Manevi Tazminat

Anayasa Mahkemesi, hak ihlali tespit etse dahi sizin açık bir talebiniz olmadan doğrudan tazminat ödenmesine karar vermez. Mülkiyet hakkının ihlal edildiği durumlarda, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için en etkin giderim yolu genellikle parasal bir telafi sağlanmasıdır.

Haksız yere gözaltına alındıktan sonra beraat etmeniz durumunda açtığınız davada hükmedilen tazminatın çok düşük olması, anayasal güvence altında olan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı bağlamında bir ihlal oluşturabilir. Mahkemeler haksız koruma tedbirleri nedeniyle manevi tazminata hükmederken kişinin sosyal ve ekonomik durumu, mesleki konumu, tedbirin kişi üzerinde bıraktığı olumsuz etkiler ve ihlalin ağırlığı gibi kriterleri dikkate almak zorundadır.

Anayasa Mahkemesi ihlal kararı verdiğinde doğrudan tazminat ödemek yerine, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermektedir. Mülke ulaşılamamasından kaynaklanan zararın tazmini için yapılan başvurunun süresinde görülmemesi nedeniyle ortaya çıkan hak ihlalinin sonuçlarının düzeltilmesinde en etkili hukuki yol, yargılamanın yeniden yapılmasıdır.

Ceza infaz kurumunda güvenlik amacıyla üst ve eşya araması yapılması kural olarak hukuka uygun olsa da, idarenin bu uygulamanın sıklığı ve gerekliliği konusunda makul bir gerekçe sunamaması durumunda maddi ve manevi varlığın korunması hakkı ihlal edilmiş sayılabilmektedir. Cezaevlerinin güvenliğini sağlamak, uyuşturucu veya kesici alet sokulmasını engellemek gibi amaçlarla arama yapılması devletin takdir yetkisi içindedir ve ilgili kanunlarda habersiz arama yapılabileceği düzenlenmiştir.

İfade özgürlüğünüzün hukuksuz bir disiplin cezasıyla ihlal edildiği tespit edildiğinde, bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için adli makamlardan yeniden yargılama ve manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, temel hak ihlallerinin giderilmesinde eski hale getirme kuralını merkeze alarak, ihlale neden olan kararın ortadan kaldırılmasını sağlamak amacıyla dosyanın ilgili idare mahkemesine gönderilerek yeniden yargılama işlemlerinin başlatılması gerektiğine hükmetmektedir.

Evet, ameliyat öncesinde size olası riskler hakkında yeterli bilgi verilmemesi ve onayınızın alınmaması durumunda idareye karşı maddi ve manevi tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, istisnai acil hâller dışında herhangi bir tıbbi müdahale yapılmadan önce hastanın uygulanacak tedavi ve bu tedavinin olası riskleri hakkında aydınlatılması zorunludur.

Doktorların ameliyat gibi tıbbi müdahalelerden önce hastayı tedavi süreci ve olası riskler hakkında usulüne uygun şekilde bilgilendirerek aydınlatılmış rıza alması yasal bir zorunluluktur. Hastaların durumun farkında olarak karar verebilmelerini sağlamak amacıyla uygulanması düşünülen tedavi ve bununla bağlantılı riskler hakkında mutlaka önceden bilgilendirilmeleri gerekmektedir.

Mahkemelerin yavaş işlemesi ve tapunuza konulan tedbirin yıllarca kaldırılamaması nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için tazminat alabilmeniz mümkündür. Yargı makamları, tedbir süreci boyunca mülkiyet hakkının gerektirdiği ivediliği ve özeni göstermekle yükümlüdür.

Tazminatınızın enflasyon karşısında değer kaybetmesi nedeniyle uğradığınız mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için size doğrudan tazminat ödenmesi yerine dosyanızda yeniden yargılama yapılmasına karar verilecektir. Anayasa Mahkemesi, bu tür değer kaybı şikayetlerinde ihlalin sonuçlarını gidermek için yargılamanın yenilenmesinin yeterli bir giderim sağlayacağını kabul etmekte ve bu nedenle kişilerin ayrıca talep ettikleri maddi veya manevi tazminat isteklerini reddetmektedir.

Duruşmada bizzat hazır bulunma hakkının ihlal edilmesi durumunda asıl ve yeterli giderim yöntemi yargılamanın yeniden yapılması olduğundan, kural olarak ayrıca bir manevi tazminat ödenmesine hükmedilmemektedir. Mahkeme tarafından verilen ihlal kararı, doğrudan doğruya devam eden davanın beraat veya mahkûmiyetle sonuçlanacağı anlamına gelmemekte olup, sadece usul yönünden yapılan hukuka aykırılığın giderilmesini amaçlamaktadır.