İnsan Hakları

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan yasal bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer durumlarda, kişilerin alacaklarını tahsil etmek amacıyla uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle bu mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak değerlendirmektedir.

Anayasa Mahkemesi, önüne gelen uyuşmazlıkları karara bağlarken daha önce benzer olay ve olgular için belirlediği anayasal ilkeleri elbette dikkate almakta ve bu ilkelere dayanarak sonuca ulaşmaktadır. Şirkete yatırılan paranın iadesine yönelik davalarda yargılama sürerken yapılan kanuni düzenlemelerle alacağın tahsili imkânının ortadan kaldırılması durumu, daha önceki emsal kararlarda açıkça değerlendirilmiş ve uygulanacak kurallar ortaya konulmuştur.

Arazinize devlet tarafından el konulması sonrasında kazandığınız tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda, hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, bu tür uyuşmazlıklarda daha önce verdiği emsal kararlar doğrultusunda, kamulaştırmasız el atma bedelinin enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesinin kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi benzer durumlarda, kişilerin alacaklarını tahsil etmek için uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen yargılama sırasında çıkan yeni bir yasa ile bu mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını etkili başvuru hakkı ihlali olarak değerlendirmektedir.

Anayasa Mahkemesi'ne yaptığınız başvuru sonucunda hak ihlali tespit edilirse, mağduriyetinizin giderilmesi için kural olarak tazminat yerine öncelikle davanızın yeniden görülmesine karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, yargılama sürerken yapılan kanuni bir düzenleme yüzünden alacağın tahsil edilememesi durumunda, ortaya çıkan ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar görmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlali kararı verilip dosya yerel veya istinaf mahkemesine gönderildiğinde, ilgili mahkeme derhal ihlal sonucunu doğuran nedenleri ortadan kaldıracak şekilde yeniden yargılama işlemlerini başlatmakla yükümlüdür. Bu aşamada kararın gönderildiği yargı mercilerinin yapması gereken temel iş, öncelikle dava dosyasını temin ederek süreci yeniden aktif hâle getirmektir.

Ruhsatı iptal edilen silahınızın bedeli ödenmeksizin veya bir başkasına devretme imkânı tanınmaksızın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali niteliğindedir. Mahkeme kararlarına göre, silahın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi kararı, terörle mücadele kanunu kapsamındaki ek maddelere dayandırılarak millî güvenlik ve kamu düzeninin sağlanması amacıyla alınmış olsa da, bu durum size aşırı bir külfet yüklemektedir.

Devletin size ait bir taşınmaza ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan doğrudan el koyması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, arazinize yönelik bu tür bir kamulaştırmasız el atma eylemi kanunilik ilkesine aykırı kabul edilmekte ve mülkiyet hakkınızın doğrudan ihlal edildiği sonucuna varılmaktadır.

Devletin arazinize kamulaştırma işlemi yapmadan fiilen el koyması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı kuralının açık bir ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, taşınmazlara yapılan bu tür müdahaleler, Kamulaştırma Kanunu kapsamında belirtilen resmi usullere uyulmadan gerçekleştirildiği için hukuka aykırı bulunmaktadır.

Kazandığınız tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi mülkiyet hakkı ihlali sayılmaktadır ve bu maddi kaybın telafi edilmesi için hukuki yollara başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, idarenin eylemleri sonrasında vatandaşlara ödenmesi gereken kamulaştırmasız el atma bedellerinin geç ödenmesi sebebiyle enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılmasını kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği şeklinde değerlendirmektedir.