Mülkiyet Hakkı

Evinize veya arazinize ulaşamamanızdan kaynaklanan zararların tazmini için idareye yaptığınız başvurunun sadece süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi hukuka aykırıdır ve bu durumda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle yeniden yargılama talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, süregelen ve devam eden müdahalelerde zarar konusu olay için kesin ve somut bir tarih belirlenemeyeceğini açıkça vurgulamaktadır.

Terör olayları veya güvenlik gerekçesiyle mülke ulaşılamaması gibi kesintisiz devam eden durumlarda idarenin başvurunuzu sırf süreyi geçirdiğiniz gerekçesiyle reddetmesi hukuka aykırı kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, arazinize girememeniz gibi süregelen müdahalelerde zarar doğuran olay için kesin ve tek bir tarih belirlenemeyeceğinden kanunda öngörülen başvuru süresinin ancak müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir.

Kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Devlet tarafından arazinize el atılması veya kamulaştırma yapılması sonucunda size ödenmesine hükmedilen tazminatların enflasyon karşısında erimesi, mülk sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği için anayasal güvencelere aykırı görülmektedir.

Davanız devam ederken taşınmazınız üzerine konulan ihtiyati tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin hukuka uygun ve ölçülü kabul edilebilmesi için uygulamanın kapsamı ve süresi bakımından orantılı olması gerekmektedir.

Arazinize kamulaştırmasız el atılması sebebiyle açtığınız davada hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, bu tür durumlarda ödenmesi gereken tazminat bedellerinin enflasyon oranları karşısında önemli ölçüde erimesine veya değer kaybına uğratılarak ödenmesine müsaade etmemektedir.

Davanızın gereğinden fazla uzun sürmesi nedeniyle yaptığınız makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikayetiniz, Anayasa Mahkemesi tarafından doğrudan esastan incelenmeyerek kabul edilemez bulunacaktır. Yüksek mahkeme, kamulaştırmasız el atma sebebiyle açılan ecrimisil davasında hükmedilen bedelin değer kaybına uğraması şikayetini esastan inceleyip karara bağlasa da, yargılamanın uzun sürmesine yönelik şikayetleri farklı bir usule tabi tutmaktadır.

Devletin size ait bir taşınmaza kamulaştırma usullerine uymadan el atması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkınızın açık bir ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin özel mülkiyete konu bir taşınmaza fiilen el koyması durumunda, ilgili mevzuatta özetlenen usullere uyulması zorunludur.

Devletin size ait bir taşınmaza kamulaştırma işlemi yapmadan doğrudan el atması durumunda Anayasa Mahkemesine başvurarak hakkınızı aramanız mümkündür. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin bir taşınmaza müdahale edebilmesi için ilgili kanunlarda belirtilen usullere sıkı sıkıya uyması gerekmektedir.

Ortak mülkiyetinizde bulunan bir taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın el atılması hâlinde Anayasa Mahkemesine birlikte başvuru yapmanız durumunda, tespit edilen ihlal karşılığında hükmedilecek tazminat ve yargılama giderlerinin ödenme şekli farklılık göstermektedir. Mahkeme, mülkiyet hakkı ihlalinin yarattığı mağduriyetin giderilmesi amacıyla hükmettiği manevi tazminat bedellerini her bir hak sahibi için ayrı ayrı hesaplayarak ödenmesine karar vermektedir.

Arazinize kamulaştırmasız el atılması karşılığında hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin mülkiyetinize müdahale etmesinin ardından size ödenmesi gereken tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesi, şahsınıza aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.