Manevi Tazminat

Mahkeme tarafından konulan tedbirin makul olmayan bir süre devam etmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetin giderilmesi için yeniden yargılama yapılması kural olarak hukuki bir yarar sağlamamaktadır. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılan asıl sorun tedbirin bizzat kendisi değil, bu tedbirin çok uzun sürmesi ve yargısal makamların bu süreçte ivedilik ve özen yükümlülüklerine uygun davranmamasıdır.

İtiraz merciinin iddia ve delillerinizi etkili bir şekilde karşılamaması nedeniyle hak ihlali kararı verildiğinde, uğradığınız mağduriyetin karşılığı olarak belirli bir manevi tazminat almanız ve yargılama giderlerinizi tahsil etmeniz mümkündür. Anayasa Mahkemesi, hakkınızda verilen tedbir kararına itirazınızın yetersiz gerekçelerle reddedilmesini bir hak ihlali olarak tespit ettiğinde, ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması için öncelikle dosyanın mahkemeye iadesine karar vermektedir.

Hakkınızda devam eden bir yargılama süreci varken basında yer alan haberlerin o anki görünür gerçeğe uygun olması durumunda tazminat davası açsanız bile talebiniz reddedilebilir. Mahkemeler, ifade ve basın özgürlüğü ile kişinin şeref ve itibarının korunması arasında bir denge kurarken haberin yayımlandığı tarihteki durumu esas alırlar.

Cezaevinde haksız yere fazladan kalmanıza neden olan mahsup talebinizin reddi işlemi için Anayasa Mahkemesine başvurduğunuzda, mahkeme hak ihlali kararı vererek size tazminat ödenmesine hükmedebilir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, yargı makamlarının gerekli indirimi yapmaması nedeniyle hürriyetinizden daha uzun süre yoksun kaldığınızı tespit ederse kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ihlali kararı vermektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için size doğrudan tazminat ödenmez, bunun yerine yeniden yargılama yoluna gidilir. Yüksek mahkeme, idari başvurunuzun süresinde görülmemesinden kaynaklanan ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasını yeterli bir giderim yöntemi olarak kabul etmektedir.

Açtığınız alacak davası sırasında yürürlüğe giren ve sonrasında Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen kanuni düzenleme nedeniyle mağduriyet yaşamanız hâlinde mahkemelerce davanızın yeniden görülmesi gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, kanuni düzenleme nedeniyle başvurucuların iddialarının esasına ilişkin bir inceleme yapılmamış olmasını hak ihlali olarak değerlendirmekte ve bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar görmektedir.

Hesabınızdaki paranın üzerine yıllarca devam edecek şekilde kısıtlama getirilmesi sebebiyle yaşadığınız mağduriyetler için devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, banka hesaplarına konulan blokelerin çok uzun süre kaldırılmaması nedeniyle ortaya çıkan ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılabilmesi için sadece yeniden yargılama yapılmasını yeterli görmemekte ve bu tür uyuşmazlıklarda etkin giderim yolunun tazminat olduğunu benimsemektedir.

Karar hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde öncelikli ve yeterli telafi yöntemi davanızın yeniden görülmesi olduğundan kural olarak ayrıca manevi tazminat ödenmesine hükmedilmemektedir. Anayasa Mahkemesi tarafından yapılan bireysel başvuru incelemelerinde, mahkemenin asıl talebinizi eksik veya yanlış tespit ederek karar vermesi nedeniyle tespit edilen hak ihlali durumunda öncelikli amaç bu hukuka aykırılığın sonuçlarını tamamen ortadan kaldırmaktır.

Çocuğunuzun altı yaşını doldurmuş olması sebebiyle artık cezaevinde yanınızda kalması yasal olarak mümkün olmasa da, geçmişte yaşadığınız hak ihlalleri nedeniyle devletten manevi tazminat talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, çocuğunuzu yanınıza alma talebinizin infaz hâkimliği tarafından esasa girilmeden ve eksik incelemeyle reddedilmesi sonucunda etkili başvuru hakkınız ile aile hayatınıza saygı hakkınız ihlal edilmiş sayılabilmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda ihlal kararı verilmesi üzerine uyuşmazlığın çözümü için idare mahkemesinde yeniden yargılama süreci başlatılacak olup, tazminat talepleriniz ise reddedilecektir. Yüksek mahkeme, kanuni sınırları ve güvenceleri belirsiz bir güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerle atamanızın yapılmamasını temel anayasal hakların ihlali olarak tespit etmiştir.