Özel Hayatın Gizliliği

Devletin güvenlik gerekçesiyle vatandaşların günlük hareketlerini, kullandığı taşıtları ve harcama alışkanlıklarını sürekli olarak izlemesi ve kayıt altına alması, temel hak ve özgürlüklerin ihlali kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Modern devlet sistemlerinde güvenlik aygıtlarının bu denli yaygın ve sınırsız kullanımı, bireyin özel hayatın gizliliği hakkına doğrudan bir müdahale niteliği taşıyabilir.

Mesai kontrolü amacıyla parmak izi veya yüz tanıma gibi biyometrik verilerin alınması, kural olarak Anayasa ile güvence altına alınan özel hayatın gizliliği ilkesine aykırılık teşkil edebilecek niteliktedir. Danıştay içtihatları ve Kurul kararları ışığında, idarenin bu tür uygulamalarının usul ve esaslarını gösteren açık bir kanuni dayanağı bulunmadığı sürece bu durum hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olarak karşımıza çıkmaktadır.

Fotoğraflarınızın izniniz dışında üzerinde oynanarak uygunsuz hale getirilmesi ve bunun üzerinden sizden para veya cinsel taleplerde bulunulması, sanal haraç ve şantaj kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek ağır bir eylemdir. Faillerin, mağdurun itibarını zedelemekle veya özel hayatını teşhir etmekle tehdit ederek haksız menfaat sağlamaya çalışması, hem kişisel hakların ihlali hem de mahremiyet odaklı saldırılar boyutunda ele alınır.

İki kişi arasında geçen bir konuşmanın taraflardan biri tarafından gizlice kaydedilmesi hukuki incelemeye esas oluşturabilecek tartışmalı bir konudur. Ceza muhakemesinde temel kural, sunulan kanıtların hukuka uygun yollardan elde edilmiş olmasıdır.

Sosyal medya hesaplarınızdan elde edilen kişisel verileriniz veya fotoğraflarınız kullanılarak tehdit edilmeniz, uygulamada siber zorbalık ve şantaj suçu kapsamında değerlendirilebilecek bir eylemdir. Saldırganların ele geçirdikleri hassas bilgileri internette yayınlama tehdidiyle sizden maddi veya manevi menfaat talep etmesi, özel hayatın gizliliğini ihlal eden ve hukuki yaptırımlara tabi olan bir siber şantaj türüdür.

Sosyal medya hesabınızın şifresinin ele geçirilerek sizin adınıza üçüncü kişilere mesajlar gönderilmesi, bilişim sistemindeki verilerin hukuka aykırı olarak değiştirilmesi ve özel hayatın ihlali bağlamında değerlendirilebilecek ciddi bir eylemdir. Yargıtay uygulamalarına göre, bir kişinin sosyal medya hesabına rızası dışında girilmesi ve o kişinin şifresinin değiştirilerek hesaba erişiminin engellenmesi, sisteme müdahale ve verileri bozma eylemi olarak adli incelemeye tabi tutulmaktadır.

Bir kişinin kendi özgür iradesiyle, sosyal medya gibi mecralarda herkese açık bir şekilde paylaştığı fotoğraflar veya videolar kural olarak alenileşmiş kabul edildiğinden, bu verilerin davanızda kullanılması genellikle hukuka aykırılık teşkil etmeyecektir. Kişinin ilgili paylaşımları herkesin görebileceği bir platformda yayınlaması, o verilerin bir nevi kamuya sunulduğu ve gizliliğinin ortadan kalktığı anlamına gelir ve yargılama açısından kişinin zımni rıza gösterdiği varsayılabilir.

Evlilik sonrası yalnızca kendi bekarlık soyadınızı kullanmak istemeniz, bireyin kimliğinin ve manevi bütünlüğünün ayrılmaz bir parçası olan isim hakkınızın temel bir yansıması olup, bu yöndeki talepleriniz yargısal koruma altındadır. İsim ve soyisim, bireyi diğerlerinden ayıran ve onun sosyal hayattaki kimliğini belirleyen en önemli unsurlardan biri olarak doğrudan özel hayatın gizliliği kavramının himayesindedir.

Suç işlendiğine dair kuvvetli şüphelerin bulunduğu hallerde, polisin kendi kararıyla dilediği gibi gizli kayıt yapması mümkün değildir. Kanunda sayılan insan ticareti, kasten öldürme, uyuşturucu madde imal veya ticareti gibi belirli ağır suçların soruşturulması sırasında ve başka suretle delil elde edilememesi halinde teknik araçlarla izleme yöntemine başvurulabilir.

Şüpheli veya sanıkların faaliyetlerinin teknik araçlarla izlenmesi ve gizlice kayda alınması işlemi, kanunlarımızda sınırlandırılmış bir koruma tedbiridir ve bu işlemin kişilerin konutunda uygulanması kesin olarak yasaklanmıştır. Soruşturma kapsamında kuvvetli şüphe sebepleri bulunsa ve usulüne uygun bir mahkeme kararı alınsa dahi, teknik araçlarla izleme ancak kamuya açık yerlerde ve işyerlerinde gerçekleştirilebilir.