İnsan Hakları

Terörizmin finansmanının önlenmesi amacıyla iç hukukumuzda idari kolluk makamlarına makul şüphelerin varlığı hâlinde malvarlığının dondurulması yetkisi verilmiştir. Bu karar, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının uygulanması ya da ulusal güvenlik gerekçeleriyle Cumhurbaşkanı kararına dayalı bir idari yaptırım olarak uygulanabilmektedir.

Bilgisayarınızda yer alan dijital veriler içerisinde hukuka aykırı şekilde elde edilmiş veya bizzat suç unsuru barındıran belgeler tespit edilirse, genel kural cihazın iadesi olmakla birlikte, bu suç unsuru verilerin şüpheliye aynen iade edilmesi telafisi güç hukuki sonuçlar doğurabilir. Hukuk sistemimizde bilişim araçlarının akıbetine dair farklı görüşler bulunsa da, suçla ilgisi olmayan şahsi verilerinizin size ait mülkiyet hakkı kapsamında korunması büyük önem taşır.

Müşteri iletişim bilgilerinin sıradan bir biçimde sıralandığı veri tabanları içeriğin seçimi bakımından fikri bir yaratıcılık barındırmasa dahi, bu içeriğin elde edilmesi için yaptığınız ciddi yatırımlar nedeniyle özel bir koruma rejimi altına alınabilmektedir. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında, veri tabanının içeriğinin oluşturulmasına nitelik veya nicelik açısından esaslı bir yatırım yapan kişiler sui generis veri tabanı hakkından yararlanabilmektedir.

Gayrimüslim vatandaşların mülkiyetinde bulunan alkollü içeceklerin kazara telef edilmesi durumu, İslam borçlar hukuku kapsamında tazminat yükümlülüğü doğurabilmektedir. Hanefi hukukçularına göre zimmilerin yani gayrimüslim vatandaşların sahip olduğu alkol, onlar için değerli bir mal statüsündedir ve bu sebeple varlıkları güvence altına alınmıştır.

İş yerinizde üretim faaliyetleri için kullandığınız gelişmiş insansı yapay zeka robotları için bordro düzenlemek, sigorta primi yatırmak, mesai ücreti hesaplamak veya yıllık izin hakkı tanımak gibi yasal yükümlülükleriniz hiçbir şekilde bulunmamaktadır. İş hukuku normları, sadece etten ve kemikten yaratılmış insan olan gerçek kişileri işçi olarak nitelendirir ve sosyal hakları insanın yaşamsal ihtiyaçları temelinde mutlak güvence altına alır.

Yapay zeka asistanınızın kendi adına telif hakkı kazanması veya herhangi bir malvarlığı edinmesi güncel hukuki değerlendirmelere ve temel kanunlarımıza göre imkan dahilinde değildir. Hukuk sistemlerinde mülkiyet hakkı ve telif gibi haklar, doğrudan doğruya hukuki olarak hak ehliyetine sahip olan insanlara ve kurumlara tanınmış ayrıcalıklardır.

Bir kişinin mülkiyeti altında bulundurduğu hayvana şiddet uygulaması veya onun bakımını ciddi şekilde ihmal etmesi durumunda, hayvanın kolluk kuvvetleri veya ilgili mercilerce koruma altına alınması yasal olarak mümkündür, ancak bu süreçte uygulamadan kaynaklı bazı ciddi engeller yaşanabilmektedir. Hukuk sistemimizde hayvanlar üzerinde kurulan mülkiyet hakkı çoğu zaman hayvanın yaşam ve sağlık çıkarlarından üstün tutulabildiği için, ilgili yetkili kurumlar konut dokunulmazlığının ihlali riskinden çekinerek özel mülke müdahale etmekte geç kalabilmekte veya kaçınabilmektedir.

Bir kişinin mülkiyeti altındaki hayvana kasıtlı olarak şiddet uygulaması ve onu temel ihtiyaçlarından yoksun bırakması, doğrudan hukuki incelemeye esas oluşturabilecek nitelikte bir fiildir. Geleneksel hukuk, sahibinin malı üzerindeki tasarruf yetkisini çok geniş görse de, hayvanlara yönelik eziyet söz konusu olduğunda mülkiyet hakkı sınırlandırılabilmektedir.

Evlilik birliği içerisinde eşlerin birbirlerine verdikleri olağanüstü hediyeler, hukuki açıdan hediye edilen tarafın kişisel malı statüsüne geçmektedir. Siz bu kediyi eşinize hediye ettiğiniz andan itibaren, yasal olarak mülkiyet hakkı devredilmiş sayılır ve kedi eşinizin mülkiyetine geçer.

Geniş arazilerin çitlenerek doğal kaynaklara erişimin tamamen kapatılması ve yaban hayvanlarının yaşam alanlarından mahrum bırakılması, ekolojik dengeyi bozan ve çevre hukuku bağlamında incelenebilecek haksız bir uygulamadır. Robinson Crusoe'nun adada ihtiyaç duymadığı kadar devasa alanları sırf sahiplenme güdüsüyle çitlerle çevirmesi, doğayı bütünüyle kendi tahakkümü altına alma hırsının bir sonucudur.