İnsan Hakları

Yargılamanızın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine yaptığınız bireysel başvuru, öncelikle kanunda öngörülen idari başvuru yolları tüketilmediği için incelenmeksizin reddedilecektir. Yasal düzenlemelere göre, derdest olan ve makul sürede sonuçlandırılmadığı iddia edilen yargılamalarla ilgili olarak ilk aşamada Tazminat Komisyonu isimli idari mercie başvurulması zorunludur.

Haksız yere gözaltında kaldığınız süre için size ödenen manevi tazminat miktarının Anayasa Mahkemesinin benzer durumlar için belirlediği standartların çok altında kalması, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi, beraatle sonuçlanan yargılamalar sonrasında haksız gözaltı nedeniyle açılan davalarda hükmedilen manevi tazminat miktarının, mahkemenin karar tarihindeki asgari standartlara ve benzer dosyalardaki tazminat tutarlarına uygun olması gerektiğine dikkat çekmektedir.

Haksız gözaltı işlemleri nedeniyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmeniz için öncelikle ilgili ceza muhakemesi kanunu kapsamında ağır ceza mahkemesinde tazminat davası açarak olağan hukuk yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin güncel içtihatlarına göre, hakkınızda beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmişse, doğrudan bireysel başvuru yapmak yerine kanunda öngörülen haksız yakalama ve gözaltı tazminatı yoluna başvurmanız şarttır.

Anayasa Mahkemesi tarafından adil yargılanma güvencelerinin ihlal edildiğine karar verilmesi, hakkınızdaki suçlamalardan doğrudan beraat ettiğiniz anlamına gelmez. Yüksek mahkemenin görevi, derece mahkemelerinin belirli bir davaya ilişkin olarak delilleri nasıl değerlendirdiğine veya kişinin suçlu olup olmadığına karar vermek değildir.

Anayasa Mahkemesi kural olarak derece mahkemelerinin delilleri değerlendirmesine ve hukuk kurallarını yorumlamasına müdahale etmese de, mahkemenin sunduğunuz açık delilleri tamamen keyfî bir şekilde incelemeden reddetmesi durumunda istisnai olarak duruma müdahale edebilmektedir. Yargılama sürecinde belirli bir hususu ispat ettiğinde kuşku bulunmayan bir delilin açıkça ve keyfî olarak dikkate alınmaması, maddi adaletten ziyade usuli güvencelerin ihlali anlamına gelir.

Ceza infaz kurumlarında bulunan tutuklu ve hükümlülerin, eğitim gören çocuklarıyla görüşebilmeleri için ziyaret günlerinin hafta sonuna alınmasını talep etme hakkı bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin çocukları ilgilendiren konularda çocuğun üstün yararı ilkesini gözetmesi ve mahpusların aile bağlarını sürdürmesini sağlayacak tedbirleri alması gerekmektedir.

Çocuklarınızla görüşmenizin haksız yere engellenmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda ihlal tespitiyle birlikte manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı makamları ve cezaevi idaresi tarafından eğitim gören çocuklarınızla görüşebilmeniz için gerekli esnekliğin sağlanmaması, aile ilişkilerinizin devamlılığının gözetilmemesi anlamına gelir ve bu durum aile hayatına saygı hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir.

Bireysel başvuru sürecinde başvurucunun vefat etmesi durumunda, mirasçıların başvuruya devam etme yönündeki iradelerini Anayasa Mahkemesine bildirmeleri gerekmektedir. Mahkeme, vefat eden kişinin vekiline veya mirasçılarına başvuruya devam edilip edilmeyeceğinin bildirilmesi için bir tebligat gönderir.

Hastanede yaşanan tıbbi ihmaller neticesinde yakınınızı kaybetmeniz ve ardından idareye karşı açtığınız tazminat davasının eksik incelemeyle reddedilmesi durumunda, devletin yaşam hakkı güvencesini ihlal ettiği gerekçesiyle bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin sadece sağlık hizmetlerini düzenlemekle kalmayıp aynı zamanda bu hizmetlerin sunumu sırasında meydana gelen ölüm olaylarını aydınlatacak etkili bir yargısal sistem kurması da gerekmektedir.

İnfaz hâkimliğine yaptığınız itirazın, ileri sürdüğünüz temel iddialar araştırılmadan ve sadece idarenin kararı kopyalanarak reddedilmesi adil yargılanma standartları ve gerekçeli karar hakkı bağlamında yasal sorunlar barındırır. Ceza infaz kurumu disiplin kurullarının verdiği cezalara karşı yapılan şikâyetlerde, infaz hâkimlikleri şeklî bir incelemeyle yetinemezler ve olayın esasına girerek mahpusun savunmasında belirttiği hususları titizlikle araştırmalıdırlar.