Kamu Yararı

Toplumun ilgisini çeken güncel bir adli soruşturma veya yargılama süreci hakkında basının kamuoyunu bilgilendirme hakkı bulunduğundan, bu tür haberlerin yayımlanması doğrudan yasaklanamaz veya tazminat gerekçesi yapılamaz. Temel kural, basının kamu yararı taşıyan bir konuyu haberleştirirken öz ile biçim arasındaki dengeyi koruması ve haberin o anki gerçekliğe uygun olmasıdır.

Anayasa Mahkemesi, yerel mahkemelerin taşınmaz bedellerini belirlerken sahip olduğu takdir yetkisine kural olarak müdahale etmemektedir. Mahkemece yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporları doğrultusunda belirlenen bedel, taşınmazın durumuna göre makul bir seviyede kabul ediliyorsa, bu miktarın mülkiyet hakkını ihlal ettiği söylenemez.

Kanuni bir düzenlemeye dayanılarak silahınızın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi işleminde kamu yararı bulunsa dahi, size hiçbir giderim yolu veya alternatif seçenek sunulmaması yasalara ve anayasal haklarınıza aykırı bulunmuştur. İdare mahkemeleri, Terörle Mücadele Kanunu'na eklenen ek madde uyarınca yapılan bu işlemin hukuka uygun olduğunu belirterek davaları reddetmiş olsa da, yüksek mahkeme bu tür durumlarda daha hafif bir müdahale ile aynı amaca ulaşılmasının mümkün olduğunu vurgulamaktadır.

İdarenin size olan borcunu yasal faiziyle birlikte ödemiş olması, şayet bu faiz oranı enflasyon karşısındaki erimeyi telafi edemiyorsa, hakkınızı aramanıza kesinlikle engel teşkil etmemektedir. Mahkeme kararıyla tespit edilen veya bir hak olarak öngörülen kamu borcu hâline gelmiş ödemelerin geç yapılması durumunda, alacakta meydana gelen değer aşınmaları sizin üzerinizde orantısız bir yük oluşturuyorsa yasal koruma devreye girer.

Belediyenin ruhsata aykırı olarak inşa edilen yapıları, aradan uzun yıllar geçmiş olsa bile kanundan kaynaklanan yetkisiyle yıkma hakkı bulunmaktadır. İlgili mahkeme kararlarına göre, ruhsatsız bir yapının uzun süre yıkılmamış olması tek başına o yapının yasal hale geldiği veya yıkılamayacağı anlamına gelmez.

Ruhsatsız olarak inşa edilen bir yapının yıkılması durumunda, o yapı için geçmişte emlak vergisi ödenmiş olması veya yapının fiilen kullanılması, mülk sahibine doğrudan tazminat veya enkaz bedeli ödenmesini gerektirmez. Mahkemelerin yaklaşımına göre, mülk sahibinin ruhsatsız yapıyı yasal duruma getirmemesi ve belediyenin farklı tarihlerde mühürleme, yıkım ve para cezası gibi idari işlemleri uygulamış olması, idarenin hukuka uygun hareket ettiğini gösterir.

Göreve geri çağrılmanız nedeniyle sivil havacılıktaki mesleki kariyerinizin aksaması, gelir kaybı yaşamanız ve aile düzeninizin etkilenmesi doğrudan bir hak ihlali olarak görülmemektedir. Anayasa Mahkemesi, bu durumu özel hayata saygı hakkı bağlamında incelemiş olmakla birlikte, olağanüstü hâl şartlarında alınan bu tür zorlayıcı tedbirlerin keyfî olmadığına karar vermiştir.

Bir bildiriye imza atmanız gerekçe gösterilerek hakkınızdaki disiplin soruşturması sürecinde tedbiren görevden uzaklaştırılmanız, mesleki itibarınızı ve ilişkilerinizi zedelediği için özel hayata saygı hakkı kapsamında bir müdahale olarak kabul edilmektedir. İdarenin, soruşturmanın selameti açısından kamu görevlilerini geçici olarak görevden uzaklaştırma yetkisi bulunsa da bu yetkinin kullanımı keyfî olamaz ve kamu yararı ile bireysel yarar arasında adil bir denge kurulmasını gerektirir.

Dizi setlerinde işçilerin kötü koşullarda çalıştırılması ve özellikle çocuk oyunculara fiziksel şiddet uygulandığı yönündeki iddiaların haber yapılması doğrudan bir saldırı sayılmaz ve basının kamuoyunu bilgilendirme görevi kapsamında değerlendirilir. Günümüzde sinema ve televizyon sektöründe çalışanların haklarını savunan sendikaların faaliyetleri ve toplumun bu konulara duyduğu ilgi göz önüne alındığında, set koşullarına dair haberlerin ciddi bir kamu yararı taşıdığı açıktır.

Mahkemenin lehinize avukatlık ücretine hükmetmemesi üzerine yaptığınız itirazın istinaf mahkemesince hiçbir şekilde incelenmeden sonuçsuz bırakılması, mülkiyet hakkınızın usule ilişkin güvencelerinin zedelenmesi anlamına gelir. Beraat kararına rağmen lehinize ücret hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğuna dair itirazlarınızı etkili bir biçimde ortaya koyabilme olanağının size tanınması gerekir.