İnsan Hakları

Aynı şikayet ve yargılama süreci için birden fazla başvuru yapmanız durumunda, sonraki başvurularınız mükerrer başvuru niteliği taşıdığından dolayı mahkeme tarafından incelenmeden reddedilecektir. Bireysel başvuru süreçlerini düzenleyen mevzuatta mükerrer başvurulara ilişkin özel bir hüküm bulunmamakla birlikte, Anayasa Mahkemesi bu tür eksikliklerde diğer usul kanunlarındaki benzer kuralları kıyas yoluyla uygulamaktadır.

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda, avukatınız tarafından gönderilen belgelerin hukuka aykırı şekilde denetlenerek size verilmemesi nedeniyle ihlal kararı verilebilir ve dosyanız ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılması için ilgili mahkemeye gönderilir. Yüksek mahkeme, mahpusların avukatlarıyla olan yazışmalarında kanuni güvencelerin işletilip işletilmediğine her zaman dikkat etmektedir.

Anayasa Mahkemesi, avukat mektubunun cezaevi idaresi tarafından haksız şekilde engellenmesi durumunda hak ihlali kararı verse de, kural olarak sadece yeniden yargılama kararı verilmesini yeterli bir giderim kabul ettiğinden ayrıca manevi tazminat ödenmesine hükmetmemektedir. Yüksek mahkemenin bu konudaki yerleşik uygulamasına göre, başvuruda tespit edilen hak ihlalinin ve bu ihlalin doğurduğu olumsuz sonuçların bütünüyle ortadan kaldırılması için kararın ilgili infaz hâkimliğine gönderilerek hukuki sürecin yenilenmesi gerekmektedir.

Yargılamanızın uzun sürmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, mevzuatta öngörülen idari başvuru yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Makul sürede yargılanma hakkı ihlali iddialarına ilişkin olarak kanunlarda yapılan yeni düzenlemeler kapsamında, öncelikle kurulan özel tazminat komisyonuna müracaat edilmesi zorunlu kılınmıştır.

İcra mahkemesinin savunmanızı almadan aleyhinize kesin bir karar vererek sizi maddi külfet altına sokması durumunda, bu adaletsizliği gidermek için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolunu kullanabilirsiniz. Mahkemenin şikâyet dilekçesini size tebliğ etmeksizin yargılamayı sonlandırması ve kararın kesin nitelikte olması, olağan kanun yollarına başvurmanızı engellediği için hakkınızı arama yollarınızı tamamen kapatmış olur.

Açmış olduğunuz tazminat davasının çok uzun sürmesi nedeniyle mağdur olduğunuzu düşünüyorsanız, yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmaması şikayetiyle hukuk sistemimizdeki ilgili tazminat komisyonuna başvurmanız gerekmektedir. Hukuk davalarının gereğinden fazla uzaması Anayasa ile güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmektedir.

Kolluk görevlilerinin zor kullanma yetkisini aşarak size fiziksel şiddet uygulaması ve bu durumun etkili bir şekilde soruşturulmaması durumunda kötü muamele yasağı ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasal güvenceler gereğince, devlet görevlilerinin kasıtlı ve haksız eylemleri sonucu yaralandığınıza dair adli muayene raporu gibi somut delilleriniz varsa, iddia edilen şiddet olayı hakkında derhal, bağımsız ve etkili bir ceza soruşturması yürütülmelidir.

Yargılamanın uzun sürmesi şikayetiyle Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, kanunla kurulan tazminat komisyonuna başvuru yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Kanunlarda yapılan yeni değişiklikler doğrultusunda, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla yapılan başvurular için öncelikle idari bir başvuru mekanizması olan komisyon yolunun işletilmesi yasal bir zorunluluk haline getirilmiştir.

Ceza infaz kurumunda çeşme suyunun sağlıksız olduğunu ileri sürerek arıtma suyu veya kaynak suyu talebinde bulunmanız durumunda, idarenin ve mahkemelerin bu taleplerinizi somut ve yeterli bir gerekçeyle cevaplaması zorunludur. İnfaz kurumu idareleri, hükümlü ve tutukluların günlük iaşe bedellerinin ilgili bakanlık tarafından belirlenen kalori esasına göre hazırlandığını, içme suyu maliyetinin bu bütçeden düşülmesinin yemek kalitesini azaltacağını belirterek suyun kurum kantininden temin edilmesi gerektiği yönünde kararlar verebilmektedir.

İstinaf veya temyiz aşamasındaki üst mahkemelerin, dosyada bulunan uzman raporlarını ve emniyet birimlerinin yaptığı somut tespitleri hiçbir makul gerekçe göstermeden hiçe sayması hukuken mümkün değildir. Velayet uyuşmazlıklarında asıl olan, tarafların yakınlarının kişisel düşünceleri değil, bağımsız uzmanlarca hazırlanan ve çocuğun yüksek yararı ilkesini merkezine alan bilimsel değerlendirmelerdir.