Soru & Cevap
Cezaevinde tek kişilik odada kalıyorum ama havalandırmaya çıkarken günde 8 defa üstüm aranıyor, bu kadar sık arama yapılması haklarıma aykırı değil mi?
Ceza infaz kurumunda güvenlik amacıyla üst ve eşya araması yapılması kural olarak hukuka uygun olsa da, idarenin bu uygulamanın sıklığı ve gerekliliği konusunda makul bir gerekçe sunamaması durumunda maddi ve manevi varlığın korunması hakkı ihlal edilmiş sayılabilmektedir. Cezaevlerinin güvenliğini sağlamak, uyuşturucu veya kesici alet sokulmasını engellemek gibi amaçlarla arama yapılması devletin takdir yetkisi içindedir ve ilgili kanunlarda habersiz arama yapılabileceği düzenlenmiştir. Ancak tek kişilik bir odada kalan ve sadece havalandırmaya veya revire çıkıp gelen bir tutuklunun günde sekiz kez gibi olağan dışı bir sıklıkta aranmasının meşru bir amacı olmalıdır. Mahkemeler veya cezaevi yönetimi, uygulanan bu tedbirin neden zorunlu bir ihtiyacı karşıladığını ve neden daha hafif bir önlem alınamadığını somut olay bazında inandırıcı şekilde açıklamakla yükümlüdür. Yetkili makamlar tarafından hiçbir somut gerekçe gösterilmeden, sadece kanun maddesindeki genel arama yetkisine dayanılarak bu yoğunlukta bir uygulamanın sürdürülmesi anayasal güvencelere aykırılık teşkil etmektedir. Bu tür durumlarda yetersiz gerekçelerle arama şikayetlerini reddeden kararlar neticesinde mahpusların manevi tazminat talep etme hakkı doğabilmektedir.