Manevi Tazminat

Meydana gelen terör olayları ve ilan edilen sokağa çıkma yasakları nedeniyle dükkanınızın yıkılması ve eşyalarınızın kullanılamaz hale gelmesi sonucunda yaşadığınız üzüntü için manevi tazminat talep etmeniz mümkündür. İdare mahkemeleri, idarenin terörle mücadele faaliyetleri kapsamında yürüttüğü işlemler nedeniyle meydana gelen zararları değerlendirirken belirli ilkelere dayanmaktadır.

İdare mahkemesinin yaşadığınız mağduriyeti özel ve olağan dışı bir zarar olarak kabul etmeyip manevi tazminat talebinizi reddetmesi Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre adil bir karar olarak değerlendirilmeyebilir. Anayasa Mahkemesi, terör eylemleri veya terörle mücadele amacıyla yürütülen faaliyetler nedeniyle kişinin yaşadığı ortamdan ayrılmak zorunda kalmasını ve bu sebeple yoğun stres, kaygı ve ıstırap yaşamasını oldukça önemli bir mağduriyet olarak görmektedir.

Devletin özel mülkiyete ait bir taşınmaza kamulaştırma işlemi yapmaksızın fiilen el koyması, anayasal güvence altındaki mülkiyet hakkının açık bir ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda yapılan müdahalenin anayasada ve ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadığını belirterek kanunilik ilkesi şartının ihlal edildiğine karar vermektedir.

Haksız yere uygulanan ve uzun süren yurt dışına çıkış yasağı nedeniyle aile bağlarınızın zayıflaması ve yaşadığınız mağduriyetler karşısında Anayasa Mahkemesine başvurarak manevi tazminat almanız mümkündür. İlgili yargı mercilerinin, sizin yurt dışındaki ailevi ve sosyal bağlarınızı dikkate almadan bu yasak kararını uzun yıllar boyunca sürdürmesi, özel ve aile hayatınıza ciddi şekilde zarar veren bir müdahale olarak değerlendirilir.

Anayasa Mahkemesi tazminatınızın enflasyon karşısında değer kaybettiğini tespit ettiğinde size doğrudan bir tazminat ödenmesine değil, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına karar vermektedir. Yüksek mahkeme, mülkiyet hakkı ihlali kararı verdikten sonra dosyayı ilgili yerel mahkemeye göndererek yeniden yargılama işlemlerinin başlatılmasını istemektedir.

Enflasyon farkından dolayı mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, yüksek mahkeme doğrudan size nakdi bir maddi veya manevi tazminat ödenmesine karar vermek yerine kural olarak davanın yeniden görülmesine hükmetmektedir. Bu tür uyuşmazlıklarda temel amaç, tespit edilen anayasal hak ihlalinin ve bu ihlalin yol açtığı olumsuz sonuçların hukuk sisteminden tamamen silinmesini sağlamaktır.

Devletin arazinize kamulaştırma işlemi yapmadan doğrudan el koyması yasal bir uygulama olarak kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre idarenin taşınmazlara herhangi bir kamulaştırma kararı olmaksızın müdahale etmesi, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında belirtilen usullere uymadığı için anayasal güvence altındaki mülkiyet hakkını ihlal etmektedir.

Anayasa Mahkemesine yaptığınız başvuru sonucunda haklı bulunduğunuzda, mahkeme uğradığınız zararların niteliğine göre farklı telafi yöntemleri uygulayarak mağduriyetinizi gidermeye çalışmaktadır. Öncelikle arazinize izinsiz el konulması nedeniyle yaşadığınız ihlalin sonuçlarını telafi etmek adına eski hâle getirme kuralı çerçevesinde tarafınıza belirli bir miktar manevi tazminat ödenmesine hükmedilmektedir.

Kamulaştırma bedelinizin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkınızın ihlali sayılmaktadır ve bu zararın giderilmesi için yeniden yargılama talep etmeniz mümkündür. Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma bedellerinin veya kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tazminatların enflasyon karşısında erimesinin vatandaşlara şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.

Yargılama süreçlerinin makul süreyi aşması nedeniyle yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için öncelikle mevzuatta öngörülen idari başvuru yollarının, yani Tazminat Komisyonu başvurusunun tüketilmesi zorunludur. Anayasa Mahkemesi, yargılamanın uzun sürmesine ilişkin şikayetlerde doğrudan bir inceleme yapmadan önce, kanunla kurulan ve ilk bakışta ulaşılabilir olan bu komisyona müracaat edilmesini beklemektedir.