İnsan Hakları

Bireysel başvuru devam ederken başvurucunun vefat etmesi durumunda, sürecin devam edebilmesi için ölen kişinin mirasçılarının Anayasa Mahkemesine davayı sürdürme yönündeki iradelerini açıkça bildirmeleri zorunludur. Anayasa Mahkemesi, ölüm bilgisini aldıktan sonra geride kalan mirasçılara veya vekillerine resmi bir tebligat göndererek başvuruya devam edip etmeyeceklerini sorar ve onlara bir süre tanır.

Haksız yere adli para cezasına çarptırıldığınız iddiasıyla yapacağınız bireysel başvuru neticesinde Anayasa Mahkemesi, ifade özgürlüğünüzün ihlal edildiğini tespit ederse ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapılmasına ve size manevi tazminat ödenmesine karar verebilmektedir. Mahkeme, yerel mahkemenin ceza verirken kullandığı gerekçelerin ilgili ve yeterli olup olmadığını, özellikle söz konusu kaba ifadelerin doğrudan bir saldırı mı yoksa haksızlığa karşı orantılılık ilkesi çerçevesinde bir eleştiri mi olduğunu denetler.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce ilgili kanunlarda öngörülen Tazminat Komisyonu başvuru yolunun tüketilmesi gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, davaların çok uzun sürmesi sebebiyle yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla mevzuatta özel bir hukuki yol oluşturulmuştur.

Gözaltı işleminin hukuka aykırı olduğu veya gözaltı süresinin makul olmadığı iddialarıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Ceza yargılamanız devam ediyor olsa dahi, yakalama ve gözaltına alınma süreçlerindeki hukuka aykırılık iddialarına yönelik olarak hukuk sistemimizde özel bir başvuru yolu düzenlenmiştir.

Ceza infaz kurumunda bulunurken size gönderilen bir mektubun ekindeki fotoğrafın teslim edilmemesi ancak fotoğrafın somut ve haklı gerekçelerle sakıncalı bulunması hâlinde mümkündür. Cezaevi yönetimi genellikle mevzuatta yer alan hükümlülerin yattıkları yerde veya dolaplarında sadece aile fertlerine ait fotoğrafları bulundurabileceğine ilişkin kurallara dayanarak arkadaş fotoğraflarının teslimini engelleyebilmektedir.

Ölüm olayının kasıtlı bir eylemden ziyade ihmal sonucu meydana geldiği durumlarda kural olarak tam yargı davası yolunun tüketilmesi beklenmekle birlikte, yürütülen ceza soruşturmasındaki eksiklikler tazminat davasının etkililiğine zarar veriyorsa idari yargıda dava açmadan da doğrudan bireysel başvuru yapılabilmesi mümkündür. Genel olarak ihmal suretiyle ortaya çıkan ölümlerde devletin etkili bir yargısal sistem kurma yönündeki pozitif yükümlülüğü mağdurlara hukuki ve idari yolların açık olmasıyla yerine getirilmiş sayılabilir.

Avukatınızın ofisinin depremde yıkılması gibi olağanüstü ve elde olmayan sebeplerle otuz günlük yasal başvuru süresi dilimini kaçırmanız durumunda, geçerli bir mazeret bildirdiğiniz takdirde başvurunuz kabul edilebilmektedir. Bireysel başvurularda kural olarak kararın öğrenilmesinden itibaren belirli bir zaman dilimi içinde başvuru yapılması zorunlu olsa da, deprem felaketi gibi ağır ve zorlayıcı nedenlerle evraklara ulaşılamaması veya işlemlerin yapılamaması hâli makul bir mazeret olarak değerlendirilir.

Mahkemenin sizin açtığınız fesih iptali davasını, iddialarınızı ve işlemin mesleki hayatınıza olan ağır etkilerini derinlemesine tartışmadan sadece idarenin şeklî yetkisine dayanarak reddetmesi temel anayasal haklarınızı zedeleyen bir durumdur. İdarenin sözleşmeyi feshederken uyguladığı işlemlerin yargısal denetimi yapılırken, mahkemelerin idarenin takdir yetkisi kullanımının keyfî olup olmadığını mutlaka incelemesi şarttır.

Makul sürede yargılanma hakkınızın ihlal edildiği iddiasıyla yapacağınız bireysel başvurularda, yargı yollarının tüketildiği veya davanın nihai olarak sonuçlandığı tarihten itibaren otuz gün içinde başvuru yapmanız gerekmektedir. Bu otuz günlük sürenin başlangıç tarihi, kanun gereği nihai kararın tarafınızca veya vekiliniz tarafından öğrenildiği tarih olarak kabul edilmektedir.

Bir davadaki uzun yargılama süreleri nedeniyle tazminat talebinde bulunabilmeniz için o davaya usulüne uygun şekilde taraf olarak dâhil olmuş olmanız gerekmektedir. Bireysel başvuru yapılabilmesi için, ihlale yol açtığı ileri sürülen kamu gücü eylem veya işleminden dolayı kişisel olarak ve doğrudan etkilenmiş olmanız şarttır.