Manevi Tazminat

Hakkınızda yürütülen ceza yargılaması sonucunda beraat kararı verilmesi halinde, haksız gözaltı işlemi nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebiyle dava açma imkanınız bulunmaktadır. Beraat kararıyla birlikte önceden uygulanan yakalama ve gözaltı gibi koruma tedbirleri hukuka aykırı hale gelmiş kabul edilmektedir.

Mahkemeler tarafından haksız gözaltı veya tutuklama sebebiyle hükmedilen manevi tazminat miktarının ihlalle orantılı olmayacak ölçüde önemsiz veya kayda değer ölçüde düşük olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yargı mercilerince takdir edilen manevi tazminat miktarının yeterli olup olmadığı değerlendirilirken, kararın verildiği tarihte Anayasa Mahkemesinin benzer başvurular üzerine verdiği tazminat miktarlarıyla bir karşılaştırma yapılmaktadır.

Haksız yere gözaltında tutulduktan sonra hakkınızda kovuşturmaya yer olmadığına veya beraat kararı verilirse açtığınız tazminat davasında size çok düşük bir bedel ödenmesi durumunda kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilirsiniz. Mahkemeler, haksız gözaltı nedeniyle tazminata hükmederken kişinin sosyal ve ekonomik durumu, mesleki ve toplumsal konumu ile gözaltında kalınan süreyi dikkate alarak hakkaniyete uygun bir miktar belirlemek zorundadır.

Anayasa Mahkemesi bu tür ihlal tespitlerinde genellikle size doğrudan bir tazminat ödenmesi yerine dosyanın yeniden incelenmesi yönünde karar vermektedir. İhlalin, mahkemelerin iddialarınızı eksik incelemesinden kaynaklanması sebebiyle, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikli ve en uygun giderim yolu yeniden yargılama yapılmasıdır.

Gözaltında bulunduğunuz süre içerisinde kamu görevlileri tarafından fiziksel şiddete maruz kalmanız ve bunun adli raporla belgelenmesi halinde, sorumlular hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunarak şikayetçi olma hakkınız mevcuttur. Kişilerin devletin kontrolü altındayken yaralanması durumunda, makamların bu olayın nasıl gerçekleştiğine dair inandırıcı bir açıklama getirme yükümlülüğü vardır.

Gözaltında maruz kaldığınız fiziksel şiddet iddialarıyla ilgili olarak iç hukuk yollarını tükettikten sonra Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda, ihlalin tespiti ile birlikte yeniden soruşturma açılmasına ve tarafınıza manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Mahkeme, kamu görevlilerinin orantısız güç kullanımı sonucunda meydana gelen yaralanmalarda devletin tatmin edici bir açıklama getirememesini maddi boyutun ihlali olarak değerlendirmektedir.

İnfaz hakimliğinin lehinize verdiği kararın itiraz üzerine ağır ceza mahkemesi tarafından kaldırılarak haksız bir disiplin cezasının kesinleşmesi durumunda, temel haklarınızın ihlal edildiği gerekçesiyle manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı sürecinde itiraz merciinin, eyleminizin cezaevinde gerçekten bir güvenlik zafiyeti veya korku yaratıp yaratmadığını somut delillerle ortaya koymadan sadece varsayımlara dayanarak sizi cezalandırması, adil olmayan bir müdahale olarak değerlendirilmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, tarafınıza manevi zararlarınızın karşılığı olarak belirli bir miktar tazminat ödenmesine hükmedilebilir. Soruşturmanın eksik ve yetersiz yürütülmesi sebebiyle yaşadığınız acı ve ızdırabın sadece bir ihlal tespitiyle giderilemeyeceği kabul edildiğinden, yüksek mahkeme tarafından ihlalin sonuçlarını kısmen telafi etmek amacıyla manevi tazminat ödenmesine karar verilmektedir.

Haksız yakalama veya tutuklama sonrasında beraat kararı alan kişilerin açtığı tazminat davalarında hükmedilen miktarın çok düşük olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunma hakkınız vardır. Anayasa Mahkemesi, beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ile sonuçlanan ceza yargılaması süreçlerinde uygulanan gözaltı ve tutuklama gibi koruma tedbirleri nedeniyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında açılan davaları incelemektedir.

Mektubunuzun haksız yere alıkonulması sebebiyle haberleşme özgürlüğünüzün ihlal edildiği tespit edildiğinde, uğradığınız mağduriyetin giderilmesi için kural olarak manevi tazminat yerine yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Hukuka aykırı bir uygulamanın sonuçlarının ortadan kaldırılmasında en etkili yöntem, ilgili mahkemenin dosyayı tekrar ele alarak ihlale sebep olan hatalı kararını düzeltmesidir.