Erişimin Engellenmesi

Bir haberle ilgili olarak aynı anda hem erişimin engellenmesi hem de düzeltme ve cevap metni yayımlanması kararlarının bir arada uygulanması hukuki açıdan kendi içinde çelişkili bir durum yaratmaktadır. Erişim engeli kararı, ilgili haberin dijital ortamdaki izlerinin ve dış âlemdeki mevcudiyetinin tamamen ortadan kaldırılması amacını taşırken, düzeltme hakkının kullanımı haberin varlığını ve erişilebilirliğini korumasına dayanır.

Haber sitenizdeki içeriğe gizliliğin ihlali gibi katalog suçlar arasında yer almayan bir gerekçeyle erişim engeli getirilmesi hukuka aykırıdır ve basın özgürlüğünüzü ihlal eder. İnternet ortamındaki yayınlara erişimin engellenmesi kararları, ilgili kanunun sekizinci maddesinde açıkça sayılan belirli katalog suçlar çerçevesinde verilebilmektedir.

Sulh ceza hâkimliği tarafından verilen erişimin engellenmesi kararında hangi kanun hükmü uyarınca tedbir uygulandığının açıkça belirtilmemesi, temel hak ve özgürlüklere yapılan müdahalenin yasal dayanaktan yoksun olduğu anlamına gelebilir. Temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasında aranan en önemli güvencelerden biri kanunilik koşulu olup, ortada şekli anlamda ve öngörülebilir bir kanun bulunmadan idari veya yargısal makamlarca keyfi kısıtlamalar yapılamaz.

Soruşturma dosyasına erişiminizin kısıtlanması nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, bu kısıtlama kararına karşı kanunlarda öngörülen olağan itiraz yollarını tüketmeniz zorunludur. Ceza muhakemesi sistemimizde, şüpheli veya avukatının dosya içeriğini incelemesini engelleyen kısıtlama kararları mahkeme veya hâkimlikler tarafından verilmekte olup bu kararlara karşı üst mercilere itiraz etme hakkınız bulunmaktadır.

İnternet ortamında hakkınızda yayımlanan ve kişilik hakları ihlaline yol açan içeriklerin kaldırılması talebinizin sulh ceza hâkimliği tarafından reddedilmesi durumunda, genel mahkemelerde dava açarak hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesinin güncel kararlarına göre, erişimin engellenmesi taleplerini inceleyen sulh ceza hâkimliklerinin uyguladığı yasal düzenleme yeterli usul güvencelerini barındırmadığından etkili başvuru hakkı ihlaline yol açmaktadır.

İnternet ortamında hakkınızda yapılan asılsız yayınlara karşı erişimin engellenmesi taleplerinizin hukuka aykırı şekilde reddedilmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için Anayasa Mahkemesinden manevi tazminat almanız mümkündür. İlgili yargı makamlarının, yasalardaki yapısal sorunlar ve usul eksiklikleri sebebiyle içeriklerin çıkarılması taleplerini reddetmesi, kişilerin lekelenmeme ve unutulma gibi anayasal haklarını zedelemektedir.

Eczane sözleşmesinin feshedilmesi ve kuruma ait ilaç temin sisteminin kapatılması, mesleki itibarın zedelenmesine ve kişinin çevresiyle ilişki kurabilme imkânının zayıflamasına yol açtığı için özel hayata saygı hakkı kapsamında bir müdahale olarak değerlendirilebilir. Bir kamu kurumu ile yapılan sözleşme kapsamında yürütülen mesleki faaliyetlerin sonlandırılması, sadece ekonomik bir kayıp doğurmakla kalmaz, aynı zamanda kişinin mesleğini icra etmesini imkânsız hâle getirerek sosyal yaşamını derinden sarsar.

Terör ve terörle mücadeleden doğan zararların karşılanması için yapılacak idari başvurularda, zarar konusu olay süregelen bir nitelik taşıyorsa başvuru süresinin müdahalenin tamamen kesildiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamaması gibi devam eden ve süreklilik arz eden müdahalelerde olay için somut ve tek bir başlangıç tarihi belirlenmesi mümkün değildir.

İnternet ortamında veya sosyal medya platformlarında onurunuzu kırıcı, hakaret içeren veya itibarınızı zedeleyen bir paylaşımla karşılaştığınızda, bu içeriklerin yayılmasını durdurmak amacıyla erişim engeli veya içeriğin çıkarılması talep etmeniz hukuken mümkündür. İlgili kanun uyarınca, kişilik haklarınızın ihlal edildiği gerekçesiyle doğrudan içerik sağlayıcısına başvurabileceğiniz gibi, sulh ceza hâkimliğine giderek söz konusu adres veya alan adı için erişimin engellenmesini de isteyebilirsiniz.

Gerçek hayatta fiziksel şiddete maruz kalmanızın ardından, bu onur kırıcı anların kayıt altına alınarak çevrimiçi ortamlarda paylaşılması, neşeli tokat (happy-slapping) olarak bilinen oldukça ağır bir siber zorbalık biçimidir ve hukuki anlamda birden fazla ihlali bünyesinde barındırmaktadır. Bu durum, failin eylemini sadece fiziksel bir saldırı boyutunda bırakmadığını, aynı zamanda görüntüleri yayarak mağduriyetinizi sınırsız bir alana taşıdığını ve siber ortamın depolama özelliği sayesinde size yönelik şiddeti kalıcı hale getirdiğini göstermektedir.