Mülkiyet Hakkı

Bir taşınmazın üzerine konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Mahkemeler tarafından tapu iptal ve tescil davası kapsamında taşınmazın üçüncü kişilere devrini önlemek amacıyla konulan ihtiyati tedbir kararlarının uygulanmasında ölçülülük ilkesi kurallarına dikkat edilmesi gerekmektedir.

Taşınmaz üzerindeki kısıtlayıcı tedbirin makul olmayan bir süre devam etmesi nedeniyle oluşan mağduriyetleri gidermek için manevi tazminat talep edilmesi mümkündür. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılan tedbir süreçlerinde yargısal makamların gereken ivediliği ve özeni göstermemesi durumunda devletin sorumluluğu olduğuna işaret etmektedir.

Ceza davasında yargılanıp beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren bir kişi olarak, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca devletten maktu avukatlık ücreti talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargılama sürecinde hakkınızda beraat kararı verilmesi, sizin bu ekonomik değeri elde etme yönünde haklı bir beklenti içine girmenizi sağlar.

Kamulaştırma bedel ve tescil davasında idarenin teklif ettiği bedelden daha yüksek bir meblağ tespit edilmesine rağmen aleyhinize avukatlık ücretine hükmedilmesi, size ödenmesi gereken gerçek karşılığın azalmasına neden olacağından anayasal güvence altındaki mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Kamu makamları kamu yararı gereği ihtiyaç duyulan bir taşınmazı zorla edinirken taşınmazın gerçek bedelini mülk sahibine ödemekle yükümlüdür.

Mahkemelerce taşınmazın gerçek değerine tekabül ettiği tespit edilen tutardan daha fazla bir ödemenin tarafınıza yapılmış olması durumunda, aradaki farkın idareye iadesine karar verilmesi mülkiyet hakkınızın ihlali sayılmamaktadır. Kamulaştırma sürecinde anayasal kural gereği malike ödenmesi gereken tutar, taşınmazın gerçek bedelinden ibarettir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızın tahsil imkânının ortadan kaldırılması durumunda anayasal haklarınızın ihlal edildiği kabul edilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer durumlarda, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme nedeniyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakıldığını tespit etmektedir.

Mülkünüze ulaşamamanızdan kaynaklanan zararın tazmini için yaptığınız başvurunun süresinde görülmeyerek mahkemelerce reddedilmesi durumunda, bireysel başvuruda bulunarak yeniden yargılama yapılmasını talep edebilirsiniz. Yüksek mahkeme, mülke ulaşılamaması gibi kesintisiz devam eden durumlarda zarar tespitine yönelik başvuru süresinin dar ve katı biçimde yorumlanmasını anayasal güvencelere aykırı bulmaktadır.

Terör olayları sebebiyle mülkünüze ulaşamamanızdan kaynaklanan maddi zararlarınızı 5233 sayılı Kanun kapsamında kurulan idari mercilere başvurarak devletten talep etmeniz mümkündür. Bu kanun, terör ve terörle mücadeleden doğan zararların karşılanması amacıyla çıkarılmış olup, vatandaşların mülkiyetlerine erişememesi gibi süregelen mağduriyetlerini gidermeyi hedeflemektedir.

Kapatılan kurumlardan olan alacağınızı, hakkınızda devam eden bir ceza yargılaması bulunsa dahi geri almanız hukuken mümkündür. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişilerin özel hukuk ilişkileri çerçevesinde doğan ve hukuka uygunluğu konusunda kuşku bulunmayan alacaklarının sadece terör örgütüyle irtibatlı veya iltisaklı oldukları gerekçesiyle ödenmemesi meşru bir tedbir olarak kabul edilemez.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bir bankadaki hesabınız üzerinde yıllarca süren bir bloke işlemi uygulanması mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, banka hesabı üzerindeki bloke kararının uzun süre devam etmesi, hesap sahibine şahsi olarak aşırı bir külfet yüklemektedir.