Manevi Tazminat

Terör olayları nedeniyle ilgili kanun kapsamında komisyonlardan maddi tazminat alınmış olması, idarenin hizmet kusuru sonradan ortaya çıktığında manevi tazminat talebiyle idareye başvurulmasına ve idari dava açılmasına kural olarak engel teşkil etmemektedir. Vatandaşlar, zararın karşılanması amacıyla valilikler bünyesindeki zarar tespit komisyonları ile sulhname imzalayarak maddi bir ödeme almış olsalar dahi, olayın arka planında emniyet veya istihbarat birimlerinin hizmet kusuru bulunduğunun örneğin bir ceza yargılamasıyla veya müfettiş raporuyla sonradan anlaşılması durumunda, kusur sorumluluğu temelinde ayrı bir hukuki süreç başlatabilirler.

Anayasa Mahkemesine yaptığınız başvuru sonucunda haklı bulunmanız durumunda, öncelikli olarak hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanızın yeniden görülmesi için yeniden yargılama kararı verilir. Mahkeme, mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiğini tespit ettiğinde, yargı mercilerinden ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gidererek yeni bir karar vermesini talep etmektedir.

Ceza infaz kurumundan tahliye edilmiş olsanız dahi, cezaevinde bulunduğunuz dönemde çocuklarınızla telefonla görüşme hakkınızın haksız yere engellenmiş olması nedeniyle uğradığınız zararlar için manevi tazminat alabilirsiniz. Telefon görüşmelerinizin hafta sonuna alınmaması yüzünden çocuklarınızla iletişim kuramamanız anayasal bir hak ihlali oluşturduğundan, bu durum tespit edildiğinde devletin eski hâle getirme kuralı çerçevesinde sorumluluğu doğmaktadır.

İstinaf mahkemesinin ailenizin Türkiye'de yaşadığı gerçeğini ve ileri sürdüğünüz diğer esaslı itirazları hiç tartışmadan sadece kolluk tutanaklarına dayanarak aleyhinize karar vermesine karşı bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Yargı makamları, bir yabancının ülkeye girişini yasaklarken o kişinin ülkedeki ailevi bağlarını, ziyaret sebeplerini ve özel durumunu mutlaka kararlarında tartışmak ve adil dengeleme yapmakla yükümlüdür.

Cezaevi idaresinin sizi kapasitenin çok üzerindeki kalabalık odalarda tutması ve bu duruma karşı yaptığınız yasal başvuruların mahkemelerce esastan incelenmeden reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesinden manevi tazminat talep edebilirsiniz. Yüksek mahkeme, barınma koşullarınızın kötülüğüne yönelik şikayetlerinizin yetkili merciler tarafından incelenmesini engelleyen bu tür kararları, anayasal hakların ihlali olarak değerlendirmektedir.

Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkı ve etkili başvuru hakkının ihlal edildiğini tespit ettiği durumlarda doğrudan tazminat ödemek yerine genellikle dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilmesine karar vermektedir. Yüksek mahkemenin yaklaşımına göre, tespit edilen hak ihlalinin ve bu ihlalin doğurduğu sonuçların ortadan kaldırılması için yerel mahkeme tarafından yeniden yargılama yapılması hukuki anlamda yeterli bir giderim sağlamaktadır.

Mülkiyet hakkınızın ve bu hakka bağlı olan etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, size tazminat ödenmeyerek yalnızca davanızın yeniden görülmesine karar verilir. Anayasa Mahkemesi, bu nitelikteki başvurularda mağduriyetin asıl sebebinin davanın esastan incelenmemesi olduğuna kanaat getirmekte ve hakkınızdaki ihlalin ile bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için davanın yeniden görülmesini yeterli bir giderim yöntemi olarak kabul etmektedir.

Evet, çocuğunuzla iletişim kurmanızın hukuka aykırı şekilde engellenmesi nedeniyle Anayasa Mahkemesi tarafından haklı bulunmanız durumunda tarafınıza manevi tazminat ödenmesine karar verilmektedir. İdarenin ve yargı mercilerinin sizin özel durumunuzu göz ardı ederek çocuğunuzla kişisel ilişki kurmanızı zorlaştırması, anayasal güvence altındaki haklarınızın zedelenmesi anlamına gelir.

Hak ihlali tespiti sonrasında mağduriyetinizin giderilmesi için doğrudan tazminat ödenmesi yerine, dosyanızın ilgili mahkemeye gönderilerek kararın düzeltilmesi amacıyla yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Anayasa Mahkemesi, mülkünüze ulaşamamanızdan kaynaklanan zararınızın karşılanması talebinizin haksız yere reddedilmesini hak ihlali olarak tespit ettiğinde, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için davanın yeniden görülmesinde hukuki yarar görmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi hâlinde, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için birincil yol olarak ilgili mahkemeye dosyanın gönderilmesi ve yeniden yargılama yapılması sağlanmaktadır. Bu aşamada mahkemeden beklenen işlem, Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran temel nedenleri giderecek şekilde, ihlal kararında belirtilen anayasal ilkelere tamamen uygun yeni bir karar vermektir.