Mülkiyet Hakkı

İmar uygulaması ve parselasyon işlemleri yapılmış olması, idarenin taşınmazınızı uzun yıllar boyunca kamulaştırmadan bekletmesini haklı çıkarmaz ve mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerçeğini ortadan kaldırmaz. İdare mahkemeleri bazen imar uygulamasıyla belirsizliğin giderildiğini ve ilgililere imar hakları verildiği için tazminat koşullarının bulunmadığını savunabilmektedir.

Bir taşınmaz üzerine konulan ihtiyati tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi, mülkiyet hakkının ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin ölçülü kabul edilebilmesi için hem kapsamı hem de süresi bakımından orantılı olarak uygulanması şarttır.

Arazinize kamulaştırmasız el atılması neticesinde hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir ve mağduriyetinizin giderilmesi için yeniden yargılama talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devlet tarafından el konulan mülkünüz için ödenmesine karar verilen tutarın aradan geçen zaman ve enflasyonist etkiler nedeniyle önemli ölçüde erimesi veya değer kaybederek tarafınıza ödenmesi, size şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Anayasa Mahkemesinden doğrudan maddi tazminat almanız kural olarak mümkün değildir çünkü bu tür değer kaybı şikayetlerinde ihlalin sonuçları ilgili yerel mahkemede yapılacak yeniden yargılama ile giderilmektedir. Yüksek mahkeme, kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tutarların enflasyon karşısında erimesi nedeniyle oluşan mülkiyet hakkı ihlallerini tespit ettiğinde, mağduriyetin asıl çözüm yeri olarak işlemi ilk yapan ve davayı yürüten derece mahkemelerini işaret etmektedir.

Kazandığınız bedelin enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesi veya değer kaybına uğratılarak ödenmesi, size şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği için açık bir hak ihlali sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesinin istikrar kazanmış içtihatlarına göre, kamulaştırma bedellerinin veya kamulaştırmasız el atma tazminatlarının zamanında ve değerini koruyacak şekilde ödenmemesi, bireylerin ekonomik menfaatlerini ciddi şekilde zedelemektedir.

Ceza soruşturması kapsamında mal varlığı değerlerinize uygulanan el koyma tedbirinin uzun süre devam etmesi, yargılamanın karmaşıklığı ve şüphelinin firari olması gibi haklı nedenlere dayanıyorsa mülkiyet hakkınızı ihlal etmez. Soruşturma sürecinde suçtan elde edilen mal varlığı değerlerine yönelik muhtemel bir müsaderenin sonuçsuz kalmaması amacıyla elkoyma tedbiri uygulanabilmektedir.

Evet, ticari bir amacınız olmadığını ve yalnızca yardım maksadıyla taşıma yaptığınızı somut delillerle kanıtlayarak bu cezayı iptal ettirebilmeniz mümkündür. İlgili kanunlar kapsamında belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapılması yasaklanmış olup bu kurala aykırılık halinde idari para cezası ve aracın trafikten men edilmesi yaptırımı uygulanmaktadır.

Evet, aracınızdaki yolcunun kendi idari para cezasını iptal ettirmesi, sizin açacağınız iptal davasında lehinize kullanabileceğiniz çok güçlü ve sonucu doğrudan etkileyecek bir delildir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, izinsiz taşımacılık yapan araçlardan hizmet alan yolculara da trafik kurallarını ihlal ettikleri gerekçesiyle idari para cezası kesilmektedir.

Hayır, polislerin düzenlediği denetim tutanağı mahkemeler tarafından kesin ve aksi ispat edilemez bir doğru olarak kabul edilemez; sunacağınız somut belgelerle bu tutanağın aksini ispatlayabilirsiniz. İdari organlarca tesis edilen işlemlere karşı açılan davalarda idarece yapılan tespitlerin peşinen doğru kabul edilmesi, kişilerin savunma hakkı kısıtlamasına yol açar.

Kamulaştırmasız el atma davalarında tarafınıza ödenmesine karar verilen tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılması durumunda anayasal bir güvence olan mülkiyet hakkı ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda bedelin enflasyon oranının çok altında kalmasının ve uzun süreler sonunda ödenmesinin kişilere aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.