Manevi Tazminat

Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı vermesi, otomatik olarak yüklü miktarlarda maddi ve manevi tazminat alabileceğiniz anlamına gelmemektedir. Yüksek mahkeme, kanun değişikliği sebebiyle alacağın tahsil edilememesi sorununda asıl çözümün mahkemelerce verilecek yeni bir karar ile sağlanabileceğine inanmaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlaline uğradığınız tespit edilse dahi, talep ettiğiniz maddi ve manevi tazminatların doğrudan size ödenmesine karar verilmemektedir. Yüksek mahkeme, mülkiyet hakkı ve bu hakla bağlantılı etkili başvuru hakkının ihlal edildiğini tespit ettiğinde, ortaya çıkan bu anayasal hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikle farklı bir hukuki yol izlemektedir.

Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin taşınmazınıza resmi bir işlem yapmaksızın el koyması durumunda mülkiyet hakkı ihlal edilmiş sayılmaktadır ve bu nedenle tarafınıza manevi tazminat ödenmesi gerekmektedir. Yüksek mahkeme, idarenin ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan vatandaşın arazisine fiilen müdahale etmesinin kanunilik ilkesine aykırı olduğunu belirtmektedir.

Anayasa Mahkemesi, yargılama sırasında çıkan bir kanun nedeniyle alacağınızı tahsil edememenizden kaynaklanan hak ihlallerinde temel çözüm yolu olarak yeniden yargılama yapılmasına karar vermekte ve genellikle ayrıca bir maddi ve manevi tazminat ödenmesini kabul etmemektedir. Yüksek mahkemenin yaklaşımına göre, tespit edilen anayasal hak ihlalinin ve bu ihlalin yarattığı her türlü olumsuz sonucun ortadan kaldırılması için yerel mahkemede davanın yeniden görülmesi hukuken yeterli bir telafi yöntemi olarak kabul edilir.

İtiraz merciinin, yargılamanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki iddialarınızı ve toplanmayan delillerinizi hiç tartışmadan şikâyetinizi kesin olarak reddetmesi, adil bir yargılamada sahip olduğunuz temel güvencelerin göz ardı edilmesi anlamını taşımaktadır. Disiplin kurulunun verdiği hücreye koyma cezasına karşı yaptığınız şikâyetlerde, cezaevi personelinin tuttuğu tutanaklar kadar sizin sunduğunuz kamera kayıtlarının da bir bütünlük içinde değerlendirilmesi gerekir.

Eğitim hakkınızın ihlal edildiği tespit edilirse, yaşadığınız mağduriyetten ötürü hem yeniden yargılama talep edebilir hem de belirli bir miktar manevi tazminat alabilirsiniz. Kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan kişilerin eğitimlerine devam edebilmeleri için devletin sınırsız bir imkân sağlama zorunluluğu bulunmasa da, yasal olarak sunulan sınav haklarının gerekçesiz ve keyfî biçimde kısıtlanması durumunda ihlal doğmaktadır.

Anayasa Mahkemesi bu tür ihlal iddialarında haklı bulunmanız durumunda doğrudan yüklü bir maddi veya manevi tazminat ödenmesine genellikle karar vermemekte olup, bunun yerine eski hâle getirme kuralı çerçevesinde dosyayı ilk derece mahkemesine göndermektedir. Yüksek mahkeme, yargılama sırasında çıkan bir kanun nedeniyle alacağınızı tahsil edememenizden doğan mağduriyetin asıl çözümünün, ihlalin sonuçlarını tamamen ortadan kaldıracak olan yeniden yargılama mekanizması olduğunu kabul etmektedir.

Haksız ve süresiz kısıtlamalara maruz kalmanız nedeniyle uğradığınız ihlalin tespiti ile zararınızın karşılanması için ilgili mahkemelerden yeniden yargılama ve manevi tazminat talep edebilirsiniz. Ceza infaz kurumlarında tehlikeli tutuklu sayılarak hücrede yalnız bırakılma ve dış dünyayla iletişim gibi temel haklardan süresiz mahrum bırakılma durumlarında idarenin eyleminin hukuka aykırılığı tespit edildiğinde ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması gerekmektedir.

Öğrenim gören çocuklarınızla hafta sonu görüşmenizin haksız yere engellenmesi neticesinde Anayasa Mahkemesi tarafından ihlal kararı verilmesi hâlinde, yaşadığınız manevi zararların karşılığı olarak tarafınıza belirli bir miktar manevi tazminat ödenmesine hükmedilebilir. Bunun yanı sıra, aile hayatınıza saygı gösterilmemesi nedeniyle ortaya çıkan bu ihlalin ve tüm sonuçlarının ortadan kaldırılabilmesi için yerel mahkemede yeniden yargılama yapılması da kararlaştırılmaktadır.

Ceza infaz kurumlarındaki kapalı görüşmelerin dinlenip kaydedilebilmesi için çıkarılacak bir kanunun öncelikle yeterince açık, öngörülebilir olması ve keyfiliğe karşı uygun bir koruma sağlaması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin belirlediği standartlara göre, böyle bir yasal düzenlemede dinleme ve kaydetme işleminin hangi suçlar yönünden, hangi koşullarda ve ne kadar süreyle uygulanacağı açıkça belirtilmelidir.