İnsan Hakları

Anayasa Mahkemesinden doğrudan maddi tazminat almanız kural olarak mümkün değildir çünkü bu tür değer kaybı şikayetlerinde ihlalin sonuçları ilgili yerel mahkemede yapılacak yeniden yargılama ile giderilmektedir. Yüksek mahkeme, kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tutarların enflasyon karşısında erimesi nedeniyle oluşan mülkiyet hakkı ihlallerini tespit ettiğinde, mağduriyetin asıl çözüm yeri olarak işlemi ilk yapan ve davayı yürüten derece mahkemelerini işaret etmektedir.

Kazandığınız bedelin enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesi veya değer kaybına uğratılarak ödenmesi, size şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği için açık bir hak ihlali sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesinin istikrar kazanmış içtihatlarına göre, kamulaştırma bedellerinin veya kamulaştırmasız el atma tazminatlarının zamanında ve değerini koruyacak şekilde ödenmemesi, bireylerin ekonomik menfaatlerini ciddi şekilde zedelemektedir.

Ceza soruşturması kapsamında mal varlığı değerlerinize uygulanan el koyma tedbirinin uzun süre devam etmesi, yargılamanın karmaşıklığı ve şüphelinin firari olması gibi haklı nedenlere dayanıyorsa mülkiyet hakkınızı ihlal etmez. Soruşturma sürecinde suçtan elde edilen mal varlığı değerlerine yönelik muhtemel bir müsaderenin sonuçsuz kalmaması amacıyla elkoyma tedbiri uygulanabilmektedir.

Evet, ticari bir amacınız olmadığını ve yalnızca yardım maksadıyla taşıma yaptığınızı somut delillerle kanıtlayarak bu cezayı iptal ettirebilmeniz mümkündür. İlgili kanunlar kapsamında belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapılması yasaklanmış olup bu kurala aykırılık halinde idari para cezası ve aracın trafikten men edilmesi yaptırımı uygulanmaktadır.

Evet, aracınızdaki yolcunun kendi idari para cezasını iptal ettirmesi, sizin açacağınız iptal davasında lehinize kullanabileceğiniz çok güçlü ve sonucu doğrudan etkileyecek bir delildir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, izinsiz taşımacılık yapan araçlardan hizmet alan yolculara da trafik kurallarını ihlal ettikleri gerekçesiyle idari para cezası kesilmektedir.

Hayır, polislerin düzenlediği denetim tutanağı mahkemeler tarafından kesin ve aksi ispat edilemez bir doğru olarak kabul edilemez; sunacağınız somut belgelerle bu tutanağın aksini ispatlayabilirsiniz. İdari organlarca tesis edilen işlemlere karşı açılan davalarda idarece yapılan tespitlerin peşinen doğru kabul edilmesi, kişilerin savunma hakkı kısıtlamasına yol açar.

Kamulaştırmasız el atma davalarında tarafınıza ödenmesine karar verilen tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılması durumunda anayasal bir güvence olan mülkiyet hakkı ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda bedelin enflasyon oranının çok altında kalmasının ve uzun süreler sonunda ödenmesinin kişilere aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi, arazinizin değerini doğrudan yeniden hesaplayan bir merci değildir çünkü taşınmaz bedelinin tespiti teknik ve uzmanlık gerektiren bir konu olup bu görev uzman mahkemelerin yetkisindedir. Yüksek mahkeme bir temyiz mercii gibi hareket ederek mahkeme kararlarını her yönüyle hukuka uygunluk denetimine tabi tutmaz, sadece taşınmazın bedelinin tespiti yönteminin gerçek bedelin ödenmesini temin edip etmediğini inceler.

Evet, size ödenen tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılması veya uğratılarak ödenmesi durumunda hak iddia edebilir ve mağduriyetinizin giderilmesini talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, daha önceki çeşitli emsal kararlarında da istikrarlı bir şekilde vurguladığı üzere, kamulaştırma bedellerinin ve kamulaştırmasız el atma tazminatlarının enflasyon karşısında değer kaybına uğramasını bireylere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yükleyen bir haksızlık olarak değerlendirmektedir.

KHK ile ihraç edildikten sonra görevine iade edilen kamu görevlilerinin geçmişe dönük birikmiş maaşlarını yasal faiz ile birlikte ve enflasyon karşısındaki değer kaybı giderilerek alması anayasal bir güvence altındadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kamu makamlarının kişilere olan para borçlarını makul olmayan bir gecikmeyle ödemesi ve bu süreçte paranın enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda kişilerin mülkiyet hakkı ihlal edilmiş sayılmaktadır.