Mülkiyet Hakkı

İmar affı kapsamında alınan yapı kayıt belgesi, kanuna göre daha önceden kesilmiş ve henüz tahsil edilmemiş olan idari para cezalarının iptal edilmesini gerektirebilir. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak inşa edilen yapılar için kamu makamları tarafından idari para cezası düzenlenmiş olması, mülkiyet hakkına yapılmış bir müdahale niteliği taşımaktadır.

İmar planında kamu hizmetine ayrılan taşınmazınızın uzun süre kamulaştırılmaması, mülkiyet hakkınıza yönelik orantısız bir müdahale oluşturabilir ve ihlal sayılabilir. Taşınmazınızın imar planında kamu hizmetine ayrılması, henüz fiilen bir kamulaştırma yapılmamış olsa bile mülkiyet hakkınızdan doğan yetkilerinizi önemli ölçüde kısıtlamaktadır.

Kısıtlılık durumu sizden önce başlamış olsa bile, taşınmaz hissesini sonradan satın almanız uzun süren eylemsizlik nedeniyle mülkiyet hakkı ihlali iddiasıyla dava açmanıza engel teşkil etmemektedir. Tapuda kayıtlı olan taşınmaz hisseniz korunması gereken meşru bir mülk niteliğindedir.

İmar uygulaması ve parselasyon işlemleri yapılmış olması, idarenin taşınmazınızı uzun yıllar boyunca kamulaştırmadan bekletmesini haklı çıkarmaz ve mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerçeğini ortadan kaldırmaz. İdare mahkemeleri bazen imar uygulamasıyla belirsizliğin giderildiğini ve ilgililere imar hakları verildiği için tazminat koşullarının bulunmadığını savunabilmektedir.

Bir taşınmaz üzerine konulan ihtiyati tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi, mülkiyet hakkının ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin ölçülü kabul edilebilmesi için hem kapsamı hem de süresi bakımından orantılı olarak uygulanması şarttır.

Arazinize kamulaştırmasız el atılması neticesinde hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir ve mağduriyetinizin giderilmesi için yeniden yargılama talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devlet tarafından el konulan mülkünüz için ödenmesine karar verilen tutarın aradan geçen zaman ve enflasyonist etkiler nedeniyle önemli ölçüde erimesi veya değer kaybederek tarafınıza ödenmesi, size şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Anayasa Mahkemesinden doğrudan maddi tazminat almanız kural olarak mümkün değildir çünkü bu tür değer kaybı şikayetlerinde ihlalin sonuçları ilgili yerel mahkemede yapılacak yeniden yargılama ile giderilmektedir. Yüksek mahkeme, kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tutarların enflasyon karşısında erimesi nedeniyle oluşan mülkiyet hakkı ihlallerini tespit ettiğinde, mağduriyetin asıl çözüm yeri olarak işlemi ilk yapan ve davayı yürüten derece mahkemelerini işaret etmektedir.

Kazandığınız bedelin enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesi veya değer kaybına uğratılarak ödenmesi, size şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği için açık bir hak ihlali sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesinin istikrar kazanmış içtihatlarına göre, kamulaştırma bedellerinin veya kamulaştırmasız el atma tazminatlarının zamanında ve değerini koruyacak şekilde ödenmemesi, bireylerin ekonomik menfaatlerini ciddi şekilde zedelemektedir.

Ceza soruşturması kapsamında mal varlığı değerlerinize uygulanan el koyma tedbirinin uzun süre devam etmesi, yargılamanın karmaşıklığı ve şüphelinin firari olması gibi haklı nedenlere dayanıyorsa mülkiyet hakkınızı ihlal etmez. Soruşturma sürecinde suçtan elde edilen mal varlığı değerlerine yönelik muhtemel bir müsaderenin sonuçsuz kalmaması amacıyla elkoyma tedbiri uygulanabilmektedir.

Evet, ticari bir amacınız olmadığını ve yalnızca yardım maksadıyla taşıma yaptığınızı somut delillerle kanıtlayarak bu cezayı iptal ettirebilmeniz mümkündür. İlgili kanunlar kapsamında belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapılması yasaklanmış olup bu kurala aykırılık halinde idari para cezası ve aracın trafikten men edilmesi yaptırımı uygulanmaktadır.