Manevi Tazminat

Polislerin gözaltı sırasında veya karakolda size fiziksel şiddet uyguladığına dair inandırıcı iddialarınız ve darp raporlarınız varsa, savcılığın bu olayı derhal ve etkili bir şekilde soruşturması yasal bir zorunluluktur. Kolluk görevlilerinin güç kullanımının sadece sizin direnmenizi kırmak için mutlak surette gerekli ve orantılı olup olmadığı savcılık tarafından özenle değerlendirilmelidir.

Gözaltında tutulduğunuz polis merkezinde şiddet gördüğünüzü iddia ettiğiniz durumlarda, iddialarınızı kanıtlayabilecek nitelikteki kamera kayıtlarının toplanmaması ve şüpheli polislerin sorgulanmaması ciddi bir hukuki eksikliktir. Olayın aydınlatılabilmesi için savcılık makamının, karakolun otoparkından başlayarak içeri girdiğiniz noktaları ve özellikle terörle mücadele bürosu gibi tutulduğunuz odaları gören tüm güvenlik kameralarının kayıtlarını eksiksiz olarak temin etmesi gerekir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikli olarak tarafınıza tazminat ödenmesi yerine davanız hakkında yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, dosyayı incelemeksizin reddeden yerel mahkemenin Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri giderecek şekilde yeni bir karar vermesi için dosyayı ilgili mahkemeye geri göndermektedir.

Anayasa Mahkemesi hak ihlali tespit ettiğinde doğrudan tazminat ödemek yerine, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanızın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili derece mahkemesine gönderilmesine karar verir. Kararda tespit edilen mülkiyet hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkı ihlalinin asıl kaynağı, idare veya mahkemelerin hukuku aşırı şekilci yorumlayarak mağduriyete yol açmış olmasıdır.

Anayasa Mahkemesi bu tür ihlal iddialarında haklı bulunmanız durumunda, mağduriyetinizin giderilmesi ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikle yargılamanın yenilenmesi yönünde karar vermektedir. Mahkeme, alacağınızın tahsilini imkânsız kılan kanuni düzenleme nedeniyle yaşadığınız hak ihlalini gidermenin en uygun yolunun yeniden yargılama yapılması olduğuna hükmetmektedir.

Bireysel başvurunuz devam ederken tahliye edilmiş olmanız, haksız tutuklama nedeniyle Anayasa Mahkemesi üzerinden tazminat almanıza kesinlikle engel teşkil etmemektedir. Anayasa Mahkemesi, tutuklamanın hukuki olmadığına hükmettiği durumlarda, kişi halihazırda tahliye edilmişse yeniden yargılama yapılmasına veya kararın bir örneğinin mahkemeye gönderilmesine gerek görmeyebilir.

Anayasa Mahkemesine yaptığınız bireysel başvuru sonucunda hakkınızın ihlal edildiği tespit edilirse, kural olarak bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, kanuni düzenleme sebebiyle alacağın tahsil edilememesi durumunda ortaya çıkan mağduriyetin giderilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesini ve yargılamanın baştan yapılarak anayasal ilkelere uygun yeni bir karar verilmesini yeterli bir giderim yöntemi olarak kabul etmektedir.

Hukuka aykırı bir şekilde tutuklandığınızı düşünüyorsanız, uğradığınız zararların giderilmesi için devletten tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, suç işlendiğine dair kuvvetli belirti ortaya konulmadan verilen tutuklama kararlarının kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ihlali yarattığını kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mahkeme kararlarının yeterli gerekçe içermediği tespit edilerek ihlal kararı verilmesi durumunda öncelikle ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili infaz hakimliğine gönderilmesine hükmedilir. Bu süreçte yerel mahkeme Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirttiği ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yargılamayı tekrar yürüterek daha önce karşılamadığı itirazlarınızı değerlendirip yeni bir karar vermekle yükümlüdür.

Mahkemelerin, haber nedeniyle aleyhinize manevi tazminata hükmederken basın özgürlüğünüz ile şikayetçinin şeref ve itibar hakkı arasında son derece dikkatli ve adil bir dengeleme yapması zorunludur. Bu dengeleme işlemi yapılırken haberin kim tarafından yapıldığı, hedef alınan kişinin ünlülük düzeyi, ifadelerin genel yarara ilişkin güncel bir tartışmaya katkı sağlayıp sağlamadığı ve kamuyu bilgilendirme değerinin bulunup bulunmadığı titizlikle incelenmelidir.