Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ SORU & CEVAP

İnsan Hakları

Evrensel hukuk normlarının ve anayasal düzenin çekirdeğini oluşturan insan hakları, bireyin devlet ve toplum karşısındaki en güçlü güvencesidir. Adil yargılanma, ifade özgürlüğü ve mülkiyet hakkı gibi temel değerlere yönelik ihlaller, hem ulusal (AYM) hem de uluslararası (AİHM) yargı mercilerinde katı yaptırımlara tabidir. Hukuk devletinin tesisi ve onurlu bir yaşam standardının sürdürülebilmesi için bu hakların etkin ve tavizsiz bir şekilde savunulması şarttır.
Soru & Cevap Güncelleme: 08.06.2025

Babam aldığı haksız bir ceza için anayasa mahkemesine başvurduktan sonra vefat etti. Yasal mirasçıları olarak ben ve annem bu bireysel başvuru sürecini onun adına devam ettirebilir miyiz?

add

Vefat eden yakınınızın yasal mirasçısı olduğunuzu bilgi ve belgelerle ispatlamanız ve makul bir süre içinde başvuruyu takip etme iradenizi ortaya koymanız durumunda bireysel başvuru sürecini devam ettirmeniz mümkündür. Anayasa Mahkemesi, başvuru sahibinin vefat etmesi hâlinde durumdan haberi olmayan mirasçıların hak kaybına uğramaması için menfaat durumunu gözeterek incelemeye devam edebilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 25.03.2025

Anayasa mahkemesine bireysel başvuru yaptıktan sonra babam vefat etti, mirasçıları olarak biz bu başvuru sürecine devam edebilir miyiz?

add

Bireysel başvuru yapıldıktan sonra başvurucunun vefat etmesi durumunda, mirasçıların makul bir süre içinde bireysel başvuruyu takip etme iradelerini ortaya koymaları hâlinde başvurunun incelenmesine devam edilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, bireysel başvurudan haberi olmayan mirasçıların hak kaybına uğramaması ve bireysel başvuruların neticelendirilmesini sağlamak amacıyla böyle bir yol benimsemiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 24.02.2026

İşçi alacakları ve sendika haklarımla ilgili açtığım dava yıllardır bitmedi ve yargılama çok uzun sürdü. Davanın makul sürede bitmemesi nedeniyle doğrudan anayasa mahkemesi'ne başvurabilir miyim?

add

Davanızın uzun sürmesi sebebiyle doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvurmadan önce kanunla kurulan özel komisyona müracaat ederek bu yolları tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin güncel kararlarına göre derdest olan yani henüz sonuçlanmamış davalar ile yargılaması tamamlanan davalarda ortaya çıkan uzun yargılama şikayetleri için Adalet Bakanlığı bünyesindeki kurula gidilmesi zorunludur.

Soru & Cevap Güncelleme: 10.03.2026

Arsama el konulmasıyla ilgili açtığım tazminat davası yıllarca sürdü, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan anayasa mahkemesine bireysel başvuru yapabilir miyim?

add

Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmadan önce Tazminat Komisyonuna müracaat etmeniz gerekmektedir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, davaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla yapılan müracaatlarda doğrudan Anayasa Mahkemesine gitmek yerine öncelikle Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan komisyona başvurulması yasal bir zorunluluktur.

Soru & Cevap Güncelleme: 02.08.2025

Anayasa mahkemesine bireysel başvuru yaptıktan sonra babam vefat etti, mirasçılar olarak hak kaybı yaşamamak için sürece nasıl dâhil olabiliriz ve dosyaya ne olur?

add

Bireysel başvuru yapıldıktan sonra başvurucunun vefat etmesi hâlinde, dosyadan haberi olmayan mirasçıların hak kaybına uğramaması için başvuruyu takip etme iradelerini makul bir süre içinde Anayasa Mahkemesine bildirmeleri gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, ölen kişinin mirasçısı olduğunu bilgi ve belgeleriyle ispat eden kişilerin başvuruya devam etme taleplerini iletmeleri durumunda, mirasçıların hukuki menfaat durumlarını gözeterek başvurunun incelenmesine devam edebilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.04.2025

Tazminatımın enflasyonda erimesi yüzünden anayasa mahkemesine başvurmak istiyorum ama dava harçlarını ve masraflarını ödeyecek maddi durumum hiç yok. Ücretsiz olarak başvuru yapabilir miyim?

add

Bireysel başvuru harç ve masraflarını karşılama imkânınız bulunmuyorsa yüksek mahkemeye yapacağınız başvuruda adli yardım talebinde bulunarak bu masraflardan muaf tutulmayı isteyebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan vatandaşların açıkça dayanaktan yoksun olmayan bu tür taleplerini kabul etmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 16.05.2025

Cezaevinde on kişilik koğuşta yirmi kişi kalıyoruz ve aylardır yerde yatmak zorundayım, bu durum kötü muamele sayılmaz mı, nereye başvurabilirim?

add

Ceza infaz kurumlarındaki aşırı kalabalıklaşma ve buna bağlı olarak mahpusların çok dar alanlarda yaşamak zorunda bırakılması, anayasal güvence altında olan kötü muamele yasağı kapsamında değerlendirilen ciddi bir hak ihlalidir. Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararlarına göre, çok kişilik koğuşlarda tutuklu veya hükümlü başına düşen kişisel yaşam alanının üç metrekarenin altına inmesi durumunda, bu koşulların kötü muamele oluşturduğuna dair güçlü bir karine ortaya çıkar.

Soru & Cevap Güncelleme: 01.01.2026

Açtığım kamulaştırmasız el atma davası yıllardır bitmedi, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvuru yapmanız durumunda, başvurunuz iç hukuk yollarının tüketilmemiş olması sebebiyle kabul edilemez bulunacaktır. Yapılan yasal düzenlemeler gereğince, davaların makul sürede sonuçlandırılmadığına ilişkin iddialar için öncelikle Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulan Tazminat Komisyonu isimli idari merciye müracaat edilmesi zorunlu hâle getirilmiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 19.08.2025

Sendikanın aldığı eylem kararına uyduğum için ceza aldım. Bu süreçte sendikam da benimle birlikte mağdur sıfatıyla anayasa mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilir mi?

add

Sendikanız, yalnızca size uygulanan bir disiplin cezası nedeniyle doğrudan mağdur sıfatı taşımadığından sizinle birlikte bireysel başvuruda bulunamaz ve bu talep kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle reddedilir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, bir tüzel kişinin bireysel başvuru yapabilmesi için idari işlemin doğrudan kendi tüzel kişiliğine yönelik bir yaptırım içermesi ve güncel, kişisel bir hakkını etkilemesi gerekmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 13.07.2025

Tarlama gidemediğim için açtığım davada anayasa mahkemesi beni haklı bulursa zararım için bana doğrudan tazminat öder mi yoksa süreç nasıl işler?

add

Anayasa Mahkemesi tarlanıza gidememeniz sebebiyle açtığınız davada sizi haklı bulduğunda doğrudan bir tazminat ödemesi yapmak yerine ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosyanızı yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye göndermektedir. Mülke ulaşılamamasından kaynaklanan zararın tazmini amacıyla yapılan başvuruların süreden reddedilmesi nedeniyle verilen ihlal kararlarında, asıl hukuki yarar yeniden yargılama işlemlerinin başlatılarak davanın esastan incelenmesindedir.