Manevi Tazminat

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda bir ihlal kararı verilmesi durumunda, bu ihlalin ve olumsuz sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi amacıyla dosyanız ilgili mahkemeye gönderilerek yeniden yargılama sürecinin başlatılması sağlanmaktadır. Bu süreçte ilgili infaz hâkimliğinin, Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri dikkate alarak ve ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun davranarak yeni bir karar vermesi gerekmektedir.

Ölümün gerçekleşmediği ancak kişinin hayati tehlike geçirecek şekilde ağır yaralandığı durumlarda da yargılamanın makul sürede bitirilmemesi yaşam hakkının ihlali sayılabilir. Anayasa Mahkemesi, kişiye karşı kullanılan gücün derecesi, maruz kalınan eylemin fiziksel bütünlük üzerindeki ağır sonuçları ve kafa kemiklerinde oluşan hayati kırıklar gibi etkenleri birlikte değerlendirerek ölümü netice vermeyen olayları da bu hak kapsamında incelemektedir.

İstinaf mahkemesinin asılsız iddialara rağmen davanızı reddetmesi durumunda, şeref ve itibarınızın korunması hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunma hakkınız mevcuttur. İlk derece mahkemeleri hakkınızdaki haberin kişilik haklarınıza saldırı niteliği taşıdığını tespit etmişken, üst mahkemenin bunu salt basın özgürlüğü kapsamında değerlendirip davanızı reddetmesi adil dengeyi aleyhinize bozabilecektir.

Yerel mahkemenin ihlal kararının gereklerini yerine getirmemesi durumunda, bu eylemin bizzat kendisi anayasal haklarınızın ihlalinin devam ettiği anlamına geldiği için Anayasa Mahkemesine yeniden bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yüksek mahkemenin verdiği bir ihlal kararının uygulanmasından kaçınılması, sadece usule ilişkin bir sorun değil, doğrudan doğruya ifade özgürlüğü güvencelerinin anlamsız bırakılması demektir.

KHK ile ihraç edildikten sonra OHAL Komisyonu kararıyla göreve iade edilen kişilerin, haksız yere uygulanan bu işlem nedeniyle manevi tazminat davası açma hakkı bulunmaktadır. İlgili kanunda yer alan ve göreve iade edilenlerin kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacaklarını öngören yasa hükmü, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir.

Mahkemenin yaptığınız itirazı ve sunduğunuz savunmaları hiçbir şekilde değerlendirmeden reddetmesi durumunda, ihlal edilen haklarınızın tespiti ve zararınızın giderilmesi için hak talebinde bulunabilirsiniz. Eşinizin şiddete uğrama tehlikesi altında bulunduğunu iddia etmesi üzerine ailenin korunması kanunu kapsamında hakkınızda verilen şiddete veya korkuya yönelik söz ve davranışlarda bulunmama ile müşterek konuttan uzaklaştırılma gibi tedbirlere karşı yaptığınız itirazların incelenmesi yasal bir zorunluluktur.

Uzaklaştırma kararına yaptığınız itirazın gerekçesiz bir şekilde reddedilmesi üzerine Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde hem davanın yeniden görülmesini hem de tazminat ödenmesini talep edebilirsiniz. Mahkemelerin, ailenin korunmasına dair kanun uyarınca verilen tedbir kararlarına karşı yapılan itirazları incelerken tarafların esaslı iddialarını karşılaması ve verdiği ret kararının nedenlerini açıklaması gerekmektedir.

Devletin size ait bir taşınmaza kamulaştırma işlemi yapmadan doğrudan el koyması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. İlgili yasal düzenlemelere göre, idarenin bir taşınmaza el atabilmesi için öncelikle Kamulaştırma Kanunu kapsamında belirlenen usullere sıkı sıkıya uyması zorunludur.

Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkı ihlali tespit ettiği bu tür durumlarda kural olarak ayrıca bir tazminat ödenmesine hükmetmemektedir. Yüksek mahkeme, alacakların değer kaybına uğratılması nedeniyle ortaya çıkan mağduriyetlerin ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için davanın yeniden görülmesini hukuki olarak yeterli bir çözüm kabul etmektedir.

Salgın hastalık gibi gerekçelerle ceza infaz kurumlarındaki görüş haklarının idari kararlarla kısıtlanması, ailenizle olan ilişkilerinizi sürdürme hakkınıza yönelik bir müdahale oluşturur ve bu durum belirli şartlar sağlanmadığında hak ihlali sayılır. Anayasa Mahkemesi, tutuklu ve hükümlülerin aile ve yakınlarıyla temasını sürdürmesinin aile hayatına saygı hakkı kapsamında korunduğunu vurgulamaktadır.