İnsan Hakları

Açtığınız davada ileri sürdüğünüz iddiaların ve dayandığınız kanun maddelerinin mahkeme tarafından dikkate alınmayarak davanın tamamen farklı bir gerekçeyle reddedilmesi adil bir yargılama yapıldığı anlamına gelmemektedir. Bir yargılama sırasında açık ve somut biçimde öne sürdüğünüz, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki temel itirazlarınızın mahkemelerce makul bir gerekçeyle yanıtlanması zorunludur.

Cezaevindeyken mahkeme tarafından gönderilen dijital materyallerin bozuk çıkması, eğer avukatınız aracılığıyla bu belgelere fiziksel olarak ulaşma imkanınız bulunuyorsa doğrudan savunma hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmeyebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre suç isnadı altındaki kişiye savunma imkanının şeklen değil gerçek anlamda sağlanması, yani kişinin savunma için gerekli zaman ve kolaylıklara sahip olma hakkı çerçevesinde zorunlu hazırlıkları yapabileceği olanaklara sahip olması gerekir.

İstinaf mahkemesinin, yargılama aşamasında ileri sürdüğünüz ve uyuşmazlığın sonucunu doğrudan etkileyebilecek nitelikteki temel itirazlarınızı değerlendirmeden davanızı reddetmesi adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelebilir. Hukuk sistemimizde bütün mahkemeler verdikleri her türlü kararı gerekçeli olarak yazmakla yükümlüdür ve bu kural kanun yolu incelemesi yapan merciler için de aynen geçerlidir.

İstinaf mahkemesinin davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızı hiç karşılamadan ve tartışmadan aleyhinize karar vermesi durumunda adil yargılanma güvencelerinden olan gerekçeli karar hakkınızın ihlal edildiğini ileri sürebilirsiniz. Yargılama sürecinde sunduğunuz, özellikle ölümün askerlik gibi zor bir kamu görevinin sebep ve tesiri ile meydana gelip gelmediği veya olayın maddi koşullarının tam olarak aydınlatılıp aydınlatılamadığı gibi hayati öneme sahip iddialar mahkemeler tarafından etraflıca incelenmek zorundadır.

Mahkemenin, davanın sonucunu doğrudan etkileyebilecek nitelikteki temel itirazlarınızı incelemeden ve bu iddialara makul bir cevap vermeden davayı reddetmesi hukuken normal karşılanabilecek bir durum değildir. Anayasa'da düzenlenen adil yargılanma hakkı gereğince, bütün mahkemeler kararlarını gerekçeli olarak yazmakla yükümlüdür.

Hakkınızda yürütülen disiplin soruşturmalarında savunmanızı etkili bir şekilde yapabilmeniz için lehinize veya aleyhinize olan delillere ulaşma ve bunları inceleme imkânınızın kısıtlanmaması gerekmektedir. Ceza infaz kurumlarında mahpuslara verilen disiplin cezalarının yargısal denetimi sırasında yargı makamlarının adil yargılanma standartlarına uygun hareket etmesi beklenir.

Ceza davasında hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı sürecinde delillerinizin toplanmaması ve savunmanızın dikkate alınmaması adil yargılanma hakkınızın ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, sanıkların mahkûmiyet hükümlerinin yeterli gerekçe içermemesi ve yüklenen suçların sabit olup olmadığı yeterince araştırılmadan varsayımlar üzerine karar verilmesi hukuka aykırıdır.

Haksız gözaltı nedeniyle açtığınız tazminat davasında istinaf mahkemesinin iddialarınızı ve ilk derece mahkemesinin dayandığı temelleri tartışmadan davanızı reddetmesi adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mahkemelerin yargılama sırasında öne sürülen ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki iddia ile itirazlara makul ve yeterli bir gerekçe ile yanıt vermesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Açtığınız vergi davası devam ederken yürürlüğe giren yeni bir kanun hükmü nedeniyle davanızın konusuz kalması, yargılamanın hakkaniyetini zedelemiyorsa adaletsizlik oluşturmaz. İlgili Anayasa Mahkemesi içtihadına göre, emlak vergisi metrekare birim değerlerinin fahiş artışını sınırlandırmak amacıyla sonradan çıkarılan yasal düzenlemeler, aslında davacının başarısız sayılması sonucunu doğurmamaktadır.

Anayasa Mahkemesi böyle bir durumda öncelikle davanızın süre aşımı yönünden reddedilmesinin mahkemeye ulaşmanızı haksız yere engelleyip engellemediğini usul yönünden inceler ve yaşam hakkı şikâyetinizi doğrudan esastan değerlendirmeye almaz. Zira idari yargı makamlarının idarenin hizmet kusuruna dayanan davanızı esastan incelemeden doğrudan usul yönünden reddetmesi, öncelikle sizin adalet arayışınızın önüne haksız bir engel konulduğu anlamına gelmektedir.