Özel Hayatın Gizliliği

İşverenin size tahsis ettiği bilgisayar ve kurumsal e-posta hesapları üzerinde denetim yapabilmesi için, çalışanları bu denetimin kapsamı ve sınırları hakkında önceden bilgilendirmesi hukuki bir zorunluluk teşkil edebilir. Yargı kararlarında ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarında, çalışanlara haber verilmeksizin veya açık bir onay alınmaksızın gerçekleştirilen gizli dinleme ve okuma eylemleri, özel hayatın gizliliği çerçevesinde hak ihlali olarak nitelendirilmeye müsait görülmektedir.

İşverenin çalışana tahsis ettiği kurumsal e-posta hesabını veya dijital cihazları denetleme yetkisi sınırsız değildir ve bu eylem özel hayatın gizliliği hakkına bir müdahale olarak değerlendirilebilecek niteliktedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, işverenin böyle bir gözetim yapabilmesi için çalışanlara önceden açık, şeffaf ve sınırları belli kurallar bildirmiş olması ve orantılılık ilkesini gözetmesi gerekmektedir.

İşvereninizin size tahsis ettiği bilgisayardaki verilerinize müdahale edebilmesi, işyerinde önceden belirlenmiş ve size bildirilmiş olan kurumsal bilgisayar kullanım politikalarına bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Eğer kurum tarafından bilgisayarların sadece iş amacıyla kullanılacağı ve her zaman denetlenebileceği yönünde açık bir uyarı yapılmışsa, çalışanın bu cihazlar üzerinde anayasal anlamda makul bir mahremiyet koruması beklentisi içerisine girmesi zorlaşacaktır.

Şahsi cihazlarınızın veya kişisel e-posta hesaplarınızın mahkeme tarafından incelenmesi talebi, özel hayatın gizliliği ve ticari sırlar bağlamında çok hassas bir hukuki değerlendirme gerektirir. Elektronik belgelerin nerede depolandığının tespiti güç olabildiğinden, kişilerin keşfe katlanma zorunluluğu çerçevesinde cihazlarını incelemeye açmaları mahkemece talep edilebilmektedir.

Küresel bir sistem olan internetin doğasında hukuki yaptırım gücü olan merkezi bir otorite olmaması, devletlerin istihbarat faaliyetleriyle kitlesel veri toplayarak bireyleri izlemesini engellememektedir; ancak bu durum uluslararası arenada ciddi bir ihtilaf konusudur. Bireylerin çevrimdışı hayatlarında korunan özel hayatın gizliliği ve ifade özgürlüğü gibi kavramların, internet ortamında da aynen korunması gerektiği temel insan hakları kapsamında değerlendirilmektedir.

Sizi doğrudan veya dolaylı olarak belirlenebilir kılan fotoğraf, video, ses kaydı ve IP adresi gibi her türlü bilgi hukuken kişisel veri niteliğindedir. Bir kişinin sadece kimlik bilgileri değil, ekonomik durumu, sosyal hayatına ait veriler veya kendi kendine alenileştirdiği sosyal medya paylaşımları da bu koruma kapsamına dahil edilmektedir.

Özel nitelikli kişisel bilgilerinize ilişkin verilerin rızanız alınmaksızın bir hastane veya kurum tarafından kaydedilmesi, özel hayatınızın gizliliğinin ağır bir şekilde ihlal edildiğini gösteren hukuka aykırı bir eylemdir. Kanunlarımızda kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşleri, ırki kökenleri, ahlaki eğilimleri veya sağlık durumları hassas veriler olarak nitelendirilmekte olup, bu bilgilerin kişisel veri olarak kaydedilmesi açıkça ceza yaptırımına bağlanmıştır.

İşvereninizin sizden talep ettiği parmak izi ve banka hesap bilgileri, hukuki mevzuatımız kapsamında kişisel veri olarak nitelendirilmekte ve yasal koruma altında bulunmaktadır. Kanunlarımıza göre, kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiye ait olan her türlü bilgi kişisel veri sayılmakta olup, bu bilgilerin rızanız dışında kullanılması hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir.

Evinize aldığınız akıllı ev asistanının sizin bilginiz, onayınız veya açık rızanız olmadan sesinizi kaydedip özel hayatınıza dair hassas bilgileri yurt dışındaki şirket sunucularına aktarması, kişisel veriler ve özel hayatın gizliliği bağlamında ciddi bir hukuki ihlal oluşturur. Hem ülkemizde uygulanan Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hem de uluslararası alanda geçerli olan veri koruma regülasyonları gereğince, makinelerin veya yapay zeka programlarının hangi verileri toplayacağı, bunları ne şekilde işleyeceği ve aktaracağı çok sıkı yasal kurallara bağlanmıştır.

Tedavi sürecinizde elde edilen sağlık verilerinizin onayınız dışında paylaşılması, kişisel verilerin korunması ilkesine aykırılık oluşturabilecek ciddi bir hukuki müdahale niteliği taşımaktadır. Hastalara ait tıbbi veriler doğrudan özel hayatın gizliliği kapsamında en üst düzeyde korunan hassas bilgiler arasında yer almaktadır.