İnsan Hakları

KHK gerekçe gösterilerek işten çıkarılmanız durumunda açtığınız işe iade davasında, mahkemenin uyuşmazlığın esasına girmeden ve gerekli incelemeleri yapmadan davayı doğrudan reddetmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, terör örgütü iltisakı şüphesiyle yapılan işten çıkarmalarda mahkemelerin, işverenin feshini haklı kılacak ciddi, önemli ve somut nitelikte olayların varlığını araştırması gerekir.

Evet, mahkemenin gerekçesini açıklamadığı bir kararın sadece yüzünüze okunmasından itibaren istinaf süresini başlatarak başvurunuzu süre aşımı gerekçesiyle reddetmesi anayasal haklarınızı ihlal eden bir uygulamadır. Anayasa Mahkemesi kararlarında açıkça belirtildiği üzere, kişilerin uyuşmazlığa dair mahkemenin dayandığı nedenleri bilmeden kanun yoluna başvuru yapmaya zorlanması hedeflenen meşru amaçla orantısız bir müdahaledir.

Hakkınızda verilen tazminat kararlarının, davanın esasına etki edecek iddia ve savunmalarınızı karşılayan detaylı hukuki açıklamalar barındırması anayasal bir zorunluluktur. İfade ve basın özgürlükleri ile şeref ve itibarın korunması hakkı gibi birbiriyle çatışan hakların söz konusu olduğu davalarda, yargı mercileri her iki tarafın menfaatleri arasında hassas ve adil bir denge kurmakla görevlidir.

İşverenin size duyduğu şüphenin iş sözleşmesini feshetmek için tek başına yeterli bir sebep olması mümkün görünmemekle birlikte bu şüphenin haklı ve somut vakıalarla desteklenmesi durumunda fesih işlemi hukuka uygun bulunabilir. İş hukuku uygulamalarında kabul edildiği üzere, şüphe feshinin geçerli olabilmesi için şüphenin doğrudan işçinin kişiliğinden kaynaklanan bir sebebe dayanması ve bu durumun işverenin güvenini ağır biçimde zedeleyecek derecede ciddi, önemli ve somut objektif olaylarla kanıtlanması aranmaktadır.

İstinaf aşamasında davanın sonucunu doğrudan etkileyebilecek nitelikteki kesinleşmiş beraat kararının mahkeme tarafından hiçbir şekilde değerlendirmeye alınmaması, adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Yargılama makamlarının, uyuşmazlığın çözümü için belirleyici olan ve belirli bir hususu ispat ettiği hususunda kuşku bulunmayan açık delilleri keyfî olarak dikkate almaması hukuka aykırıdır.

İdare mahkemeleri, sözleşmeli personelin iş akdinin yenilenmemesi işlemine karşı açılan davalarda salt devam eden ceza yargılamalarının varlığını doğrudan ve tek başına yeterli bir ret gerekçesi olarak kabul etmemelidir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, yargılama mercilerinin karar verirken sadece derdest bir ceza yargılamasına atıf yapması yeterli görülmemekte olup söz konusu ceza yargılamasına konu olay ve olguların da idari yargı mercii tarafından titizlikle irdelenmesi gerekmektedir.

İdarenin sözleşmeli personel istihdamında ve sözleşme süresinin bitiminde bu sözleşmeyi yenileyip yenilememe hususunda sahip olduğu yetki sınırsız ve mutlak bir nitelik taşımamaktadır. İdare mahkemeleri, bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gereklerine, eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine uygun kullanılıp kullanılmadığını etkin bir şekilde denetlemekle yükümlüdür.

İdare mahkemelerinin sözleşme yenilememe işlemine karşı açtığınız iptal davalarında hakkınızda devam eden ceza yargılamalarından salt bahsetmesi tek başına masumiyetinizi ihlal ettiği anlamına gelmemektedir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, idari yargı mercilerinin karar gerekçelerinde ceza mahkemesi dosyalarına sadece atıf yapması ve sizin o suçu işlediğinize dair kesin bir değerlendirmeye yer vermemesi durumunda masumiyet karinesi zedelenmiş sayılmaz.

Mahkemenin davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddia ve itirazlarınızı kararında hiçbir şekilde karşılamaması ve cevapsız bırakması temel bir hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa kuralları gereğince bütün mahkemelerin her türlü kararlarını gerekçeli olarak yazma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Gözaltı süresi dolmasına rağmen hâkim karşısına çıkarılmama nedenine dayalı açacağınız tazminat davasında, hakkınızda yürütülen asıl ceza davasının sonucunu, yani beraat veya takipsizlik kararını beklemenize gerek yoktur. Kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmadığınızı iddia ediyorsanız, bu durumun tespiti sürmekte olan asıl davanın esasıyla doğrudan bağlantılı değildir.