Hukuka Aykırılık

Veri sorumlusu kurumu ile aranızdaki sözleşme ilişkisinin sona ermesi, o kurumun kişisel verilerinizi sınırsız bir süre boyunca saklayabileceği anlamına gelmemektedir. Kanun hükümlerine uygun olarak işlenmiş olsa dahi, işlenmesini gerektiren sebeplerin tamamen ortadan kalkması halinde kişisel verilerinizin resen veya talebiniz üzerine silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi yasal bir zorunluluktur.

Hastaların tedavi veya ameliyat süreçlerinde elde edilen fotoğraflarının ve röntgenlerinin rıza alınmaksızın akıllı telefonlar üzerinden mesajlaşma uygulamalarıyla paylaşılması, hasta mahremiyeti ihlali olarak değerlendirilebilecek oldukça hassas bir konudur. Bir doktorun konsültasyon amacıyla dahi olsa, hastanın açık izni olmadan bu tür verileri diğer hekimlerle paylaşması ve telefonuna kaydetmesi, tıp etiğine aykırı bulunmakta ve verilerin üçüncü kişilerin eline geçme riski taşıması sebebiyle hukuka aykırılık oluşturabilmektedir.

Yabancı unsurlu dijital platformlarda kişisel verilerinizin işlenmesi, hukuki olarak yurt dışına aktarım kurallarına tabi olmasını gerektiren ve açık rızanızın yahut mevzuattaki diğer özel güvencelerin varlığını arayan bir işlemdir. Blokzincir sistemlerinin dağıtık yapısı nedeniyle verileriniz dünyanın her yerindeki ağ düğümlerine kopyalanabileceğinden, bu durum hukuken sınır ötesi veri aktarımı olarak nitelendirilmektedir.

Kanunlarımız gereği elektronik tebligat yapılması zorunlu olan anonim veya limited şirket gibi tüzel kişilere, haklı ve zorunlu bir sebep olmaksızın fiziki posta yoluyla kağıt tebligat gönderilmesi kural olarak hukuka aykırılık teşkil eder. Sistemde bir arıza olmamasına veya zorunlu bir teknik aksaklık bulunmamasına rağmen fiziki tebligat yolunun tercih edilmesi, bu işlemi bir usulsüz tebligat haline getirebilir.

Parmak izi, avuç içi veya yüz taraması gibi insan fizyolojisine ait değiştirilemez nitelikteki biyometrik bilgiler mevzuatımızda özel nitelikli kişisel veri olarak son derece katı ve sıkı bir koruma altına alınmıştır. Bu denli hassas ve yüksek risk taşıyan verilerin yasal şekilde işlenebilmesi için kural olarak sizin hiçbir baskı veya mecburiyet altında kalmadan vereceğiniz açık rızanız mutlaka aranır.

Yaşadığınız bu durum, kişisel verilerinizin izinsiz işlenmesi bağlamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek ciddi bir eylemdir. Kanunlarımız, kişilerin ırkı, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, sağlığı ve cinsel hayatı gibi bilgileri özel nitelikli kişisel veri olarak kabul etmekte ve bu bilgilerin korunmasına ekstra bir hassasiyet göstermektedir.

Sağlık, cinsel hayat, dini inanç, etnik köken veya dernek ve sendika üyeliği gibi bilgileriniz kanun kapsamında özel nitelikli kişisel veri olarak sınıflandırılmakta ve diğer sıradan verilerinize göre çok daha sıkı bir şekilde korunmaktadır. Bu hassas verilerin yetkisiz kişilerce ele geçirilmesi veya ifşa edilmesi halinde, sosyal yaşamınızda ayrımcılığa uğrama veya toplumda önyargıyla karşılaşma riskiniz bulunduğundan, kanun koyucu bu verilerin işlenmesini kural olarak yasaklamış ve ancak belli katı şartlar altında çok sınırlı istisnalara tabi tutmuştur.

Bir dijital hizmetin sunulmasını, o hizmetin ifası için kesinlikle gerekli olmayan kişisel verilerin işlenmesine veya profilleme yapılmasına bağlayan dayatmalar, hukuki açıdan sakat bir işlem olarak değerlendirilebilir. Rızanın hukuken geçerli olabilmesi için kişinin hiçbir baskı altında kalmadan, alternatifler sunularak ve tamamen özgür irade ile karar verebilmesi kanuni bir zorunluluktur.

İşvereninizin özlük dosyası oluşturmak amacıyla temel bilgilerinizi rızanız olmadan işlemesi, yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi kapsamında olduğundan kural olarak hukuka uygun kabul edilmektedir. Kanunlarımızda kişisel verilerin işlenebilmesi için genel kural olarak açık rıza aranıyor olsa da, işverenin İş Kanunu gibi mevzuatlardan doğan sorumluluklarını yerine getirmesi için bu verileri işlemesi kanuni bir zorunluluktur.

Sahip olduğunuz mülkün müsadere edilmesine yol açan asıl yargılama sürecine katılıp iyiniyetli bir alıcı olduğunuzu savunma imkanından mahrum bırakılmanız, mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Mülkiyetinize yönelik bu kadar ağır bir müdahale yapıldığında, yetkili makamların sizin bu süreçteki rolünüzü ve kusur derecenizi bağımsız bir şekilde değerlendirmesi şarttır.