Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları

İnsan Hakları

Evrensel hukuk normlarının ve anayasal düzenin çekirdeğini oluşturan insan hakları, bireyin devlet ve toplum karşısındaki en güçlü güvencesidir. Adil yargılanma, ifade özgürlüğü ve mülkiyet hakkı gibi temel değerlere yönelik ihlaller, hem ulusal (AYM) hem de uluslararası (AİHM) yargı mercilerinde katı yaptırımlara tabidir. Hukuk devletinin tesisi ve onurlu bir yaşam standardının sürdürülebilmesi için bu hakların etkin ve tavizsiz bir şekilde savunulması şarttır.
Soru & Cevap Güncelleme: 01.04.2026

Ülkemde cinsel şiddet dosyalarının çok azı davaya dönüşüp genelde cezasız kalıyor. Sadece bu istatistiklere bakarak devletin cinsiyet ayrımcılığı yaptığını iddia edebilir miyim?

add

Cinsel şiddet suçlarında mahkumiyet veya dava açılma oranlarının düşük olması tek başına devletin sistematik bir cinsiyet ayrımcılığı politikası yürüttüğünü veya yetkililerin ayrımcı davrandığını kanıtlamak için yeterli kabul edilmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, cinsel şiddetin ağırlıklı olarak kadınları etkilemesinin, devletin bu konudaki politikalarının veya uygulamalarının doğrudan ayrımcı olduğu anlamına gelmeyeceğini belirtmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 15.05.2025

Sendika üyesi olmayan memurlar sosyal denge tazminatından yararlanmak için neden sendika üyelerinden daha fazla aidat ödüyor, bu durum eşitliğe aykırı mıdır?

add

Sendika üyesi olmayan kamu görevlilerinin sosyal denge tazminatından yararlanmak için daha yüksek aidat ödemesi ilk bakışta eşitliğe aykırı gibi görünse de, bu durumun nesnel ve makul bir sebebe dayanıp dayanmadığına bakılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, durumları benzer olan kamu görevlileri arasında sosyal denge tazminatı yönünden farklılık yaratılması tek başına Anayasa'ya aykırılık teşkil etmez.

Soru & Cevap Güncelleme: 06.10.2025

Sendika kararıyla öğle arası nöbetini veya ikinci nöbeti tutmadığım için haksız yere ceza aldıysam ve davayı kaybettiysem ne yapabilirim?

add

Sendika kararı uyarınca nöbet tutmadığınız için aldığınız disiplin cezasının iptali amacıyla açtığınız davayı kaybetmeniz durumunda, ihlalin ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılması yoluna gidilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, memurların sendikal faaliyetleri kapsamında idareyi baskı altına alarak taleplerini duyurmak için gerçekleştirdikleri sınırlı süreli nöbet tutmama eylemlerine verilen cezaları incelediğinde, derece mahkemelerinin çoğu zaman yeterli ve ilgili gerekçe sunmadığını tespit edebilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 29.03.2025

Terör saldırısı mağduru olarak bana ödenen manevi tazminat miktarı, haksız tutuklanan kişilere ödenen tazminatlardan çok daha düşük. Bu durumu öne sürerek ayrımcılık yapıldığını iddia edebilir miyim?

add

Haksız tutuklama nedeniyle tazminat alan kişilerle terör mağduru olarak tarafınıza ödenen tazminat miktarını karşılaştırarak bir ayrımcılık iddiasında bulunmanız hukuken geçerli bir sonuç doğurmayacaktır. Anayasal düzeyde korunan ayrımcılık yasağı kapsamında bir ihlal iddiasının incelenebilmesi için, öncelikle sizinle aynı veya görece oldukça benzer hukuki durumda olan başka kişilere karşı farklı bir muamele yapıldığını kanıtlamanız gerekmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 13.09.2025

Cezaevi disiplin kurulunun haksız yere verdiği hücre cezasına karşı infaz hâkimliğine yaptığım şikayet matbu gerekçelerle reddedildi. Mahkemelerin bu kararlarına karşı ne yapabilirim?

add

Ceza infaz kurumunda verilen disiplin cezalarına karşı yaptığınız itirazları inceleyen mahkemelerin, eyleminizin kurum düzenini ve güvenliğini nasıl tehlikeye düşürdüğünü somut ve detaylı bir şekilde açıklaması gerekir. Şikayet ve itiraz makamı olan infaz hâkimliği ile ağır ceza mahkemesi, sadece disiplin kurulu kararlarının usul ve kanuna uygun olduğunu söyleyerek başvurunuzu reddedemez.

Soru & Cevap Güncelleme: 27.06.2025

İdarenin arsama izinsiz el atması nedeniyle açtığım davada benim aleyhime avukatlık ücreti ve mahkeme masrafı çıkması yasal mıdır?

add

Hayır, idarenin taşınmazınıza izinsiz olarak müdahale etmesi sebebiyle başvurduğunuz yasal yollar sonucunda sizin aleyhinize mahkeme masrafı ve avukatlık ücreti ödetilmesine karar verilmesi anayasal haklar çerçevesinde yasal dayanağı bulunmayan bir durumdur. Anayasa Mahkemesi emsal niteliğindeki incelemelerinde, idarenin eylemli müdahalesinden kaynaklanan davalarda vatandaşların aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücreti hükmedilmesinin doğrudan doğruya mülkiyet hakkı üzerinde haksız bir sınırlama yarattığını açıkça ortaya koymuştur.

Soru & Cevap Güncelleme: 10.06.2025

Askeri üniversiteden devredildiğim için yıllarca düşük ek gösterge aldım ve bu ayrımcılık yüzünden çok yıprandım. Yeniden yargılama dışında ayrıca manevi tazminat da alabilir miyim?

add

Yaşadığınız bu haksız süreç nedeniyle yeniden yargılama yapılarak mağduriyetiniz giderileceği için ayrıca manevi tazminat talebiniz mahkemelerce kabul edilmeyecektir. Anayasa Mahkemesi, askeri üniversiteden devredilen profesörlere uygulanan düşük ek gösterge işlemlerinde ayrımcılık yasağı ihlali tespit ettiğinde, ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması için asıl ve en etkili yöntemin yeniden yargılama yapılması olduğuna hükmetmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 06.03.2026

Müdürümün bana verdiği göreve veya çalışma ortamıma itiraz edip "bana mobbing yapıyorsunuz" dediğim için bana uyarma cezası verebilirler mi?

add

İş yerinizdeki amirinizin size verdiği bir göreve veya çalışma şartlarına karşı çıkarak mobbing uygulandığını ifade etmeniz durumunda doğrudan disiplin cezası verilmesi, ifade özgürlüğünüzün ihlali anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir kamu görevlisinin çalışma ortamındaki belirsizliklere veya kendisine gösterilen muameleye karşı amirine yönelik sözlü veya yazılı eleştirilerde bulunması en temel anayasal haklar arasındadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 20.03.2026

Gazetedeki iftiralar yüzünden açtığım tazminat davasını ilk derece mahkemesi kabul etti ama istinaf mahkemesi basın özgürlüğü diyerek davamı reddetti. Bu haksız karar karşısında ne yapabilirim?

add

İstinaf mahkemesinin asılsız iddialara rağmen davanızı reddetmesi durumunda, şeref ve itibarınızın korunması hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunma hakkınız mevcuttur. İlk derece mahkemeleri hakkınızdaki haberin kişilik haklarınıza saldırı niteliği taşıdığını tespit etmişken, üst mahkemenin bunu salt basın özgürlüğü kapsamında değerlendirip davanızı reddetmesi adil dengeyi aleyhinize bozabilecektir.

Soru & Cevap Güncelleme: 04.07.2025

Askeri okuldan devredildiğim için maaşım diğer profesörler gibi 6400 değil de 5800 ek göstergeden hesaplanıyor. Bu haksız uygulama benim hangi anayasal haklarımı ihlal ediyor?

add

Bu tür bir uygulama, anayasal güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak eşitlik ilkesini ve ayrımcılık yasağını ihlal eden nitelikte bir müdahale olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, aynı kadroda ve aynı unvanda görev yapan profesörler arasında sırf askeri kurum kökenli olmaları sebebiyle daha düşük bir ek gösterge uygulanmasını hukuka aykırı bulmaktadır.