Mülkiyet Hakkı

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı askıda bir karar niteliğinde olduğu için, bu kararla birlikte verilen müsadere kararının derhal infaz edilmesi mülkiyet hakkının ihlaline yol açmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, müsadere kararına karşı başvurulabilecek olağan kanun yolu olan temyiz hakkının, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı nedeniyle askıya alınması ve doğrudan infaza geçilmesi kişilere aşırı bir külfet yüklemektedir.

Şirkete yatırılan paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızın tahsil imkânının ortadan kaldırılması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olaylarda, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yürürlüğe giren yasal düzenlemeler nedeniyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasaya aykırı bulmaktadır.

Hakkınızda yürütülen bir ceza yargılaması sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilirse, görevden uzaklaştırıldığınız dönemde maaşınızdan yapılan kesintilerin tarafınıza iade edilmesi gerekmektedir. Kamu görevlileri, haklarındaki ceza soruşturması veya kovuşturması nedeniyle görevden uzaklaştırıldıklarında maaşlarının belirli bir kısmı kesintiye uğrayabilmektedir.

Eksik ödenen maaş alacaklarınızın iadesinde faizin idareye başvuru tarihinden başlatılması sebebiyle paranızın enflasyon karşısında değer kaybetmesi, mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, kamu makamlarının para borçlarını makul olmayan bir gecikme ile ödedikleri durumlarda para alacağında meydana gelen değer aşınmalarının kişiler üzerinde şahsi olarak aşırı bir yük oluşturduğunu belirtmektedir.

Anayasa Mahkemesi mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verdiğinde, uğradığınız zararın giderilmesi ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili derece mahkemesine gönderilir. İhlalin, mahkemenin faiz başlangıç tarihini hatalı belirlemesinden ve alacağınızı makul olmayan bir gecikmeyle değer kaybına uğratmasından kaynaklandığı durumlarda, tespit edilen ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için en etkili hukuki yol yargılamanın yenilenmesidir.

Kamulaştırmasız el atma davalarında hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin el koyduğu taşınmazlar için ödenmesi gereken bedellerin uzun süren yargılamalar veya geç ödemeler nedeniyle enflasyon karşısında eritilmesi, vatandaşa şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Anayasa Mahkemesi sizi haklı bulduğunda doğrudan bir tazminat ödemek yerine, uğradığınız haksızlığın giderilmesi için dosyanızı yeniden yargılama yapılması amacıyla yerel mahkemeye göndermektedir. Mahkemenin yerleşik uygulamalarına göre, kamulaştırmasız el atma bedellerinin enflasyon karşısında erimesi gibi mülkiyet hakkı ihlallerinde asıl çözüm yolu, ihlale neden olan eski kararın ortadan kaldırılarak davanın yeniden görülmesidir.

İmar affı kapsamında alınan yapı kayıt belgesi, kanuna göre daha önceden kesilmiş ve henüz tahsil edilmemiş olan idari para cezalarının iptal edilmesini gerektirebilir. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak inşa edilen yapılar için kamu makamları tarafından idari para cezası düzenlenmiş olması, mülkiyet hakkına yapılmış bir müdahale niteliği taşımaktadır.

İmar planında kamu hizmetine ayrılan taşınmazınızın uzun süre kamulaştırılmaması, mülkiyet hakkınıza yönelik orantısız bir müdahale oluşturabilir ve ihlal sayılabilir. Taşınmazınızın imar planında kamu hizmetine ayrılması, henüz fiilen bir kamulaştırma yapılmamış olsa bile mülkiyet hakkınızdan doğan yetkilerinizi önemli ölçüde kısıtlamaktadır.

Kısıtlılık durumu sizden önce başlamış olsa bile, taşınmaz hissesini sonradan satın almanız uzun süren eylemsizlik nedeniyle mülkiyet hakkı ihlali iddiasıyla dava açmanıza engel teşkil etmemektedir. Tapuda kayıtlı olan taşınmaz hisseniz korunması gereken meşru bir mülk niteliğindedir.