İnsan Hakları

Kamulaştırma bedelinizin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi, tarafınıza şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği için mülkiyet hakkı ihlali sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi, benzer uyuşmazlıklara dair verdiği kararlarda bu tür değer kayıplarının anayasal hakların ihlali anlamına geldiğini açıkça belirtmiştir.

Bireysel başvuru süreci devam ederken asıl başvurucunun vefat etmesi durumunda, ölen kişinin yasal mirasçıları başvuruya devam etmek istediklerini bildirerek sürece dâhil olabilirler. Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında erimesi gibi doğrudan malvarlığını ve mülkiyet hakkı ihlallerini ilgilendiren dosyalarda, vefat eden kişinin mirasçılarının talebini kabul ederek incelemeyi sürdürmektedir.

Dava sürecinde yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, Anayasa ile güvence altına alınan haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme nedeniyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını mülkiyet hakkı ve bu hakla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali olarak kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi, arazinize el atılması karşılığında size ödenmesi gereken bedelin enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesini mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul etmektedir. Yüksek mahkeme, daha önceki benzer nitelikteki kararlarında belirlediği ilkeler çerçevesinde, devletin ödemekle yükümlü olduğu tazminat tutarlarının enflasyonist ortamda önemli ölçüde erimesine göz yumulmasını vatandaşlar üzerinde şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet olarak değerlendirmektedir.

Arazinize kamulaştırma işlemi yapılmaksızın el atılması sonucunda ödenmesine karar verilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda hakkınızı aramanız mümkündür. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin ödemesi gereken tazminat bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği için mülkiyet hakkı kapsamında anayasal güvencelere aykırılık teşkil etmektedir.

İdarenin hukuka aykırı eylemi nedeniyle açılan kamulaştırmasız el atma davalarında vatandaşın aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi mülkiyet hakkının ihlali sayılmaktadır. Kendi mülküne haksız yere müdahale edilen bir kişinin bu müdahaleyi sonlandırmak veya tazminat almak amacıyla yargı yoluna başvurması en temel anayasal haklarından biridir.

Devletin taşınmazınıza el koyması sonucunda ödenmesi gereken tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması mülkiyet hakkı ihlali sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin kamulaştırma usullerine uymadan bir mülke el atması zaten başlı başına hukuka aykırı bir müdahaledir.

Taşınmazınıza kamulaştırma işlemi yapılmaksızın el atılması durumunda, yaşadığınız bu haksız müdahale nedeniyle manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, idarenin yasal usullere uymadan mülkiyetinize müdahale etmesinin mülkiyet hakkının kanunilik ilkesi kurallarına açık bir aykırılık oluşturduğunu kabul etmektedir.

İdarenin arazinize el atması sonrasında hak kazandığınız tazminatın size ödenmesi sürecinde geçen zamanda paranın enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesi halinde mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunma imkânınız mevcuttur. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olayları incelediği emsal kararlarında, kamulaştırmasız el atma tazminatlarının enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesinin kişilere aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.

Anayasa Mahkemesi, hizmet birleştirmesi yoluyla emekli olan KHK'lılara emekli ikramiyesi ödenmemesinin mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak ayrımcılık yasağının ihlali olduğuna karar vermiştir. Yüksek mahkeme, sadece memuriyet süresiyle emekli olabilenlerin ihraç edilseler dahi ikramiyelerini aldığını hatırlatarak, farklı kurumlarda çalışmış kişilere sırf bu yüzden ödeme yapılmamasını eşitsizlik olarak nitelendirmiştir.