Manevi Tazminat

Mahkemenin habere dayanak olan belgenin gerçekliğini araştırmadan aleyhinize doğrudan tazminata hükmetmesi, basın özgürlüğü bağlamında hak ihlali oluşturabilmektedir. Gazeteciler olarak toplumu bilgilendirme ödevinizi yerine getirirken elde ettiğiniz bilgi ve belgelerin doğruluğunu araştırma yükümlülüğünüz bulunmaktadır ancak bu yükümlülük bir savcı gibi kesin kanıt bulma zorunluluğu anlamına gelmemektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda ihlal kararı verilmesi durumunda size doğrudan maddi veya manevi tazminat ödenmesine hükmedilmez, bunun yerine dosyanız ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla ilgili mahkemeye yeniden yargılama yapılmak üzere gönderilir. Mülke ulaşılamaması nedeniyle idari başvurunuzun süresinde görülmemesi sonucu oluşan hak ihlalinin giderilmesi için en uygun ve hukuki yolun yeniden yargılama yapılması olduğu kabul edilmektedir.

Otizmli çocuğunuzun devam ettiği okuldaki özel sınıfın idareden kaynaklanan nedenlerle kapatılması ve çocuğunuzun planlanan örgün eğitim yerine farklı bir eğitime tabi tutulması sonucunda zarara uğradığınızı düşünüyorsanız manevi tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre devletin, bireylerin eğitim ve öğrenim görmesini engellememe yönünde negatif ödevi bulunduğu gibi dezavantajlı bireylerin eğitim olanaklarına erişimindeki engelleri kaldırmak yönünde anayasal bir ödevi de bulunmaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, uğradığınız hukuki mağduriyetin giderilmesi için yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. İhlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılabilmesi için dosyanız, ihlal kararı doğrultusunda yeniden incelenmek üzere ilgili idare mahkemesine gönderilir.

Mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, uğradığınız mağduriyetin ve hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikli olarak yeniden yargılama yoluna gidilmektedir. Anayasa Mahkemesi, idari mercilerin dilekçenizi işleme almaması ve sonrasında mahkemelerin bu durumu hiç araştırmadan ret kararı vermesi gibi hususlarda, ihlali gidermenin en etkili yönteminin yargılamanın baştan ve usulüne uygun şekilde yapılması olduğunu açıkça kabul etmektedir.

Mahkemelerin itirazlarınızı ve esasa etkili iddialarınızı gerekçesiz bir şekilde reddetmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetten dolayı devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı mercilerinin, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki iddialarınızı hiç incelemeden karar vermesi adil yargılanma hakkı çerçevesinde bir hak ihlali oluşturur ve bu ihlalin tespit edilmesi durumunda uğradığınız manevi zararların karşılanması gündeme gelir.

Mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiğinin tespit edilmesi üzerine verilen yeniden yargılama kararı, uğradığınız mağduriyetin giderilmesi için yeterli kabul edildiğinden ayrıca bir tazminat almanız genellikle mümkün olmamaktadır. Anayasa yargısında temel prensip, tespit edilen hak ihlalinin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasıdır ve bu amaca ulaşmak için ilgili mahkemenin hatalı süreci düzelterek yeni bir karar vermesi en etkili yöntem olarak değerlendirilmektedir.

Anayasa Mahkemesi mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğini tespit ettiğinde, size doğrudan ek bir tazminat ödenmesine karar vermeyip ihlalin asıl kaynağına dönülmesini sağlamaktadır. Kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında erimesi sebebiyle ortaya çıkan bu mağduriyetin ortadan kaldırılabilmesi için yapılması gereken en temel hukuki işlem davanın yeniden görülmesidir.

Devletin arazinize kamulaştırma işlemi yapmaksızın el koyması ve sonrasında tarafınıza ödenen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, taşınmazlara yapılan kamulaştırmasız el atma eylemleri kanunda belirtilen usullere uymayan bir müdahale olarak değerlendirilmekte ve bu durum kanunilik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.

Aracınızın üzerine konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Haksız fiil veya trafik kazası gibi nedenlerle açılan tazminat davalarında, aracın üçüncü kişilere devrini önlemek amacıyla başlangıçta ihtiyati tedbir kararı verilmesi hukuka uygun olabilir.