İnsan Hakları

Evet, vefat eden yakınınızın başlatmış olduğu bu hak arama sürecini mirasçıları olarak sizler devam ettirebilirsiniz. Temel hak ihlallerine yönelik yapılan bireysel başvurularda, başvuru süreci devam ederken başvurucunun hayatını kaybetmesi durumunda, ölen kişinin yasal mirasçılarının davayı sürdürme hakkı bulunmaktadır.

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetin giderilmesi için öncelikle Tazminat Komisyonuna başvuru yapmanız gerekmektedir. Makul sürede sonuçlandırılmayan yargılamalarla ilgili şikayetlerde, doğrudan bireysel başvuru yoluna gitmeden önce kanunla kurulan bu komisyona başvurulması yasal bir zorunluluktur.

İstinaf mahkemesinin, işverenin fesih gerekçesi yapmadığı ve yargılamanın hiçbir aşamasında öne sürülmeyen geçmişteki bir olayınıza dayanarak davanızı reddetmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluyla hakkınızı arayabilirsiniz. İşverenin sizi işten çıkarma sebebi olarak gösterdiği güncel olaya dair hakkınızda aleyhe somut delil bulunmaması ve ilk derece mahkemesinin de bu durumu tespit etmesine rağmen, istinaf merciinin iddialarınızı hiç tartışmaması önemli bir hukuki eksikliktir.

Haksız yere verilen hücre cezasına karşı yaptığınız itirazların yargı mercilerince yetersiz gerekçelerle reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda yeniden yargılama ve manevi tazminat elde etme imkânınız bulunmaktadır. Mahkeme, ceza infaz kurumu idaresinin ve itirazları inceleyen mahkemelerin, mektuptaki ifadelerin neden sakıncalı olduğunu ve disiplin cezasını zorunlu kılan toplumsal ihtiyacı yeterince açıklayamadığını tespit ederse ihlal kararı verir.

Cezaevinde hükümlü statüsüne geçtiğinizde, ceza davanızda sizi temsil eden avukatınızla sınırsız görüşebilmeniz için kural olarak vasiniz tarafından onaylanmış yeni bir vekâletname ibraz etmeniz gerekir. Ceza yargılamasındaki vekâlet ilişkisi, hakkınızdaki mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesiyle birlikte hukuken sona erer.

Cezaevinde kesinleşmiş hükümlü olarak bulunuyorsanız ve henüz vasi atamanız gerçekleşmediyse, hukuki işlemleriniz için avukatınızla görüşme talebinizin reddedilmesi durumunda infaz hâkimliğine şikâyet başvurusunda bulunabilirsiniz. Normal şartlarda mahkûmiyet hükmü kesinleştiğinde, önceki avukatınızla olan temsil ilişkiniz sona erdiğinden yeni bir sözleşme yapılması ve bunun da atanacak vasi tarafından onaylanması gerekmektedir.

Kanuni gözaltı süresinin aşıldığı ve haksız yere tutulduğunuz iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmanız kural olarak mümkün olmayıp öncelikle kanunlarda öngörülen olağan hukuk yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Hukuk sistemimizde, gözaltı süresinin yasaya aykırı olarak aşıldığını iddia eden kişilerin uğradıkları zararların giderilmesi için ceza muhakemesi kurallarında özel bir tazminat davası yolu öngörülmüştür.

Cezaevinde kapasitenin çok üzerinde kalabalık odalarda uzun süre barındırılmanız ve size tahsis edilen kişisel alanın yasal sınırların altına düşmesi durumunda, devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, kişi başına düşen yaşam alanının uzun süreli ve aralıksız olarak üç metrekarenin altında kalmasını asgari ağırlık eşiğini aşan bir ihlal olarak kabul etmektedir.

Ceza infaz kurumunda tutuklu bulunurken savunmanızı hazırlamak amacıyla bilgisayar ve internet erişimi talep etmenizin reddedilmesi kural olarak savunma için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma hakkına yönelik bir müdahale oluşturabilir ancak bu tür bir şikâyetle bireysel başvuru yapabilmeniz için izlemeniz gereken belirli adımlar vardır. Böylesi bir ihlal iddiasıyla yüksek mahkemeye başvurmadan önce hakkınızda yürütülen ceza davasının olağan kanun yolları olan istinaf ve temyiz aşamalarında bu mağduriyetinizi açıkça dile getirmeniz şarttır.

Temyiz incelemesini yapan üst mahkemenin, ilk derece mahkemesi tarafından karşılanmayan veya sizin temyiz dilekçesinde özellikle vurguladığınız davanın esasına etki edecek önemli itirazlarınıza hiçbir yanıt vermeden kararı onaması hukuki bir eksikliktir ve bu durumda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Kural olarak üst mahkemelerin yerel mahkeme kararını uygun bulduğunda aynı gerekçeye atıf yapması yeterli kabul edilse de, ilk kararda hiç tartışılmayan ve sizin kusursuzluğunuzu kanıtlayan çok temel bir delile veya iddiaya yönelik itirazların üst yargı mercilerince de tamamen cevapsız bırakılması adil yargılanma standartlarına aykırıdır.