Manevi Tazminat

Mahkemelerin başvuru sürelerini hatalı hesaplayarak itirazınızı incelemeden reddetmesi durumunda, mağduriyetinizin giderilmesi için öncelikle ihlal kararının ardından yeniden yargılama yapılması gerekmektedir. Yargı mercilerinin gerekçesi açıklanmayan kararların yüze karşı okunmasıyla başvuru süresini başlatmaları ve bu hatalı yoruma dayanarak dilekçeleri süre aşımından reddetmeleri, hak arama özgürlüğüne yapılmış açık bir müdahale olarak görülmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için temel yol olarak davanın yeniden görülmesine hükmedilmektedir. Mahkeme, kamu kurumundan olan alacağınızın enflasyon karşısında değer kaybına uğratıldığını tespit ettiğinde, uğradığınız zararın telafi edilmesi için dosyayı kararı veren yerel mahkemeye geri gönderir.

Devletin size ait bir taşınmaza kamulaştırma işlemi yapmadan doğrudan el atması, mülkiyet hakkınızın açık bir ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir taşınmaza ilgili kanunlarda belirtilen usullere uyulmadan müdahale edilmesi anayasal güvencelere aykırıdır.

Bir taşınmazın üzerine konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi, mülkiyet hakkınızı ihlal eden bir durum olarak değerlendirilebilir. Mahkemelerin bir davanın güvenliğini sağlamak amacıyla uyguladığı geçici hukuki koruma önlemleri, kapsamı ve süresi itibarıyla her zaman orantılı olmak zorundadır.

Mahkeme sürecinde tapunuza konulan uzun süreli tedbir nedeniyle yaşanan mülkiyet hakkı ihlallerinin giderilmesinde, yargılamanın yenilenmesi yerine genellikle tazminat ödenmesi yöntemi tercih edilmektedir. Bir tedbirin uzun sürmesi doğrudan davanın esasına ilişkin bir hata olmayıp, yargısal makamların tedbir sürecinde mülkiyet hakkının gerektirdiği ivediliği ve özeni göstermemesinden kaynaklanan bir sorumluluktur.

Haksız yere gözaltına alınmanız ve eşyalarınıza el konulması nedeniyle uğradığınız zararların karşılanması için beraat kararının kesinleşmesinin ardından ağır ceza mahkemesinde koruma tedbirleri nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açmanız gerekmektedir. İlgili kanunlar, eşyasına şartları oluşmadığı halde el konulan, eşyası zamanında geri verilmeyen veya hukuka aykırı şekilde gözaltında tutulan kişilere bu zararlarını talep edebilme imkanı tanımaktadır.

Kısıtlanmanız talebiyle açılan dava sürecinde taşınmazlarınıza ve banka hesaplarınıza konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin ölçülü olabilmesi için kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olarak uygulanması gerekmektedir.

Akıl sağlığınızın yerinde olduğu ve mal varlığınızı yönetmek konusunda koruma altına alınmanızı gerektirir bir sağlık sorununuzun bulunmadığı sağlık kurulları tarafından sabit görüldüğünde, hakkınızda açılan kısıtlanma davası reddedilerek mallarınızdaki tedbir kararı kaldırılmaktadır. Yargılama sürecinde, harcamalarınızın kendinizi veya ailenizi darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesinin mevcut olmadığı iki farklı kurul raporu ile ispatlandığında mahkeme davanın reddine karar verir.

Mülkiyet hakkınıza yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılan tedbirin uzun sürmesi durumunda, ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için tarafınıza manevi zararlarınız karşılığında bir miktar manevi tazminat ödenmesine hükmedilir. Kaynaklarda da vurgulandığı üzere, tedbir sürecinde mülkiyet hakkının gerektirdiği ivediliğin ve özenin gösterilmesi bakımından yargısal makamların açık bir sorumluluğu bulunmaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yalnızca yeniden yargılama yapılması yeterli bir giderim yöntemi olarak kabul edilmekte olup ayrıca tazminat talepleriniz reddedilecektir. İhlal kararının gönderildiği yargı mercilerinin temel görevi, yeniden yargılama işlemlerini başlatıp ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yürütülecek yeni bir yargılama sonucunda hak ihlalinin nedenlerini ortadan kaldıracak yeni bir karar vermektir.