir eylemi olmaksızın, tedavideki kusur veya koordinasyon eksikliği gibi ihmallerden kaynaklanan ölüm olaylarında, doktorların mutlaka ceza mahkemelerinde yargılanması zorunlu değildir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre devletin yaşam hakkını koruma yükümlülüğü, her tıbbi ihmal iddiasında sorumlular aleyhine mecburi bir ceza soruşturması yürütülmesini ve hapis cezası verilmesini gerektirmez.

Mahkemelerin sadece sunduğunuz varsayımsal beyanlara göre değil, dosyadaki tüm tutanaklar, fotoğraflar ve gerekirse bilirkişi incelemesi ile keşif yaparak maddi zararınızı tespit etmesi gerekirdi. Bir yıkım ve tahliye işlemi sonrasında idareye karşı açtığınız tazminat davasında, oluşan maddi zararınızın somut olarak ortaya konulması elbette gereklidir.

Yargılama sürecinizde uygulanan tutuklama tedbirinin haksız olduğunu düşünüyorsanız, davanızın kesinleşmesini beklemeden Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak manevi tazminat talep edebilirsiniz. Yargı pratiğine göre kural olarak, bir kişinin haksız yere tutuklandığı iddiasıyla ceza muhakemesi kanunu kapsamında tazminat davası açabilmesi için hakkındaki ceza davasının esastan kesinleşmesi beklenir.