İnsan Hakları

Haksız yere gözaltına alındığınızı veya gözaltı sürenizin kanunda belirtilen makul süreyi aştığını düşünüyorsanız doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunmanız kural olarak mümkün değildir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, yakalama ve gözaltına alınmanın hukuka aykırı olduğu veya sürenin aşıldığı durumlarda öncelikle kanunlarda öngörülen tazminat davası yolunun tüketilmesi gerekmektedir.

Yargılamanın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmanız artık mümkün olmayıp, bu şikayetiniz için öncelikle ilgili kanunla kurulan Tazminat Komisyonuna müracaat etmeniz gerekmektedir. Uzun süren davalar sebebiyle makul sürede yargılanma hakkı ihlali iddialarının artması üzerine yasal mevzuatta yeni bir düzenleme yapılmıştır.

Şikayetiniz üzerine verilen takipsizlik kararına karşı yaptığınız itirazın sulh ceza hakimliği tarafından tatmin edici ve yeterli bir gerekçe açıklanmadan reddedilmesi, anayasal haklarınızın ihlal edildiği anlamına gelebilmektedir. Polis memurlarının eylemlerine yönelik şikayetlerde soruşturma süreci, mağdurun etkili bir şekilde katılımına imkan tanımalı ve soruşturma sonucunda alınan kararlar elde edilen tüm bulguların kapsamlı, nesnel ve tarafsız bir analizine dayanmalıdır.

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde hak ihlali tespit edilirse, bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın ilgili yargı merciine gönderilerek yeniden yargılama yapılmasına karar verilir. Mahkeme, hak ihlali kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yürütülecek yeni bir yargılama süreci sonunda eski hatalı kararını ortadan kaldırarak anayasal haklarınızı gözeten yeni bir karar vermekle yükümlüdür.

Yargılamanın çok uzun sürmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için doğrudan bireysel başvuru yapmak yerine, öncelikle kanunla kurulmuş olan ilgili idari komisyona müracaat ederek tazminat talep etmeniz gerekmektedir. Mahkemelerde devam eden veya uzun süren uyuşmazlıklarda makul sürede yargılanma hakkı ihlali iddialarınızın incelenebilmesi için Tazminat Komisyonu isimli başvuru yolunun tüketilmesi yasal bir zorunluluk olarak düzenlenmiştir.

Davanızın yıllarca sürmesi ve makul bir sürede tamamlanamaması durumunda, yargılamanın uzamasından kaynaklanan mağduriyetleriniz için öncelikle yetkili Tazminat Komisyonuna başvurmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mahkemelerde devam eden veya makul sürede sonuçlandırılamayan davalara ilişkin ihlal iddialarında bireysel başvuru yapılmadan önce idari yolların tüketilmesi zorunludur.

İlk derece mahkemesinin kararında yer alan hizmet süresine ilişkin şikayetlerinizi olağan kanun yollarında dile getirmediğiniz için Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru muhtemelen incelenmeden reddedilecektir. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu, iddia edilen hak ihlallerinin olağan yargılama mercilerince düzeltilmemesi hâlinde müracaat edilebilecek ikincil nitelikte anayasal bir hak arama yoludur.

Bireysel başvuru yapıldıktan sonra başvurucunun vefat etmesi halinde, hak kaybına uğramamaları için mirasçıların makul bir süre içinde başvuruyu takip etme iradelerini mahkemeye açıkça bildirmeleri gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, vefat eden kişinin mirasçı sı olduklarını resmi bilgi ve belgelerle kanıtlayan kişiler, başvuruyu devam ettirmekte hukuki menfaatleri de bulunuyorsa sürece dâhil olarak davanın incelenmesine devam edilmesini sağlayabilirler.

İdare mahkemesi ve istinaf aşamalarında davanızın reddedilmesi hâlinde, atama işleminin özel hayatınızı ihlal ettiği gerekçesiyle bireysel başvuru yoluna giderek kararın kaldırılmasını talep etme hakkınız bulunmaktadır. Göreve iade edildikten sonra Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından eski kurumunuz haricinde başka bir üniversiteye atanmanıza karşı açtığınız iptal davalarının reddedilmesinin temel nedeni, geçmişte yürürlükte olan kısıtlayıcı kanun hükümleridir.

Anayasa Mahkemesi tarafından haklı bulunmanız durumunda, uğradığınız ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla doğrudan bir ödeme yapılmaz, bunun yerine dosyanız yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilir. Bireysel başvuru sonucunda verilen bu ihlal kararı, istinaf mahkemesinin yaptığı öngörülemez yorumun sizin adil yargılanma güvencenizi zedelediğini tespit eder.