Etkili Başvuru Hakkı

Mülkünüze ulaşılamaması gibi devam eden nitelikteki müdahalelerde idari başvuru süresi, söz konusu müdahalenin tamamen sona erdiği yani kesildiği tarihten itibaren başlamaktadır. Yaşadığınız bu tür süregelen olaylarda zararın tam olarak hangi tarihte doğduğunu tespit etmek mümkün olmadığından, 5233 sayılı Kanun kapsamında öngörülen başvuru süresinin başlangıcını olayın ilk başladığı tarih olarak kabul etmek aşırı şekilci bir yaklaşımdır.

Mülkünüze devam eden bir müdahale yüzünden ulaşamıyorsanız, komisyona başvuru süreniz mülkünüze yönelik bu müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zararı doğuran olay için kesin ve tek bir tarih belirlemek mümkün değildir.

Mülkünüze uzun süre ulaşamamanızdan kaynaklanan devam eden ihlallerde zarar tespit komisyonuna başvuru süresinin, müdahalenin sona erdiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. Süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için kesin ve somut bir tarih belirlenemeyeceğinden, kanunda belirtilen başvuru sürelerinin katı bir şekilde yorumlanması sizin tazminat imkanından yararlanmanızı zorlaştıracaktır.

Sürekli devam eden müdahalelerde zararın tazmini için yapılacak başvurularda sürenin, tarlanıza giriş engelinizin tamamen ortadan kalktığı tarihten itibaren başlaması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için somut bir tek tarih belirlenmesi mümkün değildir.

KHK ile kamu görevinden çıkarıldıktan sonra OHAL Komisyonu kararıyla görevinize iade edildiyseniz, bu haksız ihraç süreci nedeniyle uğradığınız manevi zararların telafisi için idareye karşı tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır. Geçmişte 7075 sayılı Kanun kapsamında göreve iade edilen kişilerin kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacaklarına dair bir düzenleme bulunmaktaydı ve mahkemeler bu kurala dayanarak tazminat taleplerini reddetmekteydi.

Göreve iade edildikten sonra açtığınız tazminat davasının 7075 sayılı Kanun'da yer alan tazminat talep edilemeyeceğine ilişkin kurala dayanılarak reddedilmesi, anayasal haklarınızın ihlali niteliğini taşıyabilmektedir. İlk derece mahkemeleri, genellikle ilgili kanunun onuncu maddesinde yer alan ve göreve iade edilenlerin ihraçtan dolayı tazminat isteyemeyeceğini belirten hükmü gerekçe göstererek davaları reddetme yoluna gitmekteydi.

Evinize veya arazinize ulaşamamanızdan kaynaklanan zararların tazmini için idareye yaptığınız başvurunun sadece süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi hukuka aykırıdır ve bu durumda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle yeniden yargılama talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, süregelen ve devam eden müdahalelerde zarar konusu olay için kesin ve somut bir tarih belirlenemeyeceğini açıkça vurgulamaktadır.

Anayasa Mahkemesinin hakkınızın ihlal edildiğine karar vermesi size doğrudan tazminat ödenmesini sağlamaz ancak bu karar sayesinde dosyanızın yerel mahkeme tarafından yeniden incelenmesinin yolu açılır. İdareye yaptığınız başvurunun süreden reddedilmesi işleminin etkili başvuru hakkı ve mülkiyet hakkınızı ihlal ettiği tespit edildiğinde, bu ihlalin ve sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılması için davanızın görüldüğü mahkemede yeniden yargılama yapılması hukuki bir zorunluluktur.

İdarenin önlenebilir bir terör saldırısı riskine karşı makul tedbirleri alıp almadığına yönelik iddialarınız incelenmeden davanızın reddedilmesi, Anayasa'da güvence altına alınan yaşam hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Ankara Garı önünde meydana gelen canlı bomba saldırısı sonucunda oluşan yaralanmanıza istinaden açtığınız tazminat davasında, yargı mercilerinin toplumun genelini tehdit eden gerçek ve yakın bir saldırı riskinin idarece bilinip bilinmediğini araştırması gerekirdi.

Çocuğunuzun ceza infaz kurumunda kendi eylemi sonucunda hayatını kaybetmesi durumunda, idarenin gerekli gözetim ve denetim yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle tazminat davası açmanız mümkündür. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin cezaevindeki kişilerin yaşamını koruma konusunda pozitif bir yükümlülüğü bulunmaktadır.